Gaan na inhoud

Ali Larijani

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Ali Larijani
Ali Larijani
Ali Larijani in 2021

Opperste Nasionale Veiligheidsraad van die
Islamitiese Republiek van Iran
Ampstermyn
5 Augustus 2025  17 Maart 2026
Voorafgegaan deur Ali Akbar Ahmadian

Persoonlike besonderhede
Gebore 3 Junie 1958
Najaf, Irak
Sterf 17 Maart 2026 (op 67)
Teheran, Iran
Eggenoot/-note Farideh Motahhari
Kind(ers) 4
Religie Sjia Islam
Handtekening

Militêre Diens
Lojaliteit Vlag van Iran Iran
Diens/Tak Islamitiese Revolusionêre Wagkorps
Oorloë/Veldslae Iran-Irakse Oorlog
Iran-oorlog

Ali Ardashir Larijani (3 Junie 1958[1]17 Maart 2026) was 'n Iranse politikus, militêre offisier en filosoof wat van 2025 tot sy sluipmoord in 2026 as die sekretaris van die Opperste Nasionale Veiligheidsraad gedien het. Hy het voorheen van 2005 tot 2007 in die posisie gedien. Van Desember 2025 tot sy sluipmoord is hy wyd beskou as die de facto leier van Iran.[2][3][4]

Hy is in Najaf, Irak, gebore aan die etniese Mazani-oorsprong Larijani-familie, en het Westerse filosofie aan die Universiteit van Teheran studeer. Hy het prominent geword binne die Islamitiese Republiek nadat hy in 1981 by die Islamitiese Revolusionêre Wagkorps (IRGC) aangesluit het. Hy het van 2008 tot 2020 as die speaker van die Parlement van Iran gedien. Hy was sedert 2020 'n lid van die Onderskeidingsraad vir Doeltreffendheid, nadat hy voorheen van 1997 tot 2008 gedien het. Hy het aansoek gedoen vir kandidatuur in die presidensiële verkiesing van 2024, maar is uiteindelik gediskwalifiseer. Hy het voorheen in 2005 gestaan, maar het in die sesde plek geëindig, en is ook gediskwalifiseer om in 2021 te staan.[5][6]

Larijani was een van die twee verteenwoordigers van die Opperleier van Iran, Ali Chamenei, in die raad, die ander was Hassan Rohani. In sy pos as sekretaris het hy effektief as die toponderhandelaar oor kwessies van nasionale veiligheid, insluitend Iran se kernprogram, gefunksioneer. Hy was ook 'n lid van die Opperraad van die Kulturele Rewolusie.

Van ongeveer 28 Desember 2025 tot 17 Maart 2026,[7][8] is Larijani deur verskeie koerante soos Haaretz beskryf as die land se magtigste man,[9] of as de facto-leier deur The Australian en ander.[2] Na bewering het die IRGC sy de facto-leierskap ondersteun.[10][3] Op 15 Januarie 2026, na 'n vlaag van proteste en slagtings in Iran, het die Verenigde State nuwe sanksies teen Larijani ingestel vir sy aandeel in die onderdrukking van betogers.[11][12][13] Volgens 'n verslag was Larijani die "meesterbrein" van die onderdrukking van Januarie 2026, en het hy sy noue bande met IRGC-bevelvoerders en intelligensiedienste, tesame met sy familie se langdurige verbintenisse met senior geestelikes, gebruik om steun oor mededingende faksies te konsolideer en voor te berei om leierskap oor te neem na Chamenei se dood.[14] In reaksie op die Europese Unie se besluit om die IRGC as 'n terroriste-organisasie te bestempel, het Larijani getwiet dat die militêre magte van enige lande wat die EU se besluit teen die IRGC ondersteun, as terroristegroepe beskou sou word en die gevolge van hul optrede sou moes dra.[15][16] Op 17 Maart 2026 is Larijani deur 'n Israeliese lugaanval gedood.

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. "Iran-related Designations". Office of Foreign Assets Control. US Department of the Treasury. 15 Januarie 2026. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Januarie 2026. Besoek op 17 Maart 2026.
  2. 1 2 "Iran's 'suave' de facto leader the real power behind Mojtaba". The Australian.
  3. 1 2 Bob, Yonah Jeremy; Stein, Amichai (17 Maart 2026). "IDF kills Iran's Ali Larijani, Basij commander in massive targeted strikes". The Jerusalem Post. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Maart 2026. Besoek op 17 Maart 2026.{{cite news}}: CS1 maint: bot: original URL status unknown (link)
  4. "Ali Larijani; A Key Security Figure in Repression and the Survival of the Ruling Regime in Iran". Iran Human Rights Monitor. 17 Maart 2026. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Maart 2026. Besoek op 17 Maart 2026.
  5. "Ali Larijani reappointed secretary of Iran's top security body". Reuters (in Engels). 5 Augustus 2025. Besoek op 5 Augustus 2025.
  6. Orla Ryan (28 Mei 2008). "Ahmadinejad rival elected as Iranian speaker". The Guardian.
  7. Geiger, Raphael (2 Maart 2026). "Ali Laridschani: Er ist nun Irans inoffizieller Staatschef - und ein Pragmatiker". Süddeutsche.de.
  8. "Khamenei, planning for possible assassination, appoints Larijani to key role – report". 22 Februarie 2026 via www.timesofisrael.com.
  9. Lev, Gid'on (14 Maart 2026). "Ruthless Leader and Brilliant Philosopher: Who Is Ali Larijani, Iran's Most Powerful Man?". Haaretz (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 Maart 2026. Besoek op 17 Maart 2026.
  10. Baram, Amatzia (12 Maart 2026). "Revolutionary Guards take the reins in Iran". GIS Reports. Geopolitical Intelligence Services AG. Besoek op 17 Maart 2026.
  11. Fatima Hussein (15 Januarie 2026). "US sanctions Iranian officials accused of repressing protests against the government". AP News (in Engels). Besoek op 15 Januarie 2026.
  12. Vanjani, Karishma. "U.S. Sanctions Iranian Leaders, Threatens Tariffs on Countries That Trade With Iran". barrons (in Engels). Besoek op 15 Januarie 2026.
  13. "Secretary Bessent Announces Sanctions Against Architects of Iran's Brutal Crackdown on Peaceful Protests". U.S. Department of the Treasury (in Engels). 23 Desember 2025. Besoek op 15 Januarie 2026.
  14. "Ali Larijani Masterminded the Massacre says Former Official". Iran Wire. 19 Januarie 2026. Besoek op 19 Januarie 2026.
  15. "Iran security chief warns Europe after EU action on Guards". iranintl.com (in Engels). 30 Januarie 2026. Besoek op 1 Februarie 2026.
  16. Rankin, Jennifer; Stacey, Kiran (29 Januarie 2026). "EU designates Iran's Revolutionary Guards as a terrorist organisation". The Guardian (in Engels). ISSN 0261-3077. Besoek op 1 Februarie 2026.