Antieke ruimtevaarders


Antieke ruimtevaarders (of antieke buiteaardse wesens) verwys na 'n skynwetenskaplike geloof,[1][2][3] ook paleokontak genoem, dat intelligente buiteaardse wesens (buiteaardse ruimtevaarders) die Aarde in die oudheid of voorgeskiedenis besoek en kontak met die mens gemaak het.[1][2] Voorstanders van die teorie glo dié kontak het die ontwikkeling van moderne kulture, tegnologie, godsdienste en menslike biologie beïnvloed.[1][2]
'n Algemene geloof is dat die gode van die meeste (of alle) godsdienste 'n buiteaardse oorsprong het, en dat gevorderde tegnologieë wat hulle na die Aarde gebring het, deur die antieke mens as bewys van goddelike status vertolk is.[1][2][4]
Akademici en argeoloë neem nie die idee dat antieke ruimtevaarders bestaan en die Aarde besoek het, ernstig op nie en beskryf sulke bewerings as skynargeologie[5] of onwetenskaplik.[6] Dit het nog geen geloofbare behandeling in vakgeskrifte ontvang nie.[7] Wanneer voorstanders van die idee met bewyse probeer vorendag kom dat hulle reg is, word dit dikwels as versinsels afgemaak.[8] Sommige skrywers en kenners glo ook teorieë oor antieke ruimtevaarders het rassistiese ondertone, omdat dit die prestasies en vermoëns van inheemse kulture oor die hoof sien.[1][9][10]
Oorsig
[wysig | wysig bron]Verskeie terme word gebruik om na aansprake oor antieke ruimtevaarders te verwys, soos antieke buiteaardse wesens,[11] antieke ufonoute,[12] antieke ruimtevlieëniers,[13] paleo- of skynkontak,[14] ruimtevaarder- of buiteaardse gode,[15][16] of paleo- of Bybelse SETI (soektog na buiteaardse intelligensie).[17][18]
Mense wat in sulke antieke-ruimtevaarder-verhale glo, handhaaf dikwels die standpunt dat alle of sommige mense óf afstammelinge óf skeppings is van buiteaardse intelligensie wat in ’n stadium in die antieke verlede op die Aarde geland het. ’n Verwante idee is dat menslike kennis, godsdiens en kultuur van buiteaardse besoekers in antieke tye afkomstig is, in dié sin dat antieke ruimtevaarders as ’n “moederkultuur” opgetree het. Daarbenewens beweer voorstanders dikwels dat reisigers uit die buitenste ruim baie van die strukture op die planeet (soos die Egiptiese piramides en die Moai-klipkoppe van Paaseiland) gebou het of mense gehelp het om dit te bou.[19] Voorstanders voer aan die bewys vir antieke ruimtevaarders spruit uit dokumentêre leemtes in historiese en argeologiese rekords, terwyl hulle argeologiese artefakte noem wat hulle, in teenstelling met hoofstroomverklarings, as anachronisties beskou en glo buite die tegniese vermoëns van die mense was wat dit gemaak het.
As ’n skynargeologie kry die idee aandag in randmedia van die sensasiepers, soos die History Channel-reeks Ancient Aliens.[20] Sulke programme gebruik ’n sekere strategie om feite met fiksie te vermeng ten einde teorieë van ’n alternatiewe verlede te versprei, met uitdrukkings wat aansluit by witheerssugtige, nativistiese, imperialistiese, setlaarkoloniale en Christelike Identiteit-oortuigings wat op die verlede betrekking het. Die bekende voorstanders van antieke buiteaardse wesens verklaar hulle is deel van ’n onderdrukte minderheid akademici en dat “groot argeologie” saamsweer om hulle te ontmagtig.[21]
Hulle fokus hoofsaaklik op monumentale argeologiese strukture en beweer dit kon slegs met buiteaardse ingryping gebou word. Die implikasie is dat die inheemse mense in die streke waar dié monumente voorkom, dit nie op eie stoom kon bou nie.[22] Die Dakota/Lakota Sioux-skrywer Ruth H. Burns kritiseer egter in die tydskrif Atmos die idee dat buiteaardse wesens in die algemeen die standpunt van inheemse, nie-Europese volke ondersteun. Sy meen inheemse volke se verhale wat hulle oorsprong na buiteaardse wesens herlei, is deel van “inheemse uitwissing”, aangesien dit die standpunte van inheemse volke minimaliseer of geheel en al veronagsaam. Baie inheemse volke herlei hulle afkoms na “ster-mense” of soortgelykes: buiteaardse wesens wat as die stamouers van inheemse volke per definisie nie wit of “Aries” kan wees nie.[23]
’n Algemene kenmerk in die verhale is dat die buiteaardse wesens wel as lig van velkleur of Aries in gelaatskleur uitgebeeld word, soos wat die prominente voorstander van antieke ruimtevaarders Erich von Däniken in sy grondliggende werk Chariots of the Gods? beweer het.[9][10] Sommige voorstanders van antieke ruimtevaarders word dus met witheerssugtigheid verbind, hoewel hulle teorieë soms ook op Europese kulture toegepas word.[24][25]
Argeoloë het voorheen die bestaan van dié uitspattige aansprake geïgnoreer. Vanweë die toenemende gewildheid van randteorieë het hulle egter omstreeks 2020 begin om via sosiale media aktief met die publiek in gesprek te tree om argeologiese hoofstroomstandpunte te bevorder.[26] Die paar toegewyde wetenskaplikes wat wel menings oor die idees uitgespreek het, het dit almal verwerp. Carl Sagan het byvoorbeeld geskryf: “In die lang litanie van ‘antieke ruimtevaarder’-pop-argeologie het die gevalle wat oënskynlik interessant lyk, volkome redelike alternatiewe verklarings, of is dit verkeerd gerapporteer, of is dit eenvoudige verdigsels, bedrogstukke en verdraaiings.”[27]
Geskiedenis van die geloof in antieke ruimtevaarders
[wysig | wysig bron]Paleokontakvertellings het die eerste keer in die vroeë wetenskapsfiksie van die laat 19de en vroeë 20ste eeu verskyn, insluitend die roman Edison's Conquest of Mars van 1898[28] en die werke van H.P. Lovecraft.[29] Die idee is in 1954 in alle erns deur die joernalis Harold T. Wilkins voorgestel. Dit het in die 1960’s in gewildheid toegeneem, hoofsaaklik danksy die ruimtewedloop en die sukses van Erich von Däniken se werke, hoewel dit ook beperkte oorweging as ’n ernstige hipotese ontvang het. Kritici het deur die 1970’s na vore gekom en Von Däniken se aansprake gediskrediteer. Ufoloë het die idee van die VVV-omstredenheid geskei. Teen die vroeë 1980’s was daar min oorblywende steun te vinde.[30]
Shklovsky en Sagan
[wysig | wysig bron]


Carl Sagan was medeskrywer van die gewilde boek Intelligent Life in the Universe saam met die Sowjet-astrofisikus Iosif Shklovsky (Iosif Sjklofski), wat in 1966 gepubliseer is.[31] In sy boek van 1979, Broca's Brain, het Sagan voorgestel dat hy en Shklovsky moontlik die golf boeke oor antieke ruimtevaarders van die 1970’s geïnspireer het, en het hy sy afkeer uitgespreek van “Von Däniken en ander onkritiese skrywers” wat blykbaar op hierdie idees voortgebou het, nie as versigtige spekulasies nie, maar as “geldige bewys van buiteaardse kontak”.[32] Sagan het daarop gewys dat, hoewel baie legendes, artefakte en sogenaamde misplaaste artefakte ter ondersteuning van hipoteses oor antieke ruimtevaarders aangehaal word, “baie min meer as ’n terloopse vermelding werd is” en maklik met meer konvensionele hipoteses verklaar kan word. Sagan het ook sy vroeëre gevolgtrekking herhaal dat buiteaardse besoeke aan die Aarde moontlik, maar onbevestig en onwaarskynlik, is.[33]
Erich von Däniken
[wysig | wysig bron]Erich von Däniken was in die laat 1960’s en vroeë 1970’s ’n leidende voorstander van hierdie hipotese, en het ’n groot gehoor bereik met die publikasie van sy topverkoper, Chariots of the Gods?, in 1968 en die opvolgwerke daarvan.
