Alaska

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Deelstaat Alaska
Vlag van Alaska Staatseël van Alaska
Vlag van Alaska Seël
Bynaam(e): The Last Frontier
Kaart mat Alaska uitgelig
Amptelike taal(e) Geen
Gesproke taal(e) Engels 89,7 %, inheemse tale 5,2 %, Spaans 2,9 %
Hoofstad Juneau
Grootste stad Anchorage
Area  1ste in die V.S.
 - Totaal 1 530 693 km2
 - Wydte 1 300 km
 - Lengte 2 380 km
 - Water 53 432 km2
 - % water 13,77 %
 - Breedtegraad 51°20'N tot 71°50'N
 - Lengtegraad 130°W tot 172°E
Bevolking  47ste in die V.S.
 - Totaal  710 231
 - Digtheid 0,46/km2
50ste in die V.S.
Hoogte  
 - Hoogste punt Denali (Mount McKinley)
6 193,7 m
 - Gemiddeld 580 m
 - Laagste punt Stille Oseaan
seevlak
Toetrede tot die Unie  3 Januarie 1959 (49ste)
Goewerneur Bill Walker (onafhanklik)
Luitenant-Goewerneur Byron Mallott (D)
Wetgewer Alaska Wetgewer
 - Hoërhuis Senaat
 - Laerhuis Huis van Verteenwoordigers
V.S. Senatore Lisa Murkowski (R)
Dan Sullivan (R)
Tydsone UTC-10 /-9 / Somertyd UTC-9 /-8
Afkortings AK US-ALK
Webblad www.alaska.gov

Alaska (Engels: State of Alaska; Russies: Аляска) is 'n deelstaat van die Verenigde State van Amerika aan die noordweskus van Noord-Amerika. Dit is die grootste deelstaat met 'n oppervlakte van 1 530 693 vierkante kilometer. Alaska se hoofstad is Juneau en die grootste stad is Anchorage. Die deelstaat word in die noorde deur die Arktiese Oseaan, in die ooste deur Kanada (provinsies: Yukon en Brits-Kolombië), in die suide deur die noordelike Stille Oseaan, en in die weste deur die Beringstraat begrens. Alaska se bynaam is Die Laaste Landgrens (Engels: The Last Frontier). Die naam Alaska is afgelei uit die Aleütiese alaxsxaq ("die vasteland").

Die eerste Europeërs het Alaska eers in 1741 begin verken toe Russiese ekspedisies hier voet aan wal gesit het. Al het Rusland vervolgens aanspraak gemaak op die mees noordelike deel van die Noord-Amerikaanse vasteland, was Alaska onder Russiese bewind nouliks meer as 'n buitepos vir klein groepe jagters en handelaars. Toe die Russiese tsaar die gebied op 30 Maart 1867 verkoop aan Amerika vir $7,2 miljoen (ongeveer twee sent per akker) in 'n transaksie wat deur die Staatsekretaris William H. Seward gehanteer is. Die transaksie is Seward's Folly gedoop deur die media aangesien die ekonomiese waarde van die gebied destyds bevraagteken is.

Eers toe twee goudstormlope - in Juneau in 1880 en die Kanadese Yukon-gebied in 1897 - duisende delwers na Alaska laat stroom het, het die Amerikaanse publiek sy aandag op die noordelike besitting begin vestig. Die administratiewe insluiting by die Unie was 'n langdurige proses. Vanaf 1906 is Alaska deur 'n verteenwoordiger sonder stemreg in die Amerikaanse Kongres verteenwoordig. Ses jaar later het die Kongres met die Wet oor die Alaska-gebied (Alaska Territory) die eerste territoriale wetgewende vergadering geskep wat uit 'n laerhuis en senaat bestaan het, met agt senatore en sestien verteenwoordigers (twee senatore en vier verteenwoordigers vir elkeen van die vier geregtelike distrikte waarin die gebied destyds onderverdeel is).[1]

Maar eers in 1959 is die politieke aspirasies van sy bewoners vervul toe Alaska as 49ste deelstaat tot die Unie toegelaat is. Die Arktiese Sirkelroete tussen die Verenigde State en Asië was gedurende die Tweede Wêreldoorlog en die Koue Oorlog van groot strategiese belang. Die permanente stasionering van militêre personeel in Alaska het grootliks bygedra tot die deelstaat se vinnige bevolkingsgroei, terwyl sy ekonomie en infrastruktuur deur federale begroting ontwikkel is. Die ekonomiese basis is verder verstewig met die ontsluiting van groot olie- en aardgasvelde.

Verwysings[wysig | wysig bron]

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Vlag van die Verenigde State Verenigde State van Amerika Seël van die Verenigde State
StateAlabamaAlaskaArizonaArkansasColoradoConnecticutDelawareFloridaGeorgiaHawaiiIdahoIllinoisIndianaIowaKaliforniëKansasKentuckyLouisianaMaineMarylandMassachusettsMichiganMinnesotaMississippiMissouriMontanaNebraskaNevadaNew HampshireNew JerseyNieu-MeksikoNew YorkNoord-CarolinaNoord-DakotaOhioOklahomaOregonPennsilvaniëRhode IslandSuid-CarolinaSuid-DakotaTennesseeTexasUtahVermontVirginiëWashingtonWes-VirginiëWisconsinWyoming
Federale distrikDistrik Columbia (Washington, D.C.)
EilandgebiedeAmerikaanse Maagde-eilandeAmerikaans-SamoaGuamNoordelike Mariana-eilandePuerto Rico
Klein afgeleë eilandeBakerHowlandJarvisJohnstonKingmanMidwayNavassaPalmyraWake
Geassosieerde landeGefedereerde State van MikronesiëMarshalleilandePalau