Amerikaanse Gebaretaal
Amerikaanse Gebaretaal (ASL) is 'n natuurlike taal wat dien as die oorheersende gebaretaal van dowe gemeenskappe in die Verenigde State en die grootste deel van die Engelssprekende Kanada. ASL is 'n volledige en georganiseerde visuele taal wat uitgedruk word deur beide handmatige en nie-handmatige kenmerke te gebruik.[1] Behalwe in Noord-Amerika word dialekte van ASL en ASL-gebaseerde kreole in baie lande regoor die wêreld gebruik, insluitend 'n groot deel van Wes-Afrika en dele van Suidoos-Asië. ASL word ook wyd aangeleer as 'n tweede taal, wat dien as 'n lingua franca.
ASL is die naaste verwant aan Franse Gebaretaal (LSF). Daar is voorgestel dat ASL 'n kreoolse taal van LSF is, hoewel ASL kenmerke toon wat atipies is van kreoolse tale, soos agglutinatiewe morfologie.
ASL het in die vroeë 19de eeu ontstaan in die Amerikaanse Skool vir Dowes (ASD) in Hartford, Connecticut, vanuit 'n situasie van taalkontak. Sedertdien het ASL-gebruik wyd versprei deur skole vir dowes en dowe gemeenskapsorganisasies. Ten spyte van die wydverspreide gebruik daarvan, is geen akkurate telling van ASL-gebruikers gehou nie. Betroubare ramings vir Amerikaanse ASL-gebruikers wissel van 250 000 tot 500 000 persone, insluitend 'n aantal kinders van dowe volwassenes (CODA) en ander horende individue.
Tekens in ASL het 'n aantal fonemiese komponente, soos bewegings van die gesig, die torso en die hande. ASL is nie 'n vorm van pantomime nie, hoewel ikonisiteit 'n groter rol in ASL speel as in gesproke tale. Engelse leenwoorde word dikwels deur die spel met vingers geleen, hoewel ASL-grammatika nie verwant is aan dié van Engels nie. ASL het verbale ooreenstemming en aspektuele markering en het 'n produktiewe stelsel om agglutinatiewe klassifiseerders te vorm. Baie taalkundiges glo dat ASL 'n onderwerp-werkwoord-voorwerp- taal is. Daar is egter verskeie ander voorstelle om rekening te hou met ASL-woordorde.
Alhoewel die Verenigde State, die Verenigde Koninkryk en Australië Engels as 'n gemeenskaplike mondelinge en geskrewe taal deel, is ASL nie onderling verstaanbaar met Britse Gebaretaal (BSL) of Auslan nie.[2]:68 Al drie tale toon grade van ontlening uit Engels, maar dit alleen is nie voldoende vir kruistaalbegrip nie.[2]:68 Daar is gevind dat 'n relatief hoë persentasie (37–44%) van ASL-tekens soortgelyke vertalings in Auslaans het, wat vir mondelinge tale daarop dui dat hulle aan dieselfde taalfamilie behoort.[2]:69 Dit lyk egter nie histories geregverdig vir ASL en Auslan nie, en dit is waarskynlik dat die ooreenkoms veroorsaak word deur die hoër mate van ikonisiteit in gebaretale in die algemeen, sowel as kontak met Engels.[2]:70
Amerikaanse Gebaretaal word nou deur baie kolleges aanvaar as 'n taal wat in aanmerking kom vir krediet vir vreemde tale;[3] baie state maak dit verpligtend om dit as sodanig te aanvaar.[4] In sommige state is dit egter slegs waar met betrekking tot hoërskoolkursuswerk.
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ "American Sign Language". NIDCD (in Engels). 18 Augustus 2015. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 November 2016. Besoek op 8 Maart 2021.
- 1 2 3 4 Johnson & Schembri (2007)
- ↑ Wilcox Phd, Sherman (Mei 2016). "Universities That Accept ASL In Fulfillment Of Foreign Language Requirements". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Oktober 2018. Besoek op 24 Mei 2018.
- ↑ Burke, Sheila (26 April 2017). "Bill Passes Requiring Sign Language Students Receive Credit". US News. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Oktober 2017. Besoek op 24 Mei 2018.