Volgens Von Däniken vereis sekere artefakte ’n gesofistikeerder tegnologiese vermoë vir hulle konstruksie as wat beskikbaar was in die antieke kulture wat dit gebou het. Von Däniken hou vol dié artefakte is gebou óf direk deur buiteaardse besoekers óf deur mense wat die nodige kennis van hierdie besoekers geleer het. Dit sluit Stonehenge, Pumapunku, die Moai van Paaseiland, die Groot Piramide van Giza en die antieke Bagdad- elektriese battery in.
Von Däniken skryf antieke kuns en ikonografie oor die wêreld heen beeld lug- en ruimtevoertuie, niemenslike maar intelligente wesens, antieke ruimtevaarders en artefakte van ’n anachronisties gevorderde tegnologie uit. Hy beweer ook geografies geskeide historiese kulture deel kunstemas, wat volgens hom op ’n gemeenskaplike oorsprong dui. Een voorbeeld is Von Däniken se vertolking van die sarkofaagdeksel uit die graf van Pakal die Grote, 'n antieke Majaheerser van Palenque. Von Däniken skryf dat die ontwerp ’n sittende ruimtevaarder voorstel. Die ikonografie en die gepaardgaande Majateks identifiseer dit egter as ’n portret van die heerser self met die Wêreldboom van die Majamitologie.

Die oorsprong van baie godsdienste word deur Von Däniken vertolk as reaksies op ontmoetings met ’n buiteaardse ras. Volgens sy siening het mense die tegnologie van die buiteaardse wesens as bonatuurlik beskou en die wesens self as gode. Von Däniken verklaar die mondelinge en geskrewe tradisies van die meeste godsdienste bevat verwysings na buiteaardse besoekers in die vorm van beskrywings van sterre en voertuie wat deur lug en ruimte reis. Een voorbeeld is Esegiël se openbaring, wat Von Däniken vertolk as ’n gedetailleerde beskrywing van ’n landende ruimteskip.
Von Däniken se hipoteses is in die VSA gewild gemaak ná die NBC-TV-dokumentêr In Search of Ancient Astronauts, aangebied deur Rod Serling, en die rolprent Chariots of the Gods.
Kritici voer aan Von Däniken het data verkeerd voorgestel, dat baie van sy aansprake ongegrond is en dat geen van sy kernstellings bevestig is nie.[34] Veral die Christelike kreasionistiese gemeenskap is hoogs krities oor die grootste deel van Von Däniken se werk. Die skrywer oor jong-aarde-kreasionisme Clifford A. Wilson het in 1972 Crash Go the Chariots gepubliseer, waarin hy probeer het om al die aansprake in Chariots of the Gods? te weerlê.[35]
In Chariots of the Gods? verklaar Von Däniken met betrekking tot die Nazca-lyne: “Uit die lug gesien, was die duidelike indruk wat die 60 km lange vlakte van Nazca op my gemaak het dié van ’n vliegveld.”[36] Aangesien hy besig was om bewys vir antieke buiteaardse wesens te soek, toon Von Däniken bevestigingsvooroordeel, aangesien hy die Nazca-lyne nie as mensgemaak beskou het nie totdat Chariots of the Gods? gepubliseer is. Hierdie etiese perspektief wat hy aanbied, kan maklik deur ’n leser wat met lugreise vertroud is, aanvaar word, en deur iemand met ’n beperkte kennis van die aard van die geogliewe. Verder, aangesien die meerderheid lesers van die boek nie opgelei is om artefakte uit antieke beskawings te vertolk nie, is hulle vertolking in ’n groot mate onderhewig aan Von Däniken se menings oor die artefakte. Kenneth L. Feder voer aan ’n leser wat die Nazca-lyne vir die eerste keer in ’n boek oor buiteaardse wesens sien, sal baie meer geneig wees om dié kenmerke met 'n buiteaardse oorsprong te verbind as met ’n beskawing wat op Aarde bestaan het.[37]
In 1970 het Von Däniken erken die Nazca-lyne “kon op hulle reusagtige skaal uitgelê gewees het deur vanaf ’n model te werk met behulp van ’n koördinaatstelsel”.[38]
Zecharia Sitchin
[wysig | wysig bron]Zecharia Sitchin se reeks The Earth Chronicles, wat begin met The 12th Planet, gaan oor Sitchin se unieke vertolking van antieke Sumeriese en Midde-Oosterse geskrifte, megalitiese terreine en artefakte van oor die wêreld.[39][40]
Hy veronderstel die gode van antieke Mesopotamië was ruimtevaarders van die planeet “Nibiru”, wat die Sumeriërs geglo het ’n afgeleë “12de planeet” is (met die Son, Maan en Pluto as planete gereken), wat met die god Mardoek verbind is. Volgens Sitchin wentel Nibiru steeds om die Son in ’n verlengde wentelbaan van 3 600 jaar. Moderne sterrekunde het geen bewyse gevind wat Sitchin se idees ondersteun nie.[39]
Sitchin voer aan daar is Sumeriese tekste wat vertel dat 50 Anunnaki, inwoners van ’n planeet genaamd Nibiru, ongeveer 400 000 jaar gelede na die Aarde gekom het met die doel om grondstowwe, veral goud, te ontgin vir terugvoer na Nibiru. Met hulle klein getalle het hulle gou moeg geword vir die taak en begin om arbeiders geneties te manipuleer om in die myne te werk. Ná baie probeerslae het hulle uiteindelik Homo sapiens sapiens geskep: die Adapa ("modelmens"), of Adam van die latere mitologie. Sitchin het aangevoer die Anunnaki was aktief in menslike sake totdat hulle kultuur deur wêreldwye rampe vernietig is, veroorsaak deur die skielike einde van die laaste ystydperk sowat 12 000 jaar gelede. Aangesien mense oorleef het maar alles wat hulle gebou het vernietig is, het die Anunnaki die Aarde verlaat nadat hulle mense die geleentheid en middele gegee het om hulleself te regeer.
