Gaan na inhoud

Béla Tarr

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Béla Tarr
Tarr tydens die Midnight Sun-rolprentfees in Sodankylä, Finland (2012).
Gebore(1955-07-21)21 Julie 1955
Pécs, Hongaarse Volksrepubliek
Sterf6 Januarie 2026(2026-01-06) (op 70)
Boedapest, Hongarye
NasionaliteitHongarye
BeroepRolprentvervaardiger
Jare aktief1971–2019
Noemenswaardige werke
    • Kárhozat (1988)
    • Sátántangó (1994)
    • Werckmeister harmóniák (2000)
    • A torinói ló (2011)
Handtekening

Béla Tarr (21 Julie 1955 – 6 Januarie 2026) was 'n Hongaarse rolprentregisseur, -draaiboekskrywer en -vervaardiger. Sy rolprente word onderskei deur 'n langsame tempo, skerp swart-en-wit visuele elemente en 'n gebrek aan konvensionele dramatiese strukture en storielyne, en word ook gekenmerk deur ongewone kamerawerk met soms baie langsame bewegings.[1] Hulle ondersoek eksistensiële temas en fokus dikwels op gemarginaliseerde, desperate karakters in somber landskappe.[1] Hy het bekend geword as 'n stigtersfiguur van die langsame-rolprent-genre, veral met sy invloedryke rolprent Sátántangó uit 1994.[1][2]

Tarr het sy buiging gemaak met Családi tűzfészek (1979). Sy aanvanklike regisseursloopbaan was daarop gemik om alledaagse stories oor gewone mense te vertel, dikwels in die styl van cinema vérité. Őszi almanach (1984) handel oor die inwoners van 'n vervalle woonstel wat dit moeilik vind om saam te leef en vyandelik teenoor mekaar is. Die drama Kárhozat (1988) is geprys vir sy langsame en beheerste kamerabewegings, waarvoor Tarr internasionaal bekend sou word. Sátántangó (1994) en Werckmeister harmóniák (2000) sit sy somber en verlate voorstellings van die werklikheid voort en sluit apokaliptiese temas in. Tarr sou later by die Cannes-rolprentfees 2007 meeding met sy rolprent, A londoni férfi, wat in die algemeen positiewe resensies ontvang het.

Na die vrystelling van die krities bekroonde A torinói ló (2011), het Tarr sy uittrede as filmregisseur aangekondig. In Februarie 2012 het hy na Sarajevo verhuis en in 2013 'n internasionale filmskool bekend as film.factory begin, en daarna in Boedapest en Sarajevo gewoon. Die filmskool word geprys as een van die opwindendste ter wêreld,[3] en beoefen 'n onkonvensionele en oop studieformaat, met bekroonde internasionale filmkunstenaars as onderwysers.[4]

Gedurende sy laaste dekades het hy voortgegaan om nie-tradisionele rolprentgenres te verken. In 2017 het hy by die Eye-rolprentmuseum in Amsterdam 'n tentoonstelling gehou met die titel Till the End of the World[5] 'n kruising tussen 'n rolprent, 'n teaterstel en 'n tentoonstelling, wat meer as 40 000 besoekers gelok het. In opdrag van die Wiener Festwochen het hy in 2019 Missing People geskryf, 'n plekspesifieke projek wat 'n skepping is tussen opvoering, tentoonstelling en rolprent, waarby 250 Weense haweloses betrokke was.

Die regisseuse en redaktrise Ágnes Hranitzky was sedert hul ontmoeting in 1978 Tarr se lewensmaat en het saam met hom gewerk as rolprentredaktrise en mede-regisseur.[6] Tarr het ook saamgewerk met die Nobelpryswenner en romansier László Krasznahorkai, die rolprentkomponis Mihály Víg, die kinematograaf Fred Kelemen en die aktrise Erika Bók.

