Gaan na inhoud

Antibroosheid

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Antibroosheid is 'n eienskap van stelsels waarin hulle vermoë om te floreer toeneem as gevolg van stressors, skokke, wisselvalligheid, geraas, afwykings, misrekeninge, aanvalle of mislukkings. Die konsep is deur Nassim Nicholas Taleb in sy boek Antifragile, en in tegniese artikels ontwikkel.[1][2] Soos Taleb in sy boek verduidelik, verskil antibroosheid fundamenteel van die konsepte van veerkragtigheid (d.w.s. die vermoë om van mislukking te herstel) en robuustheid (dit wil sê die vermoë om mislukking te weerstaan). Die konsep is toegepas in risikoanalise,[3][4] fisika,[5] molekulêre biologie,[6][7] vervoerbeplanning,[8][9] ingenieurswese,[10][11][12] lugvaart (NASA),[13] en rekenaarwetenskap.[11][14][15][16]

Taleb definieer dit soos volg in 'n brief aan Nature waarin hy reageer op 'n vroeëre resensie van sy boek in daardie tydskrif:

"Eenvoudig gestel, word antibroosheid gedefinieer as 'n konvekse reaksie op 'n stressor of bron van skade (binne sekere ekstreme), wat lei tot 'n positiewe sensitiwiteit vir 'n toename in wisselvalligheid (of veranderlikheid, stres, verspreiding van uitkomste of onsekerheid, wat gegroepeer word onder die benaming "versteuringsgroep"). Net so word broosheid gedefinieer as 'n konkawe sensitiwiteit vir stressors, wat lei tot 'n negatiewe sensitiwiteit vir 'n toename in wisselvalligheid. Die verband tussen broosheid, konveksiteit en sensitiwiteit vir versteuring is wiskundig, verkry deur 'n stelling, nie afgelei van empiriese data-ontginning of 'n historiese diskoers nie. Dit is a priori."
— Taleb, N.N., Philosophy: Antifragility as a mathematical idea. Nature, 2013 Februarie 28; 494(7438), 430-430

Antibroosheid versus robuust-/veerkragtigheid

[wysig | wysig bron]

In sy boek beklemtoon Taleb die verskille tussen antibroosheid en robuustheid/veerkragtigheid. "Antibroosheid gaan verder as veerkragtigheid of robuustheid. Die veerkragtige weerstaan skokke en bly dieselfde; die antibrose word beter."[1] Die konsep is nou op 'n streng manier op ekosisteme toegepas.[17] In hul werk hersien die outeurs die konsep van ekosisteemveerkragtigheid in sy verhouding tot ekosisteemintegriteit vanuit 'n inligtingsteorie-benadering. Hierdie werk herformuleer en bou voort op die konsep van veerkragtigheid op 'n manier wat wiskundig oorgedra word en heuristies geëvalueer kan word in werklike toepassings: byvoorbeeld ekosisteem-antibroosheid. Die outeurs stel ook voor dat vir sosio-ekosisteembestuur, beplanning of in die algemeen, enige besluitnemingsperspektief, antibroosheid 'n waardevolle en meer wenslike doelwit kan wees om te bereik as 'n veerkragtigheidsstrewe. Op dieselfde wyse het Pineda en medewerkers[18] 'n eenvoudig berekenbare maatstaf vir antibroosheid voorgestel, gebaseer op die verandering van "tevredenheid" (d.w.s. netwerkkompleksiteit) voor en na die byvoeging van versteurings, en dit toegepas op ewekansige Booleaanse netwerke (RBN's). Hulle toon ook dat verskeie bekende biologiese netwerke soos Arabidopsis thaliana se selsiklus soos verwag antibroos is.

Antibroosheid teenoor die aanpasbare/kognitiewe

[wysig | wysig bron]

'n Aanpasbare stelsel is een wat sy gedrag verander op grond van inligting wat beskikbaar is ten tye van gebruik (in teenstelling met die feit dat die gedrag tydens stelselontwerp gedefinieer is). Hierdie eienskap word soms kognitief genoem. Terwyl aanpasbare stelsels robuustheid onder 'n verskeidenheid scenario's toelaat (dikwels onbekend tydens stelselontwerp), is hulle nie noodwendig antibroos nie. Met ander woorde, die verskil tussen aanpasbaar en antibroos is die verskil tussen 'n stelsel wat robuust is onder wisselvallige omgewings/toestande, en een wat robuust is in 'n voorheen onbekende omgewing.