Sitchin se werk het geen hoofstroom- akademiese steun ontvang nie en is wyd deur professionele beoordelaars gekritiseer. Die kenner in Semitiese tale Michael S. Heiser sê baie van Sitchin se vertalings van Sumeriese en Mesopotamiese woorde stem nie ooreen met Mesopotamiese tweetalige wigskrifwoordeboeke wat deur antieke Akkadiese skrifgeleerdes saamgestel is nie.[41][42]
Alan F. Alford, skrywer van Gods of the New Millennium (1996), was ’n aanhanger van die antieke-ruimtevaarder-hipotese. Hy het ’n groot deel van sy werk uit Sitchin se hipotese geput. Hy het egter foute in Sitchin se hipotese gevind ná dieper ontleding, en het gesê: “Ek is nou vas oortuig daarvan dat dié gode die vallende hemel verpersoonlik het; met ander woorde, die neerdaal van die gode was ’n poëtiese weergawe van die kataklisme-mite wat sentraal gestaan het in antieke Nabye Oosterse godsdienste.”[43]
Robert Temple
[wysig | wysig bron]Robert K.G. Temple se boek The Sirius Mystery van 1976 voer aan die Dogon-volk van Noordwes-Mali het ’n verslag van buiteaardse besoeke van sowat 5 000 jaar gelede bewaar. Hy haal verskeie bewyse aan, insluitend gevorderde sterrekundige kennis wat deur die stam geërf is, beskrywings en vergelykende geloofstelsels met antieke beskawings soos antieke Egipte en Sumer. Sy werk steun swaar op die studies van die kulturele antropoloë Marcel Griaule en Germaine Dieterlen.[44] Sy gevolgtrekkings is gekritiseer deur wetenskaplikes wat op teenstrydighede in Temple se weergawe wys en voorstel dat die Dogon moontlik van hulle sterrekundige inligting onlangs ontvang het – waarskynlik uit Europese bronne – en dat Dogon-etnografie moontlik verkeerd voorgestel is.[45][46][47]
VVV-godsdienste
[wysig | wysig bron]Verskeie nuwe godsdienstige bewegings, insluitend sommige takke van Teosofie, Sciëntologie, Raëlisme, die Aetherius-geselskap en Heaven’s Gate, glo in antieke en hedendaagse kontak met buiteaardse intelligensie. Baie van dié gelowe beskou sowel antieke geskrifte as onlangse openbarings as verbind met die optrede van buiteaardse wesens uit ander planetêre stelsels. Sielkundiges het bevind VVV-godsdienste toon ooreenkomste wat daarop dui hulle lede verbind bewustelik of onbewustelik betowering met die meme van wetenskapsfiksie.[48]
Voorstanders se bewerings
[wysig | wysig bron]
Onder wetenskaplikes is daar konsensus dat die antieke-ruimtevaarder-hipotese nie onmoontlik is nie, maar ongegrond en onnodig. Die “raaisels” wat as bewys vir die hipotese aangehaal word, kan verklaar word sonder om antieke ruimtevaarders by te sleep; voorstanders soek na raaisels waar geen bestaan nie.[8]
Antieke godsdienstige tekste
[wysig | wysig bron]Voorstanders haal antieke mitologieë aan om hulle standpunte te steun, gebaseer op die idee dat antieke skeppingsmites van gode wat uit die hemel na die Aarde neerdaal om die mensdom te skep of te onderrig, voorstellings is van buiteaardse besoekers, wie se gevorderde tegnologie hulle gode in die mense se oë gemaak het. Voorstanders trek ’n analogie met gebeure in moderne tye wanneer geïsoleerde kulture aan gevorderde tegnologie blootgestel word, soos toe "vragkultusse" in die vroeë 20ste eeu in die Suidelike Stille Oseaan ontdek is: kulture wat geglo het verskeie Westerse skepe en hulle vragte is deur die gode gestuur as vervulling van profesieë oor hulle terugkeer.[49]
Die antieke Sumeriese mite Enoema Elisj, ingegraveer op wigskriftablette en deel van die Biblioteek van Assurbanipal, lui dat die mensdom geskep is om gode te dien wat die “Annunaki” genoem is. Voorstanders van die hipotese glo die Annunaki was buiteaardse wesens wat na die Aarde gekom het om goud vir hulle te ontgin. Volgens die voorstanders het die Annunaki besef dat goudontginning ’n tol op hulle spesie geëis het, en toe die menslike ras as slawe geskep.[50]
Ramayana
[wysig | wysig bron]In die Hindoemitologie reis die gode en hulle avatars van plek tot plek in vlieënde voertuie wat Vimanas genoem word. Daar is baie verwysings na hierdie vlieënde voorwerpe in die Ramayana, wat deur die Lankaanse koning Ravana van Sri Lanka gebruik is en uit die 5de of 4de eeu v.C. dateer. Hieronder volg enkele voorbeelde:
Uit Boek 6, Kanto CXXIII: Die Magiese Wa:[51]
Is dit nie my wonderlike strydwa nie,
Genoem Poesjpak, deur goddelike hande vervaardig.
...
Hierdie strydwa, met uiterste sorg bewaar,
Sal jou deur die velde van die lug voer,
En jy sal onvermoeid neerdaal
In die skone koninklike stad Ayodhyá.
Uit Boek 6, Kanto CXXIV: Die Vertrek:[51]
Vinnig deur die lug, soos Ráma verkies het,
Het die wonderlike wa van die aarde opgestyg.
En versier met swane en silwer vlerke
Het dit sy koninklike vrag deur die wolke gedra.
