Angel-Saksiese Kroniek
Die Angel-Saksiese Kroniek (ook ASC genoem, vir die Engelse naam, Anglo-Saxon Chronicle) is ’n stel annale in Oudengels wat die geskiedenis van die Angel-Saksers opteken. Die verlore eerste weergawe van die kroniek is in die laat 9de eeu geskep, waarskynlik in Wessex tydens die bewind van koning Alfred die Grote (871-'99). Die inhoud van die oorspronklike manuskrip sluit bronne in wat nou andersins verlore is en so ver terug as die 7de eeu strek. Veelvuldige kopieë is van dié manuskrip gemaak en daarna na kloosters regoor Engeland versprei, waar dit gedeeltelik onafhanklik bygewerk is. Hierdie manuskripte staan gesamentlik bekend as die Angel-Saksiese Kroniek.
Beskrywing
[wysig | wysig bron]Byna al die materiaal is in die vorm van jaarboeke, volgens jaar. Die vroegste inskrywing dateer uit 60 v.C., die kroniek se datum van Julius Caesar se invalle in Brittanje. In een geval is die kroniek nog in 1154 aktief bygewerk. Nege manuskripte van die kroniek, waarvan nie een die oorspronklike is nie, bestaan nog ten volle of gedeeltelik. Sewe word in die Britse Biblioteek in Londen gehou, een in Oxford en die oudste een in Cambridge. Dit lyk of laasgenoemde teen die einde van Alfred se bewind begin is, terwyl die mees onlangse een in die Peterborough-abdy gekopieer is ná ’n brand by dié klooster in 1116. Sommige latere Middeleeuse kronieke wat van verlore manuskripte afgelei is, noem af en toe sekere feite uit die ASC-materiaal.
Omdat baie van die inligting in die kroniek nie elders opgeteken is nie, en ook weens die betreklik duidelike chronologiese raamwerk wat dit bied om gebeure te verstaan, is die ASC een van die invloedrykste historiese bronne vir Engeland tussen die einde van Romeinse bewind en die dekades ná die Normandiese verowering. Die Amerikaanse kenner oor die Engelse kultuur Nicholas Howe het dit en Beda se Kerkgeskiedenis van die Engelse Volk (Historia ecclesiastica gentis Anglorum) “die twee groot Angel-Saksiese geskiedniswerke” genoem.[1]
Die kroniek se verslae is geneig om sterk verpolitiseer te wees, terwyl die oorspronklike manuskrip hoofsaaklik bedoel was om die Huis van Wessex en die bewind van Alfred die Grote te wettig. Vergelykings tussen kroniekmanuskripte en ander Middeleeuse bronne toon die skrifgeleerdes wat die kroniek gekopieer of aangevul het, het gebeure uitgelaat of eensydige weergawes daarvan gegee. Dit bied dikwels nuttige insigte in vroeë Middeleeuse Engelse politiek.
Die kroniek is ook 'n belangrike bron vir die geskiedenis van Engels. Veral in annale van 1131 af bied die latere Peterborough-teks belangrike bewyse vir die oorgang van die gestandaardiseerde Oudengelse literêre taal na vroeë Middelengels, en bevat dit van die vroegste bekende Middelengelse teks.
Nog inligting en inhoud
[wysig | wysig bron]- Angel-Saksiese Kroniek A
- Angel-Saksiese Kroniek B (Cotton MS Tiberius A VI)
- Angel-Saksiese Kroniek C (Cotton MS Tiberius B I)
- Angel-Saksiese Kroniek D (Cotton MS Tiberius B IV)
- Angel-Saksiese Kroniek E
- Angel-Saksiese Kroniek F (Cotton MS Domitian A VIII)
- Angel-Saksiese Kroniek H
'n Vroeëre weergawe van Angel-Saksiese Kroniek A, The Parker Chronicle and Laws, het in 1941 van Oxford University Press verskyn. Die redakteurs was Robin Flower en Hugh Smith.[2]
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Howe 2004, pp. 147–172.
- ↑ Whitelock 1979, p. 139.
Bronne
[wysig | wysig bron]- Howe, Nicholas (2004). "Rome: Capital of Anglo-Saxon England". Journal of Medieval and Early Modern Studies. 34 (1): 147–172. doi:10.1215/10829636-34-1-147. ISSN 1082-9636. S2CID 170978121.
- Whitelock, Dorothy, red. (1979) [1ste uitgawe 1955]. English Historical Documents, Volume 1, c. 500–1042 (2de uitg.). Londen: Routledge. ISBN 978-0-415-14366-0.
Skakels
[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Angel-Saksiese Kroniek.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