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. 1 2 Nassim Nicholas Taleb (2012). Antifragile: Things That Gain from Disorder. Random House. p. 430. ISBN 9781400067824.,
  2. ↑ Taleb, N.N.; Douady, R. (2013). "Mathematical definition, mapping, and detection of (anti) fragility". Quantitative Finance. 13 (11): 1677–1689. arXiv:1208.1189. doi:10.1080/14697688.2013.800219. S2CID 219716527.
  3. ↑ Aven, T (2014). "The Concept of Antifragility and its Implications for the Practice of Risk Analysis". Risk Analysis. 35 (3): 476–483. Bibcode:2015RiskA..35..476A. doi:10.1111/risa.12279. PMID 25263809. S2CID 5537979.
  4. ↑ Derbyshire, J.; Wright, G. (2014). "Preparing for the future: Development of an 'antifragile' methodology that complements scenario planning by omitting causation" (PDF). Technological Forecasting and Social Change. 82: 215–225. doi:10.1016/j.techfore.2013.07.001.
  5. ↑ Naji, Ali; Ghodrat, Malihe; Komaie-Moghaddam, Haniyeh; Podgornik, Rudolf (2014). "Asymmetric Coulomb fluids at randomly charged dielectric interfaces: Anti-fragility, overcharging and charge inversion". The Journal of Chemical Physics. 141 (17) 174704. arXiv:1409.2609. Bibcode:2014JChPh.141q4704N. doi:10.1063/1.4898663. PMID 25543341.
  6. ↑ Danchin, A.; Binder, P.M.; Noria, S. (2011). "Antifragility and tinkering in biology (and in business) flexibility provides an efficient epigenetic way to manage risk". Genes. 2 (4): 998–1016. doi:10.3390/genes2040998. PMC 3927596. PMID 24710302.
  7. ↑ Grube, Martin; Muggia, Lucia; Gostinčar, Cene (2013). "Niches and Adaptations of Polyextremotolerant Black Fungi". Polyextremophiles. Cellular Origin, Life in Extreme Habitats and Astrobiology. Vol. 27. pp. 551–566. doi:10.1007/978-94-007-6488-0_25. ISBN 978-94-007-6487-3.
  8. ↑ Levin, Jeffrey S.; Brodfuehrer, Steven P.; Kroshl, William M. (2014). "Detecting antifragile decisions and models lessons from a conceptual analysis model of Service Life Extension of aging vehicles". 2014 IEEE International Systems Conference Proceedings. pp. 285–292. doi:10.1109/SysCon.2014.6819271. ISBN 978-1-4799-2086-0.
  9. ↑ Isted, R. (2014, August). The use of antifragility heuristics in transport planning. In Australian Institute of Traffic Planning and Management (AITPM) National Conference, 2014, Adelaide, South Australia, Australia (Nr. 3).
  10. ↑ Verhulsta, E (2014). "Applying Systems and Safety Engineering Principles for Antifragility" (PDF). Procedia Computer Science. 32: 842–849. doi:10.1016/j.procs.2014.05.500.
  11. 1 2 Jones, K. H. (2014). "Engineering Antifragile Systems: A Change In Design Philosophy". Procedia Computer Science. 32: 870–875. doi:10.1016/j.procs.2014.05.504. hdl:2060/20140010075.
  12. ↑ Lichtman, M.; Vondal, M. T.; Clancy, T. C.; Reed, J. H. (1 Januarie 2016). "Antifragile Communications". IEEE Systems Journal. 12 (1): 659–670. Bibcode:2018ISysJ..12..659L. doi:10.1109/JSYST.2016.2517164. hdl:10919/72267. ISSN 1932-8184. S2CID 4339184.
  13. ↑ Jones, Kennie H. "Antifragile Systems: An Enabler for System Engineering of Elegant Systems." (2015), NASA,
  14. ↑ Ramirez, Carlos A.; Itoh, Makoto (2014). "An initial approach towards the implementation of human error identification services for antifragile systems". 2014 Proceedings of the SICE Annual Conference (SICE). pp. 2031–2036. doi:10.1109/SICE.2014.6935315. ISBN 978-4-9077-6446-3.
  15. ↑ Abid, A.; Khemakhem, M. T.; Marzouk, S.; Jemaa, M. B.; Monteil, T.; Drira, K. (2014). "Toward Antifragile Cloud Computing Infrastructures". Procedia Computer Science. 32: 850–855. doi:10.1016/j.procs.2014.05.501.
  16. ↑ Guang, L.; Nigussie, E.; Plosila, J.; Tenhunen, H. (2014). "Positioning Antifragility for Clouds on Public Infrastructures". Procedia Computer Science. 32: 856–861. doi:10.1016/j.procs.2014.05.502.
  17. ↑ Equihua, Miguel; Espinosa, Mariana; Gershenson, Carlos; López-Corona, Oliver; Munguia, Mariana; Pérez-Maqueo, Octavio; Ramírez-Carrillo, Elvia (2020). "Ecosystem antifragility: Beyond integrity and resilience". PeerJ. 8 e8533. doi:10.7717/peerj.8533. PMC 7020813. PMID 32095358.
  18. ↑ Pineda, Omar K.; Kim, Hyobin; Gershenson, Carlos (28 Mei 2019). "A Novel Antifragility Measure Based on Satisfaction and Its Application to Random and Biological Boolean Networks". Complexity. 2019 3728621: 1–10. arXiv:1812.06760. doi:10.1155/2019/3728621. ISSN 1076-2787.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Antibroosheid&oldid=2837821"