Erich von Däniken bespreek die Ramayana en die vimanas in hoofstuk 6 van Chariots of the Gods? en stel voor dat dit “ruimtetuie” was. Ter ondersteuning van sy hipotese bied hy ’n aanhaling aan wat hy sê uit ’n 1889-vertaling van die Mahabharata deur C. Roy kom: “Bhima het met sy Vimana op ’n enorme straal gevlieg wat so skitterend soos die son was en ’n geraas gemaak het soos die donder van ’n storm.”[52][53]
Die Bybel
[wysig | wysig bron]Genesis en Henog
[wysig | wysig bron]Genesis 6:1-2 en 4 verklaar:
Toe die mense baie begin word het op die aarde en daar vir hulle dogters gebore is, het die hemelwesens gesien die dogters van die mense is mooi en het hulle getrou met die dogters van hulle keuse … In daardie tyd was daar reuse op die aarde, en ook daarna wanneer die hemelwesens na die dogters van die mense toe gekom en kinders by hulle gehad het. Hulle was die sterk mense van die ou tyd, die manne van naam.[54]
Baie Christene beskou dié groepe as die verskillende families van Adam en Eva se kinders. ’n Ander interpretasie is dat die reuse die kinders is van die “seuns van God” en die “dogters van die mense”, hoewel geleerdes onseker is. Die eerste deel van die apokriewe boek Henog brei uit op en interpreteer Genesis 6:1: dat die “seuns van God” ’n groep van 200 “engele” was wat “Wagters” genoem is, wat na die Aarde neergedaal het om met mense te teel. Hulle nageslag was die reuse wat “al die besittings van mense verbruik het”. Toe mense nie meer die reuse kon onderhou nie, het hulle teen die mensdom gedraai. Die Wagters het mense ook onderrig in metallurgie, skoonheidsmiddels, towery, astrologie, sterrekunde en meteorologie. God het toe beveel dat die Wagters in die grond opgesluit word en die Groot Vloed (of die talle vloedmites) geskep om die Aarde van die reuse en van die mense wat deur die Wagters kennis ontvang het, te suiwer. Om die voortbestaan van die mensdom te verseker, is Noag vooraf gewaarsku oor die komende vernietiging. Omdat hulle God ongehoorsaam was, beskryf die boek die Wagters as “gevalle engele”.
Sommige voorstanders van antieke ruimtevaarders voer aan dat hierdie verhaal ’n historiese weergawe is van buiteaardse wesens wat die Aarde besoek het, Wagters genoem omdat dit hulle sending was om die mensdom waar te neem. Sommige van die buiteaardse wesens het bevele veronagsaam; hulle het kontak met mense gemaak, met menslike vroue gekruisteel en kennis met hulle gedeel. Die reuse was dus half-mens, half- buiteaardse hibriede.[55]
Chuck Missler en Mark Eastman voer aan moderne VVV’s het die gevalle engele, of die nageslag van gevalle engele, vervoer, en dat “Noag se stamboek nie deur die indringing van gevalle engele besmet is nie. Dit blyk dat hierdie vervalsing van die menslike geenpoel ’n groot probleem op die planeet Aarde was.”[56]
Von Däniken stel ook voor die twee engele wat Lot in Genesis 19 besoek het, was antieke ruimtevaarders wat atoomwapens gebruik het om die stad Sodom te vernietig.[57]
Marc Dem herinterpreteer Genesis deur te skryf die mensdom het op ’n ander planeet begin en dat die God van die Bybel ’n buiteaardse wese is.[58]
Esegiël
[wysig | wysig bron]
Esegiël 1 vertel van ’n visioen waarin Esegiël ’n “enorme wolk” sien wat vuur bevat en weerlig en “helder lig” uitstraal:
Daaruit het vier wesens te voorskyn gekom. Hulle het 'n mensvormige voorkoms gehad, maar elkeen het vier gesigte en vier vlerke gehad. Hulle bene was reguit en hulle voete was soos beeskloue en het geblink soos koper wat opgevryf is. Onder hulle vlerke aan elk van die vier kante van elkeen was daar menshande. Al vier wesens het gesigte en vlerke gehad. Die een se vlerke het aan die een langs hom s'n geraak. Die wesens het nie van koers verander wanneer hulle beweeg nie. Elkeen het reg vooruit beweeg. Elkeen het vier gesigte gehad. Die vorms van hulle gesigte was so: voor dié van 'n mens, regs dié van 'n leeu, links dié van 'n bul, en agter dié van 'n arend … Terwyl ek so na die wesens kyk, sien ek 'n wiel op die grond langs elke wese met sy vier gesigte. Die voorkoms van die wiele en hulle afwerking was soos dié van edelstene. Hulle het eenders gelyk en al vier was so gemaak dat daar 'n wiel dwars binne 'n wiel was; hulle kon in die rigting van enige van hulle vier kante beweeg, maar hulle het nie van koers verander as hulle beweeg nie. Die wiele was groot en indrukwekkend en al vier se vellings was rondom vol oë. Wanneer die wesens beweeg het, het die wiele saam met hulle beweeg, en wanneer die wesens van die grond af opgestyg het, het die wiele ook opgestyg.
— Esegiël 1:5-10, 15-19 (1983-vertaling)
In hoofstuk 4 van Chariots of the Gods?, met die titel “Was God an Astronaut?”, stel Von Däniken voor Esegiël het ’n ruimtetuig of ruimtetuie gesien; dié hipotese is reeds in 1956 deur Morris Jessup voorgestel[59] en in 1961 deur Arthur W. Orton.[60] ’n Gedetailleerde weergawe van die hipotese is beskryf deur Josef F. Blumrich in sy boek The Spaceships of Ezekiel (1974).[61]
Antieke strukture en megalitiese terreine
[wysig | wysig bron]Voorgestelde bewyse van antieke ruimtevaarders sluit die bestaan van antieke monumente en megalitiese ruïnes in, soos die piramides van Giza in Egipte, Machu Picchu in Peru, die Moai op Paaseiland en Stonehenge in Engeland.[62]
Ondersteuners beweer dié klipstrukture kon nie met die tegniese vermoëns en gereedskap van die mense van daardie tyd gebou word nie, en voer verder aan dat baie daarvan selfs vandag nie nageboots sou kon word nie.
