Bardo (Boeddhisme)
In sommige strominge van Boeddhisme is bardo (Tibettaans: བར་དོ་, Wylie: bar do) of antarābhava (Sanskrit, Chinees en Japannees: 中有, in Chinees geromaniseer as zhōng yǒu en in Japannees as chū'u)[1] ’n intermediêre, oorgangs- of grenstoestand tussen die dood en hergeboorte. Die begrip het kort ná Gautama Boeddha se dood ontstaan, met ’n aantal vroeë Boeddhistiese skole wat die bestaan van so ’n tussentoestand aanvaar het, terwyl ander skole dit verwerp het.[2]
Beskrywing
[wysig | wysig bron]Die begrip antarābhava is uit die Vedies-Upanishadiese (later Hindoe-) filosofiese tradisie in Boeddhisme ingevoer.[3][4] Latere Boeddhiste het die bardobegrip uitgebrei tot ses of meer bewussynstoestande wat elke stadium van lewe en dood dek.[5] In Tibettaanse Boeddhisme is bardo die sentrale tema van die Bardo Thodol (letterlik "Bevryding deur te hoor tydens die tussentoestand"), die Tibbetaanse dodeboek wat bedoel is om iemand wat pas gesterf het deur die doodsbardo te lei om ’n beter hergeboorte te verkry, en ook om hul geliefdes met die rouproses te help.[6]
Wanneer dit sonder kwalifikasie gebruik word, is bardo die bestaanstoestand tussen twee lewens op aarde. Volgens Tibettaanse tradisie ervaar ’n mens, ná die dood en voor die volgende geboorte (wanneer die bewussyn nie aan ’n fisiese liggaam verbind is nie), ’n verskeidenheid verskynsels. Dit volg gewoonlik ’n bepaalde volgorde van verval: van, kort ná die dood, die helderste ervarings van die werklikheid waartoe ’n mens geestelik in staat is, tot later skrikwekkende hallusinasies wat voortspruit uit die impulse van ’n mens se vorige dade. Vir voorbereide en toepaslik opgeleide individue bied die "bardo" ’n toestand van groot geleentheid vir bevryding, aangesien transendentale insig met die direkte ervaring van die werklikheid kan ontstaan; vir ander kan dit ’n plek van gevaar word, aangesien hallusinasies wat deur karma geskep is ’n mens tot ’n minder wenslike hergeboorte kan aandryf.
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Bareau, André (1979). "Chuu". In Lévi, Sylvain; Takakusu, Junjiro; Gernet, Jacques; May, Jacques; Durt, Hubert (reds.). Dictionnaire encyclopédique du bouddhisme d'après les sources chinoises et japonaises. Hôbôgirin. Vol. Fasc. 5. Maisonneuve. pp. 558–563. ISBN 9068316052. OCLC 928777936.
- ↑ Edgerton, Franklin, 1885–1963 Buddhist Hybrid Sanskrit Grammar and Dictionary (vol. 1) Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, via archive.org Buddhist Hybrid Sanskrit Grammar and Dictionary (both vols) Delhi: Motilal Banarsidass Publishers, via books.google.co.uk
- ↑ John Bowker, The Concise Oxford Dictionary of World Religions, Uitgewer: Oxford University Press, Drukpublikasiedatum: 2000, Druk-ISBN: 9780192800947
- ↑ Bryan Jaré Cuevas, “Predecessors and Prototypes: Towards a Conceptual History of the Buddhist Antarābhava”, Numen 43:3:263–302 (September 1996)
- ↑ Francesca Fremantle (2001), Luminous Emptiness: Understanding the Tibetan Book of the Dead, bl. 53–54. Boston: Shambala Publications. ISBN 1-57062-450-X
- ↑ Tibetan Buddhism and the resolution of grief: The Bardo-Thodol for the dying and the grieving, deur Robert Goss, Death Studies, Deel 21 Uitgawe 4 Jul/Aug. 1997, bl. 377–395
Skakels
[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
