Gaan na inhoud

Basij

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Vlag van die Basij.

Die Basij (Persies: بسيج; formeel: سازمان بسیج مستضعفین; letterlik: Organisasie vir die Mobilisering van die Onderdruktes)[1][2] is ’n paramilitêre vrywillige milisie binne die Islamitiese Revolusionêre Wagkorps (IRGC) en een van sy vyf takke.[3] ’n Individuele lid staan as ’n basiji bekend in die Persiese taal.[4][5] Sedert Julie 2019 is Gholamreza Soleimani die bevelvoerder van die Basij.

Dit is in Iran in 1979 op bevel van Ajatolla Chomeini, leier van die Irannese Rewolusie, gestig. Die organisasie het oorspronklik uit burgerlike vrywilligers bestaan, dikwels uit arm, stam- en landelike agtergronde wat deur die na-rewolusionêre ekonomiese en geopolitieke omstandighede geraak is,[6] en wat deur Chomeini aangespoor is om in die Iran-Irakse Oorlog te veg.[7] Khomeini het soms na die Basij as “Die Twintig Miljoen-leër” verwys en beweer dat sowat 75% van die destydse bevolking Basijis was. Hy het verder aangevoer dat ’n land met 20 miljoen mense as sy leër onoorwinlik sou wees.[8] Die Basij was ’n onafhanklike organisasie tot 17 Februarie 1981, toe dit amptelik in die struktuur van die Revolusionêre Wag geïntegreer is deur die Irannese Parlament[9] om die interdiens-mededinging tussen die twee te beëindig, volgens Akbar Hashemi Rafsanjani.[4]

Vandag bestaan die mag hoofsaaklik uit jong Iraniërs, waarvan ’n beduidende deel uit tradisioneel Sjiïtiese geestelike en polities lojale gemeenskappe kom,[6] wat as vrywilligers aansluit, dikwels in ruil vir amptelike voordele. Met takke in feitlik elke stad en dorp in Iran,[4][10] dien die Basij as ’n hulpmag wat betrokke is by die handhawing van staatsbeheer oor die samelewing,[11] onder meer deur as morele polisie by kontrolepunte en in parke op te tree en dissidente byeenkomste te onderdruk,[6] sowel as deur wetstoepassing te ondersteun, maatskaplike dienste te lewer en openbare godsdienstige seremonies te organiseer.[12][13] Die mag was dikwels teenwoordig tydens en het gereageer op die wydverspreide 2009-verkiesingsprotes in Iran, die 2017–18-protesoptogte in Iran en die 2022–2023 Mahsa Amini protests.[14] Die Basij is ondergeskik aan en ontvang hul bevele van die IRGC en die Opperleier van Iran.[7] Hulle word beskryf as “nou verbonde” aan die Islamitiese Republiek se “hardlyn”-politieke faksie,[6] en word gereeld deur die Opperleier geprys,[15] maar word ook as ’n “diep bron van onrus en wrewel” onder die algemene publiek in Iran beskryf. Ná Operasie Midnight Hammer het Basij-magte hul stedelike patrollies aansienlik verhoog, veral snags om “veiligheid te verseker”.[16]

As deel van die IRGC se invloedsfeer word die Basij indirek as ’n terrororganisasie aangewys deur die regerings van die Verenigde State, Bahrain en Saoedi-Arabië.[17] Die Basij is gereeld betrek by beweerde menseregteskendings, insluitend marteling, verkragting en seksuele geweld,[18] asook die afdwinging van sharia-wetgewing op burgers, soos die verpligte dra van die hijab.[19][20][21]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. ↑ John Pike. "GlobalSecurity.org Intelligence: Mobilisation Resistance Force". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 April 2011. Besoek op 10 November 2014.
  2. ↑ Alfoneh, Ali (23 September 2008). "What Do Structural Changes in the Revolutionary Guards Mean?". [www.aei.org](http://www.aei.org). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Oktober 2011.
  3. ↑ Forozan, Hesam (2015), The Military in Post-Revolutionary Iran: The Evolution and Roles of the Revolutionary Guards, Taylor & Francis, pp. 56–58, ISBN 978-1317430735
  4. 1 2 3 Robin B. Wright, ed. (2010), The Iran Primer: Power, Politics, and U.S. Policy, US Institute of Peace Press, pp. 62–65, ISBN 978-1601270849
  5. ↑ "Iran Primer: The Basij Resistance Force". FRONTLINE - Tehran Bureau (in Engels). Besoek op 21 Maart 2024.
  6. 1 2 3 4 "Iran's Basij force: specialists in cracking down on dissent". Reuters. 22 September 2022. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Oktober 2023. Besoek op 29 September 2023.
  7. 1 2 "Basij Militia". The New York Times. 2 Desember 2011. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 15 Mei 2013. Besoek op 10 November 2014.
  8. ↑ "سیر تأسیس ارتش بیست میلیونی؛ از سازمان بسیج ملی تا نیروی مقاومت بسیج / روایتی از اولین مأموریت‌های بسیج در کشور". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Maart 2023. Besoek op 5 Januarie 2024.
  9. ↑ Alfoneh, Ali (2013), Iran Unveiled: How the Revolutionary Guards Is Transforming Iran from Theocracy into Military Dictatorship, AEI Press, p. 49
  10. ↑ Molavi, Afshin, The Soul of Iran, W.W. Norton, (2005), p.88
  11. ↑ Golkar, Saeid (2015). Captive Society: The Basij Militia and Social Control in Iran. Washington, DC: Woodrow Wilson Center Press. ISBN 978-0-231-80135-5.
  12. ↑ Molavi, Afshin, The Soul of Iran, W. W. Norton, (2005), p. 88, 316–318
  13. ↑ Neil MacFarquhar (19 Junie 2009). "Shadowy Iranian Vigilantes Vow Bolder Action". The New York Times. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 September 2017. Besoek op 19 Junie 2009.
  14. ↑ "Amnesty urges Iran to stop using Basij militia". The Gazette. 23 Junie 2009. Besoek op 23 September 2009.[dooie skakel]
  15. ↑ "What we know about the Basij, the paramilitary volunteer group cracking down on protesters in Iran". ABC News (Australian Broadcasting). 13 Oktober 2022. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 November 2023. Besoek op 29 September 2023.
  16. ↑ "Iran says Basij paramilitary forces step up urban patrols". Al Arabiya English (in Engels). 22 Junie 2025. Besoek op 22 Junie 2025.
  17. ↑ "Saudi, Bahrain add Iran's Revolutionary Guards to terrorism lists". Reuters. 23 Oktober 2018. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 April 2019. Besoek op 9 Maart 2019.
  18. ↑ ""They Violently Raped Me"" (PDF).
  19. ↑ "Iran: Security Forces Kill, Torture, Abuse Children | Human Rights Watch" (in Engels). 25 April 2023. Besoek op 24 Junie 2025.
  20. ↑ "Iran: Security forces used rape and other sexual violence to crush "Woman Life Freedom" uprising with impunity". Amnesty International (in Engels). 6 Desember 2023. Besoek op 24 Junie 2025.
  21. ↑ "Basij Thugs Attack Girls Language School In Iran To Enforce Hijab". [www.iranintl.com](http://www.iranintl.com) (in Engels). 23 Februarie 2023. Besoek op 24 Junie 2025.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Basij&oldid=2883153"