Dié idees word kategories deur hoofstroomargeoloë verwerp. Sommige van hulle het deelgeneem aan eksperimente om groot megaliete te verskuif. Hulle het daarin geslaag om megaliete van tot minstens 40 ton te verskuif,[63][64] en sommige het gespekuleer dat met ’n groter arbeidsmag groter megaliete met behulp van bekende antieke tegnologie gesleep sou kon word.[65]
Piramides van Egipte
[wysig | wysig bron]Von Däniken verklaar dat antieke Egipte, met sy groot strukture van die Giza-piramidekompleks, soos die Groot Piramide en die Groot Sfinks, skielik en sonder oorgang en ontwikkeling ’n “fantastiese, klaargemaakte beskawing” geword het.[66] Voorstanders van antieke ruimtevaarders stel voor dat terreine soos die piramides van Giza eerder deur buiteaardse wesens gebou is.[67][68] Argeologiese bewyse toon egter nie net die lang kulturele trajek van prehistoriese Egipte nie, maar ook die ontwikkelingsprosesse wat die antieke Egiptenare deurgemaak het.[68] Egiptiese grafte het begin met belangrike dorpsleiers wat in die rotsgrond begrawe is en met grondhope bedek is. Uiteindelik het die eerste farao’s grafte gehad wat met vierkantige enkelverdiepingstrukture van moddersteen bedek is wat mastabas genoem is. Die trappiramide het ontwikkel uit verskeie mastabas wat opmekaargestapel is. Dit het gelei tot die bou van farao Djoser se Trappiramide by Saqqara, wat volgens rekords deur die antieke Egiptiese argitek en raadgewer Imhotep gebou is.[69] Dit was farao Sneferu wat sy piramide van ’n trapvormige in ’n ware piramide, soos die bekende piramides van Giza, laat ontwikkel het.[70] ’n Papirusdokument is ook ontdek met rekords van die bou van die Groot Piramide.[71]
Moai
[wysig | wysig bron]Die Moaibeelde van Paaseiland is oor kilometers vanaf die Rano Raraku-steengroef na hulle huidige liggings verskuif, en argeoloë het gewonder hoe massiewe beelde soos dié vervoer kon word.[72] Volgens die volksverhale van die inheemse Rapa Nui-mense het hoofmanne en priesters mana gebruik om die eiland se beelde te laat "loop".[73] In 1982 het die Tsjeggiese ingenieur Pavel Pavel en ’n groep van 16 mense ’n replikabeeld van beton gebruik om ’n metode te toets wat die beelde sou kon vervoer. Hulle het toue daaraan vasgemaak en dit in twee groepe heen en weer getrek en gedraai, wat dit vorentoe laat beweeg het in ’n loopbeweging. Hulle het dit die “yskasmetode” genoem en gedemonstreer dat die massiewe beelde maklik deur ’n klein groep mense verskuif kon word.[74]
Godsdienstige en kulturele praktyke
[wysig | wysig bron]
’n Paar antieke kulture, soos die antieke Egiptenare en sommige inheemse Amerikaners, het die skedel van hulle kinders kunsmatig verleng. Sommige voorstanders van antieke ruimtevaarders stel voor dit is gedoen om buiteaardse besoekers, wat hulle as gode beskou het, na te boots.[75][76]
Achenaten
[wysig | wysig bron]Onder die antieke heersers wat met verlengde skedels uitgebeeld word, is farao Achenaten en sy vrou Nefertiti. Die uitbeelding van Achenaten en sy familie met eienskappe soos verlengde skedels en ledemate, 'n onderontwikkelde bolyf en ginekomastie (groot borste by mans) in Amarna-kuns word gehipotetiseer as die gevolg van ’n familieverwante siekte.[77][78] Huwelike tussen familielede, veral broers en susters, was algemeen in antieke Egiptiese koninklike families, wat die risiko van sulke afwykings verhoog het.[79][78]
Studies oor die oorblyfsels van die regerende familie van Egipte se 18de Dinastie het bewyse van vervormings en siektes gevind.[78] Achenaten het waarskynlik verskeie sindrome gehad.[77][78] Hy het die sonskyfgod Aten aanbid, en daar word voorgestel dat sodanige aanbidding kan dui op ’n siekte wat deur sonlig verlig word.[80][81]
In populêre kultuur
[wysig | wysig bron]Antieke ruimtevaarders word gereeld in wetenskaps- en gruwelfiksie in baie verskillende media behandel. In ’n artikel uit 2004 in die tydskrif Skeptic skryf Jason Colavito dat Von Däniken baie van sy boek se konsepte ontleen het aan Le Matin des magiciens ("Die Oggend van die Towenaars"), dat dié boek op sy beurt sterk beïnvloed is deur Cthulhu Mythos, 'n boek deur H.P. Lovecraft, en dat die kern van die antieke-ruimtevaarder-hipotese sy oorsprong het in die werke van H.P. Lovecraft soos “The Call of Cthulhu” en At the Mountains of Madness.[82] Colavito het later op dié idee uitgebrei in sy boek The Cult of Alien Gods: H. P. Lovecraft and Extraterrestrial Pop Culture.
Die idee dat buiteaardse wesens die Aarde in die verlede besoek het, kom gereeld in fiksiewerke voor. Die strokiesprent Thor beskou byvoorbeeld die hele Noorse mitologie as gebaseer op werklike wesens wat in ander dimensies leef, wat deur die Wikings as gode aanbid is en wat in moderne tye weer op Aarde verskyn.