Béla Tarr tydens die Sarajevo-rolprentfees in 2007

Filmografie

[wysig | wysig bron]

Rolprente

[wysig | wysig bron]
  • Családi tűzfészek / Family Nest (1979)[7]
  • Szabadgyalog / The Outsider (1981)[7]
  • Panelkapcsolat / The Prefab People (1982)[8]
  • Őszi almanach / Almanac of Fall (1984)[7]
  • Kárhozat / Damnation (1988)[7]
  • Sátántangó / Satan's Tango (1994)[7]
  • Werckmeister harmóniák / Werckmeister Harmonies (2000)[7]
  • A londoni férfi / The Man from London (2007)[7]
  • A torinói ló / The Turin Horse (2011)[7]

Televisiefilms

[wysig | wysig bron]
  • Macbeth (1982)[9]

Kortfilms

[wysig | wysig bron]
  • Hotel Magnezit (1978)[10]
  • Cinemarxisme (1979)[11]
  • Utazás az alföldön / Journey on the Plain (1995)[7]
  • Visions of Europe (2004)
    • segment: Prologue[12]

Dokumentêre rolprente

[wysig | wysig bron]
  • Az utolsó hajó / The Last Boat (1990, 31 min), segment uit City Life[13]
  • Muhamed (2017, 10 min)[14]
  • Missing People (2019, 95 min)[15]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. 1 2 3 Roxborough, Scott. "Béla Tarr, Hungarian Master of Slow Cinema, Dies at 70". Hollywood Reporter. Besoek op 6 Januarie 2026.
  2. ↑ Nick James. Syndromes of a new century. Sight & Sound, Februarie 2010
  3. ↑ A personal report on an adventure called film.factory (in Engels). Besoek op 18 Desember 2025 – via www.bfi.org.uk.
  4. ↑ Gus Van Sant to teach in Sarajevo (in Engels). Besoek op 18 Desember 2025 – via www.screendaily.com.
  5. ↑ "Béla Tarr—Till the End of the World – W86th" (in American English). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Junie 2021. Besoek op 19 Junie 2021.
  6. ↑ Romney, Jonathan (24 Maart 2001). "Out of the shadows". The Guardian (in Engels). ISSN 0261-3077. Besoek op 18 Julie 2023.
  7. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 "Béla Tarr Movies List". Rotten Tomatoes (in Engels). Besoek op 7 Januarie 2026.
  8. ↑ "Panelkapcsolat (The Prefab People)". Rotten Tomatoes.
  9. ↑ "Macbeth · Shakespeare". British Universities Film and Video Council. Besoek op 7 Januarie 2026.
  10. ↑ "Hotel Magnezit, Béla Tarr". Fema La Rochelle (in Frans). Besoek op 7 Januarie 2026.
  11. ↑ "The Analytical Camera and the Economy of Relationships. The Case of Cinemarxisme (1979)". Classiques Garnier (in Frans). First Page preview. Besoek op 7 Januarie 2026.
  12. ↑ Felperin, Leslie (28 September 2004). "Visions of Europe". Variety (in Engels). Besoek op 26 September 2023.
  13. ↑ "The Last Boat". The Centre Pompidou (in Frans). 2011. Besoek op 7 Januarie 2026.
  14. ↑ "Muhamed". Film-documentaire.fr (in Frans). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Januarie 2026. Besoek op 7 Januarie 2026.
  15. ↑ Chatrian, Carlo (2020). "On Béla Tarr's latest work Missing People". Berlinale (in Engels). Besoek op 7 Januarie 2026.

Bronnelys

[wysig | wysig bron]
  • Ramón Andrés, «Nada. A propósito de El caballo de Turín de Béla Tarr», en Pensar y no caer (Barcelona: Acantilado, 2016), pp. 195–220.
  • Thorsten Botz-Bornstein, Organic Cinema: Film Architecture, and the Work of Bela Tarr (New York: Berghahn, 2017)
  • Jacques Rancière, Béla Tarr, the Time After (Minneapolis: Univocal, 2013)
  • András Bálint Kovács, The Cinema of Béla Tarr: The Circle Closes (Londen: Wallflower, 2013)
  • Ira Jaffe: Slow Movies, Countering the Cinema of Action (Nieu-York: Wallflower Press, 2014)

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Béla_Tarr&oldid=2968448"