Gaan na inhoud

Balans van terreur

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Balans van terreur is ’n begrip in internasionale betrekkinge wat verwys na ’n toestand waarin twee of meer teenstanders mekaar weerhou van militêre konflik weens die wedersydse vermoë om verwoestende skade aan te rig. Dit word die meeste gebruik in die konteks van die kernwapenwedloop tussen die Verenigde State en die Sowjetunie tydens die Koue Oorlog, waar die beginsel van afskrikking berus het op die sekerheid dat enige kernaanval tot |wederkerige vernietiging sou lei. Hoewel die term dikwels met hierdie tydperk geassosieer word, kan dit ook breër toegepas word op ander situasies waar militêre ewewig en afskrikking ’n konflik stabiliseer. [1][2]

Gedurende die Koue Oorlog

[wysig | wysig bron]

Balans van terreur beskryf die onstabiele vrede wat tussen die VSA en USSR bestaan het as gevolg van die feit dat beide regerings verskrik was oor die vooruitsig van 'n wêreldvernietigende kernoorlog. Die term word gewoonlik vir retoriese doeleindes gebruik en is waarskynlik deur Lester Pearson in Junie 1955 geskep tydens die 10de herdenking van die ondertekening van die VN-Handves: "die balans van terreur het die balans van mag opgevolg".[3]

Sommige politieke wetenskaplikes gebruik hierdie frase as 'n manier om die wêreldsituasie wat op die Tweede Wêreldoorlog gevolg het, te onderskei van dié wat dit voorafgegaan het. Voorheen het ryke oorlog tussen mekaar voorkom deur 'n relatiewe balans van hul vermoë (ekonomies, militêr en polities) te handhaaf om oorlog teen mekaar te voer - die frase "balans van mag" is dikwels gebruik om hierdie soort tentatiewe vrede te beskryf.

Die kernwapen het 'n nuwe politieke werklikheid geskep waarin twee supermoondhede die vermoë gehad het om mekaar te vernietig en ten minste die hele menslike beskawing ernstig te beskadig. Die struikelblok vir oorlog tussen die kommuniste en kapitaliste was nie meer die vrees dat die ander kant magtiger was nie, maar eerder die besef dat kernarsenale nou groot genoeg en dodelik genoeg was dat oorwinning waarskynlik steeds tot die vernietiging van 'n mens se eie land en miskien ook die res van die wêreld sou lei.

'n Mens kan argumenteer dat die bestaan van die kragtigste wapens wat ooit geskep is, op 'n teenintuïtiewe manier eintlik 'n soort vrede ondersteun het: terwyl baie oorloë regoor die wêreld tydens die Koue Oorlog gevoer is, het die supermoondhede mekaar nooit direk beveg nie, en is kernwapens ook nie in oorlog laat val sedert die kernwapenaanval van Nagasaki in 1945 nie. Aan die ander kant het die bestaan van kernwapens die supermoondhede nie daarvan weerhou om aan konvensionele oorlogvoering deel te neem nie, soos in die Korea-oorlog, Viëtnamoorlog en die Sowjet-Afghaanse Oorlog.

Ander gebruike

[wysig | wysig bron]

Lawrence Summers het, na die 2008 finansiële krisis, die term aangeneem as gepas vir die situasie van 'n 'finansiële balans van terreur' in globale markte.[2]

Gebruike

[wysig | wysig bron]
  • John F. Kennedy het die frase in sy intreerede van 1961 gebruik waarin hy beskryf het hoe die Verenigde State en die Sowjetunie "albei jaag om daardie onsekere balans van terreur te verander wat die hand van die mensdom se finale oorlog keer."[4]
  • Albert Wohlstetter van die RAND Korporasie het die artikel "The Delicate Balance of Terror" in 1958 geskryf.[5]
  • Die klassieke Star Trek-episode, "Balance of Terror," het die slagspreuk vir die titel geleen. Die storie het Kaptein Kirk laat raas met 'n Romulaanse bevelvoerder wie se skip superieure wapentuig gehad het en in staat was tot onsigbaarheid. Kirk moes 'n manier vind om die Romulaanse aanvalle te stop, sonder om 'n oorlog te begin.

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. Amos Harel, 'ANALYSIS / The extreme right has sought to establish a 'balance of terror',' Geargiveer 24 September 2015 op Wayback Machine in Haaretz 11 Maart 2008
  2. 1 2 Rich Miller, Simon Kennedy, 'G-20 Plans to End 'Financial Balance of Terror' After Summit,' Bloomberg 27 Februarie 2009.
  3. A. J. C. Edwards, Nuclear Weapons, the Balance of Terror, the Quest for Peace (London: Palgrave Macmillan, 1986), bl 238n.
  4. "John F. Kennedy: Inaugural Address. U.S. Inaugural Addresses. 1989". www.bartleby.com.
  5. Wohlstetter, Albert (29 Desember 1958). "The Delicate Balance of Terror". www.rand.org.