Von Däniken se werk het egter oor tyd verskeie werke en franchises geïnspireer, soos Eternals, Stargate, Indiana Jones and the Kingdom of the Crystal Skull, Prometheus en die TV-reeks The X-Files. Al hierdie werke neem die idee nie ernstig op nie, maar gebruik dit bloot as ’n narratiewe hulpmiddel.[83] ’n Ander benadering is om die buiteaardse wesens uit die verhaal te laat en eerder te fokus op toestelle wat hulle agtergelaat het, soos in die romans Scarlet Dream, Galactic Derelict, World of Ptavvs, Toolmaker Koan en A Fire Upon the Deep.[84] Buiteaardse wesens kan ook verskyn as ’n ouer ras wat mense in hul vroeë tye geskep of gelei het; en hulle is of is nie teenwoordig in die werk se huidige tydperk nie.[85]
Ancient Aliens is ’n televisiereeks wat voorstanders van die antieke-ruimtevaarder-hipotese bevat, soos Giorgio A. Tsoukalos, David Childress, Erich von Däniken, Steven M. Greer en Nick Pope.[86]
Verwysings
[wysig | wysig bron]- 1 2 3 4 5 Lieb, Michael (1998), "The Psycho-pathology of the Bizarre", Children of Ezekiel: Aliens, UFOs, the Crisis of Race, and the Advent of End Time, Durham, Noord-Carolina en Londen: Duke University Press, pp. 51–54, 249–251, doi:10.2307/j.ctv11sn0vx.6, ISBN 0-8223-2137-8, OCLC 9354231, https://books.google.com/books?id=OXhsbM6-lx0C&pg=PA51
- 1 2 3 4 Hammer, Olav; Swartz, Karen (2021), "Ancient Aliens", in Zeller, Ben, Handbook of UFO Religions, Brill Handbooks on Contemporary Religion, 20, Leiden en Boston: Brill Publishers, pp. 151–177, doi:10.1163/9789004435537_008, ISBN 978-90-04-43437-0, ISSN 1874-6691, https://books.google.com/books?id=tkswEAAAQBAJ&pg=PA151
- ↑ May, Andrew (2016), Pseudoscience and Science Fiction (illustrated ed.), Heidelberg: Springer Verlag, p. 133, ISBN 978-3-319-42605-1, Bibcode: 2017psf..book.....M, https://books.google.com/books?id=2O0QDQAAQBAJ&pg=PA133
- ↑ Cithara, 1, Literary Licensing [St. Bonaventure University], April 20, 2013, pp. 12, ISBN 978-1-258-67715-2, https://www.bookdepository.com/Cithara-V1-No-1-November-1961-St-Bonaventure-University/9781258677152?ref=bd_recs_1_1, besoek op June 8, 2019
- ↑ "The Ancient Astronaut Myth", Archaeology (New York: Archaeological Institute of America) 31 (1): 4–7, January–February 1978, ISSN 0003-8113
- ↑ Schiffer, Michael B., ed. (1980), "Cult Archaeology and Unscientific Method and Theory", Advances in Archaeological Method and Theory, 3, Cambridge, Massachusetts: Academic Press, pp. 1–33, doi:10.1016/B978-0-12-003103-0.50006-X, ISBN 0-12-003103-5
- ↑ Harrold; "Noah's Ark and Ancient Astronauts: Pseudoscientific Beliefs About the Past Among a Sample of College Students;" The Skeptical Inquirer; vol 11.1; 1986: 61; Committee for the Scientific Investigation of Claims of the Paranormal; December 13, 2010.
- 1 2 Hines. T. Pseudoscience and the Paranormal. Prometheus Books, 2003. p. 304
- 1 2 Bond, Sarah E. (13 November 2018). "Pseudoarchaeology and the Racism Behind Ancient Aliens". Hyperallergic (in American English). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Julie 2023. Besoek op 11 Julie 2023.
- 1 2 "Close encounters of the racist kind". Southern Poverty Law Center (in Engels). 2 Januarie 2018. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Maart 2024. Besoek op 11 Julie 2023.
- ↑ Gromacki, Gary (2012), "Ancient Aliens or Demonic Deception?", Journal of Ministry & Theology 16 (2), http://www.galaxie.com/article/jmat16-2-02, besoek op July 11, 2016
- ↑ Lewis, James R. (2012), "Excavating Tradition: Alternative Archaeologies as Legitimation Strategies", Numen: International Review for the History of Religions 59 (2/3): pp. 202–221, doi:10.1163/156852712X630789
- ↑ Grünschloß, Andreas (2007), "Ancient Astronaut Narrations. A Popular Discourse on Our Religious Past", Fabula 48 (3–4): 205–228, doi:10.1515/FABL.2007.018, https://www.uni-marburg.de/fb03/ivk/mjr/pdfs/2006/articles/gruenschloss2006.pdf, besoek op July 11, 2016
- ↑ Herrick, James A. (February 6, 2009), "The Men Behind the Myths: Erich von Däniken", Christianity Today, archived from the original on 29 November 2022, https://web.archive.org/web/20221129162456/https://www.christianitytoday.com/ct/2009/february/17.23.html, besoek op July 11, 2016
- ↑ Hiscock, Peter (2012), "Cinema, Supernatural Archaeology, and the Hidden Human Past", Numen: International Review for the History of Religions 59 (2/3): pp. 156–177, doi:10.1163/156852712X630761
- ↑ Hanegraaff, Wouter J. (2007), "Fiction in the Desert of the Real: Lovecraft's Cthulhu Mythos", Aries 7 (1): 85–109, doi:10.1163/157005906X154728
- ↑ Richter, Jonas (2012), "Traces of the Gods: Ancient Astronauts as a Vision of Our Future", Numen: International Review for the History of Religions 59 (2/3): pp. 222–248, doi:10.1163/156852712X630798, https://zenodo.org/record/894139, besoek op June 29, 2019
- ↑ Lewis, James R.; Andersson, Pia (2012), "Introduction (to special issue on alternative archeologies)", Numen: International Review for the History of Religions 59 (2/3): pp. 119–124, doi:10.1163/156852712X630734
- ↑ Olien, Michael D. (1978), "Did Ancient Astronauts Bring Civilization?", The Human Myth: An Introduction to Anthropology, USA: Harper & Row, pp. 236–241, 245, 255, ISBN 0-06-044918-7, https://books.google.com/books?id=mvFKAAAAYAAJ&pg=PA236
- ↑ Killgrove, Kristina. "What Archaeologists Really Think About Ancient Aliens, Lost Colonies, And Fingerprints Of The Gods". Forbes (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Julie 2023. Besoek op 11 Julie 2023.
- ↑ Rossi, Franco (2021). "Reckoning with the Popular Uptake of Alien Archaeology". Public Archaeology. 18 (3): 162–183. doi:10.1080/14655187.2021.1920795. S2CID 237124510. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Oktober 2022. Besoek op 28 Junie 2023.
- ↑ ""Ancient Aliens": A Damaging Perspective". The Liberator Magazine (in Engels). 28 Februarie 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Julie 2023. Besoek op 11 Julie 2023.
- ↑ Burns, Ruth H. (8 Augustus 2023). "Ancient Ties: Indigenous Peoples and the Extraterrestrial". Atmos. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Januarie 2024. Besoek op 4 Januarie 2024.
- ↑ "7 Ancient Sites Some People Think Were Built by Aliens". National Geographic (in Engels). 11 November 2017. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 Desember 2023. Besoek op 26 Desember 2023.
- ↑ Stothers, Richard (2007). "Unidentified Flying Objects in Classical Antiquity". The Classical Journal. 103 (1): 79–92. ISSN 0009-8353. JSTOR 30038660. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 April 2023. Besoek op 26 Desember 2023.
- ↑ Wade, Lizzie (12 April 2019). "Beliefs in aliens, Atlantis are on the rise". Science (in Engels). 364 (6436): 110–111. Bibcode:2019Sci...364..110W. doi:10.1126/science.364.6436.110. ISSN 0036-8075. PMID 30975865. S2CID 109940906. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Julie 2023. Besoek op 11 Julie 2023.
- ↑ Sagan (2011), pp. 65–68, 79.
- ↑ "Envisioning Martian Civilizations". Library of Congress. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Februarie 2023. Besoek op 3 Februarie 2023.
- ↑ Card 2018: p. 249
- ↑ Williams, William F. (2013). Encyclopedia of Pseudoscience: From Alien Abductions to Zone Therapy. Routledge. ISBN 978-1-135-95522-9 – via Google Books.
- ↑ Shklovskii & Sagan (1966), pp. 448–464
- ↑ Sagan, Carl (1980). Broca's Brain: Reflections on the Romance of Science. Ballantine Books. ISBN 0-345-33689-5. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 Maart 2024. Besoek op 11 Julie 2018 – via Google Books.
- ↑ Shklovskii & Sagan (1966).
- ↑ "Erich von Däniken's Chariots of the Gods?: Science or Charlatanism?" Geargiveer 24 Augustus 2019 op Wayback Machine; Robert Sheaffer. Via Debunker.com; oorspronklik gepubliseer in NICAP UFO Investigator, Oktober/November 1974
- ↑ Wilson, C.A. (1972). Crash Go the Chariots!: An Alternative to "Chariots of the Gods"?. Lancer Books. ISBN 978-0-909423-00-1.
- ↑ von Däniken, Erich (1968). Chariots of the Gods?. G.P. Putnam Sons. pp. 17.
- ↑ Feder, Kenneth (2018), Frauds, Myths, and Mysteries, Oxford Press, pp. 189–206, ISBN 978-0-19-062965-6
- ↑ Feder, Kenneth (15 April 2013). Frauds, Myths, and Mysteries (PDF) (8th uitg.). McGraw-Hill Education. p. 224. ISBN 978-0-07-803507-4. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 6 Oktober 2019. Besoek op 6 Oktober 2019.
- 1 2 Carroll, Robert T (1994–2009), "The Skeptic's Dictionary", Zecharia Sitchin and The Earth Chronicles (John Wiley & Sons), http://www.skepdic.com/sitchin.html, besoek op January 5, 2013
- ↑ Kilgannon, Corey (January 8, 2010), "Origin of the Species, From an Alien View", The New York Times, https://www.nytimes.com/2010/01/10/nyregion/10alone.html, besoek op October 29, 2010
- ↑ "Open Letter to Zecharia Sitchin", stichiniswrong.com, http://sitchiniswrong.com/letter/letter.htm, besoek op October 5, 2011
- ↑ Pilkington, Mark (August 2003), "Zechariah Sitchin", Fortean Times, archived from the original on 3 April 2013, https://web.archive.org/web/20130403132246/http://www.forteantimes.com/features/articles/199/zechariah_sitchin.html, besoek op 24 Januarie 2026
- ↑ Ancient Astronauts, Eridu.co.uk, archived from the original on 17 Julie 2011, https://web.archive.org/web/20110717033657/http://www.eridu.co.uk/Author/human_origins/ancient_astronauts.html, besoek op June 18, 2011
- ↑ Temple, Robert K. G., The Sirius Mystery, 1976. ISBN 0-09-925744-0
- ↑ Sagan (2011).
- ↑ Ian Ridpath (1978), "Investigating the Sirius 'Mystery'", Skeptical Inquirer, http://www.csicop.org/si/7809/sirius.html, besoek op October 13, 2007
- ↑ van Beek, Walter E. A. (1991), "Dogon Restudied: A Field Evaluation of the Work of Marcel Griaule", Current Anthropology 32: pp. 139–167, doi:10.1086/203932
- ↑ Partridge, C.H. (2003), UFO religions, Routledge, ISBN 0-415-26324-7, https://books.google.com/books?id=zHT8CeeiWlIC
- ↑ "Cargo Cults" Geargiveer 28 November 2012 op Wayback Machine; SJSU.edu
- ↑ Mark, Joshua J. (May 4, 2018), Enuma Elish – The Babylonian Epic of Creation – Full Text, https://www.worldhistory.org/article/225/enuma-elish---the-babylonian-epic-of-creation---fu/, besoek op June 9, 2019
- 1 2 Rámáyan of Válmíki. Vertaal deur Ralph T. H. Griffith. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 12 April 2018. Besoek op 11 Maart 2014 – via Sacred-Texts.com.
- ↑ Von Däniken, Erich; Chariots of the Gods?; "Chapter 6: Ancient Imagination and Legends or Ancient Facts?"; 1968.
- ↑ "Vimanas". main.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Februarie 2010.
- ↑ Die Bybel, Genesis 6 (1983-vertaling)
- ↑ Ancient Aliens, Reeks 2 Episode 7: Angels and Aliens
- ↑ Missler, Chuck, and Mark Eastman, Alien Encounters: The Secret Behind the UFO Phenomenon (Coeur d'Alene, ID: Koinonia House, 1997), 207.
- ↑ Von Däniken, 37. Le Poer Trench het vroeër gespekuleer dat ’n ruimtetuig kernwapens gebruik het om Sodom te vernietig; Brinsley Le Poer Trench, The Sky People (New York: Award Books, 1970; kopiereg 1960, Londen) 64–65.
- ↑ Gordon Stein, The encyclopedia of the paranormal, Prometheus Books, 1996 p. 29
- ↑ Von Däniken, 38–39. Morris K. Jessup, UFO and the Bible (New York: Citadel Press, 1956), 56–59.
- ↑ Orton, Arthur W. (March 1961), The Four-Faced Visitors of Ezekiel, Analog Science Fact & Fiction, p. 99, https://www.gutenberg.org/ebooks/30252, besoek op March 29, 2015
- ↑ Josef F. Blumrich: The Spaceships of Ezekiel, Corgi Books, 1974.
- ↑ Christopher Penczak, Ascension Magick: Ritual, Myth & Healing for the New Aeon, 2007, p. 226
- ↑ NOVA, PBS, February 11, 1997, https://www.pbs.org/wgbh/nova/transcripts/2403stone.html, besoek op June 18, 2011
- ↑ NOVA Online, Pbs.org, August 27, 1999, https://www.pbs.org/wgbh/nova/egypt/dispatches/990827.html, besoek op June 18, 2011
- ↑ History Channel "Mega Movers: Ancient Mystery Moves"
- ↑ Däniken 1972 aangehaal in Feder 2020: p. 225
- ↑ Card 2018: p. 82
- 1 2 Feder 2020: p. 226
- ↑ Feder 2020: pp. 227–228
- ↑ Feder 2020: p. 229
- ↑ Tallet en Marouard 2014: pp. 8–10
- ↑ Hunt en Lipo 2011: p. 55
- ↑ Hunt en Lipo 2011: p. 56
- ↑ Hunt en Lipo 2011: p. 79
- ↑ Kevin Burns (uitvoerende vervaardiger) (2011), Ancient Aliens, Reeks 3, Episode 8: Aliens and Lost Worlds, A+E Networks
- ↑ Vesco, Renato; Childress, David Hatcher (1994), Man-made UFOs 1944–1994 : 50 years of suppression (1st ed.), Stelle, IL: AUP Publishers Network, ISBN 0-932813-23-2, OCLC 32056133
- 1 2 Retief en Cilliers 2011
- 1 2 3 4 Eshraghian en Loeys 2012: p. 661
- ↑ Habicht en Henneberg 2015
- ↑ Card 2018: p. 80
- ↑ Eshraghian en Loeys 2012: p. 662
- ↑ Colavito, Jason (2004), "Charioteer of the Gods", Skeptic 10 (4), https://www.skeptic.com/eskeptic/04-04-26/, besoek op July 6, 2018
- ↑ Max Evry (5 November 2021). "The Pseudoscience Classic That Inspired Eternals... and Many Other Movies". IGN. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 31 Mei 2022. Besoek op 16 Mei 2022.
- ↑ James Davis Nicoll (8 Oktober 2021). "Five SF Novels Featuring Ancient Alien Artifacts". Tor. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Augustus 2022. Besoek op 16 Mei 2022.
- ↑ Clute, John (1997). Elder Races. London: Orbit. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 September 2021. Besoek op 16 Augustus 2021.
- ↑ Ancient Aliens, History.com, June 14, 2011, http://www.history.com/shows/ancient-aliens, besoek op June 18, 2011
Bronne
[wysig | wysig bron]- Card, Jeb (2018), Spooky Archaeology, University of New Mexico Press, ISBN 978-0-8263-5914-8
- Charroux, Robert (1974), Masters of the world, New York: Berkley Pub. Corp, OCLC 3042801
- Colavito, Jason (2015), Foundations of Atlantis, Ancient Astronauts and Other Alternative Pasts: 148 Documents Cited by Writers of Fringe History, Translated with Annotations, McFarland, ISBN 978-1-4766-1940-8, https://books.google.com/books?id=DYX2BgAAQBAJ&pg=PA94
- Däniken, Erich von (1972), Chariots of the Gods?, Berkley Publishing Group, ISBN 0-425-16680-5
- Eshraghian, Ahad; Loeys, Bart (2012), "Loeys-Dietz syndrome: A possible solution for Akhenaten's and his family's mystery syndrome", South African Medical Journal 102 (8): 661–664, doi:10.7196/samj.5916, PMID 22831939
- Feder, Kenneth (2020), Frauds, Myths, and Mysteries, New York: Oxford University Press, ISBN 978-0-19-009641-0
- Habicht, Michael; Henneberg, Maciej (2015), "Body height of mummified pharaohs supports historical suggestions of sibling marriages.", American Journal of Physical Anthropology 157 (3): 519–525, doi:10.1002/ajpa.22728, PMID 25916977, Bibcode: 2015AJPA..157..519H
- Hunt, Terry; Lipo, Carl (2011), The Statues that Walked: Unraveling the Mystery of Easter Island, Free Press, ISBN 978-1-4391-5031-3
- Polidoro, Massimo (2005), "There's a UFO in my painting!", Skeptical Inquirer 29 (3)
- Retief, Francois Pieter; Cilliers, Louise (2011), "Akhenaten, a unique pharaoh", South African Medical Journal 101 (9): 628–630, PMID 21920162
- Sagan, Carl (2011), Broca's Brain: Reflections on the Romance of Science, Random House Publishing Group, ISBN 978-0-394-50169-7
- Shklovskii, Iosif S.; Sagan, Carl (1966), Intelligent Life in the Universe, San Francisco, California: Holden-Day, OCLC 257089397, https://archive.org/details/intelligentlifei00shkl
- Sommer, Morgana (2012). Pseudoarchaeology and the ancient astronaut theory: an analysis of a modern belief system (MSc). California State University, Monterey Bay. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Julie 2022. Besoek op 29 April 2022.
- Tallet, Pierre; Marouard, Gregory (2014), "The Harbor of Khufu on the Red Sea Coast at Wadi al-Jarf, Egypt", Near Eastern Archaeology 77 (1): 4–14, doi:10.5615/neareastarch.77.1.0004
Nog leestof
[wysig | wysig bron]- Avalos, Hector (2002), "The Ancient Near East in Modern Science Fiction: Zechariah Sitchin's The 12th Planet as Case Study", Journal of Higher Criticism 9 (1): pp. 49–70
- Colavito, Jason (2005), The Cult of Alien Gods: H. P. Lovecraft and Extraterrestrial Pop Culture, Prometheus Books, ISBN 1-59102-352-1
- Fagan, Garrett G. (2006). Archaeological Fantasies: How Pseudoarchaeology Misrepresents the Past and Misleads the Public. Routledge. ISBN 0-415-30593-4
- Grünschloß, Andreas (June 2006), ""Ancient Astronaut" Narrations: A Popular Discourse on Our Religious Past", Marburg Journal of Religion 11 (1), ISSN 1612-2941, http://web.uni-marburg.de/religionswissenschaft/journal/mjr/pdf/2006/gruenschloss2006.pdf, besoek op December 9, 2006
- Harris, Christie. (1975). Sky Man on the Totem Pole?. New York: Atheneum. ISBN 0-689-30450-1
- Raël (1974), The Message Given by Extra-terrestrials, Nova Dist, ISBN 2-940252-20-3
- Sitchin, Zecharia (1999), The 12th Planet (The Earth Chronicles, Book 1), Avon, ISBN 0-380-39362-X
- Stiebing, William H. (1984). Ancient Astronauts, Cosmic Collisions and Other Popular Theories About Man's Past. Prometheus Books. ISBN 0-87975-285-8
- Story, Ronald. (1976). The Space Gods Revealed: A Close Look at the Theories of Erich von Däniken. Harper & Row. ISBN 0-06-014141-7
- Trefil, James. (2007). "Who Were the Ancient Engineers of Egypt?". Skeptical Inquirer (Committee for Skeptical Inquiry) 17.1.
- White, Peter. (1976). The Past Is Human: Debunking Von Daniken's Gee-Whiz Theories. Taplinger. ISBN 978-0-8008-6266-4
Skakels
[wysig | wysig bron]- "'Fringe' or 'cult' archaeology examined by professional archaeologist Keith Fitzpatrick-Matthews". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 14 Desember 2007. Besoek op 4 Februarie 2007.
- Ancient Astronauts – Skeptic's Dictionary
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.