Bestorming van die Bastille

Bestorming van die Bastille.

Die Bestorming van die Bastille in Parys op 14 Julie 1789 word dikwels gesien as die simboliese beginpunt van die Franse Rewolusie. Alhoewel slegs sewe gevangenes teenwoordig was in die Bastille Saint-Antoine, 'n Middeleeuse vesting wat as 'n gevangenis gebruik is, ten tyde van die bestorming, het die inname daarvan 'n simbool van die Rewolusie geword, aangesien seltoewysing gebaseer was op die gevangene se rang: hoe hoër die rang, hoe luukser die sel.

In 1790 het die Fête de la Fédération (Fees van die Federasie) op dieselfde datum plaasgevind, wat saamgeval het met die eerste herdenking van hierdie gebeurtenis. In 1880 is die datum van 14 Julie (Frans: quatorze juillet) gekies om die Franse nasionale vakansiedag te vier.

Agtergrond

Aanval op die klooster Saint-Lazare op 13 Julie 1789.

Die rewolusie was die gevolg van 'n tydperk van groeiende sosiale teenstrydighede, ekonomiese krisis en ontevredenheid onder die Franse bevolking. Die Verligting het die vinnig toenemende klasverdelings, weerstand teen die klasstelsel en die oproep tot verandering versterk. Die groeiende teenkanting teen absolutisme is aangevuur deur ontevredenheid met die houding van die koninklike familie, wat in die oë van die mense 'n skynbaar sorgvrye en buitensporige leefstyl gehandhaaf het, terwyl die land in 'n diep ekonomiese krisis gedompel het. Vir die gewone mense het die finansiële bankrotskap van die staat egter gelei tot stygende graanpryse en hongersnood in 1788. Op 27 en 28 April 1789 het 'n staking uitgebreek by Jean-Baptiste Réveillon se muurpapierfabriek in die Faubourg Saint Antoine, aangesien daar gerugte was dat Réveillon lone wou verlaag en in die State-Generaal voorgestel het om die vaste prys van brood af te skaf en belasting te verhoog. Op 4 Mei het die State-Generaal vir die eerste keer in meer as 175 jaar byeengekom om 'n oplossing vir die finansiële krisis te bespreek en die Cahier de doléances in te dien. Op 17 Junie het verteenwoordigers van die Derde Stand, die volk, hulself tot die Nasionale Vergadering verklaar met die doel om 'n grondwet vir die land te skryf. Toe die bevolking in Parys verneem dat die Koning op 11 Julie troepe in en om Parys bymekaargemaak het, liberale ministers huis toe gestuur het en die gewilde Minister van Finansies, Jacques Necker, beveel het om die land in die geheim te verlaat, het hulle die strate gevul. Die volgende dag het die mense sake in eie hande geneem.

Die hakkelaar en werklose prokureur Camille Desmoulins het beweer dat hy die rewolusie aangevuur het toe hy Sondag 12 Julie omstreeks drie-uur uit die Café Foy gestorm het. Staande op 'n tafel in die tuin van die Palais Royal, die bymekaarkomplek van die welgestelde Paryse bourgeoisie, het hy geskree dat die mense wapens moes opneem om hulself teen die koninklike troepe te beskerm. Om 'n voorbeeld te stel, het hy 'n pistool uitgehaal.

Die volgende dag is 'n burgermag van 40 000 man gevorm, die Nasionale Garde. Paryse wapenwinkels is geplunder; 'n wapenhandelaar sou later verklaar dat daar dertig keer by sy winkel ingebreek is. Die gehate doeanekantore van Claude-Nicolas Ledoux is hard getref: die aandelebeurs het gesluit gebly. Daarna het die mense na 'n klooster in die Rue de Paradis verskuif, 'n pakhuis van graan en voedsel. Op 14 Julie het die plundering van die wapendepot by die Hôtel des Invalides gevolg, waar kanonne en muskette gestoor is, maar geen buskruit nie. Daarna het die mense na die Bastille verskuif, waar buskruit gestoor is.

Gewelddadige weerstand

Mense het in groot groepe dwarsdeur Parys bymekaargekom. 'n Groeiende skare het hul pad na die Place Vendôme gevind, waar hulle 'n Duitssprekende afdeling swaar kavallerie van die 'Royal-Allemand' (gewerf uit Alsace) met 'n reën van klippe op die vlug gedryf het. By die Place de la Concorde is een van die aktiviste dood en 'n soldaat het ook geval. Na bewering is 'n bejaarde burger ook dood toe die soldate van die Royal-Allemand, gelei deur die Prins van Lambesc, op die groep ingestorm het.

Die betogers het in en om die Hôtel de Ville bymekaargekom. Die leiers van die groep kon egter nie die skare van wapens voorsien nie, en toenemende chaos het gevolg. Die Nasionale Vergadering het destyds nog in Versailles vergader, waar hulle voorheen die Eed van die Tennisbaan afgelê het, en het besluit om van hierdie oomblik af in voortdurende beraadslaging te bly om die beëindiging van hul vergadering te voorkom. Intussen het die betogers die Hôtel des Invalides bestorm, waar hulle sowat 29 000 tot 32 000 gewere gekonfiskeer het, maar sonder buskruit. Toe 80 000 mans en vroue die Bastille nie lank daarna beleër het nie, was hul primêre motief dus die meer as 13 600 kilogram buskruit wat daar gestoor is.

Die aanval

Die binnehof van die Bastille in 1785, skildery deur Jean-Honoré Fragonard.

Op daardie stadium was daar slegs sewe gevangenes in die tronk. Volgens berigte was dit vier vervalsers wat verhoorafwagtend was, twee 'geestelik versteurde' individue, en 'n afwykende aristokraat wie se verblyf deur sy familie befonds is. Die Markies de Sade is tien dae tevore oorgeplaas. As gevolg van die hoë koste van onderhoud en sekuriteit vir so 'n beperkte gebruik, is daar reeds kort voor die bestorming besluit dat die tronk gesluit sou word. Hulle was op soek na die wapens en ammunisie wat in die gebou gestoor is.

Die Goewerneur van die Bastille was die besluitelose en onbekwame Markies Bernard-René de Launay, seun van die vorige goewerneur, en gebore in die gebou. Die garnisoen wat die Bastille bewaak het, het normaalweg bestaan uit 82 'invalides', veterane wat nie meer geskik was vir gereelde militêre diens nie. Op 7 Julie is dit egter versterk met 32 grenadiers van die Switserse Salis-Samade-regiment. Die mure van die Bastille was toegerus met agtien swaar en twaalf ligter kanonne. Die totale skare wat by die bestorming betrokke was, het waarskynlik uit minder as 'n duisend mense bestaan, aangesien die 'lys van oorwinnaars van die Bastille' sowat 600 name tel. Die groep het teen die middel van die oggend voor die gebou bymekaargekom en die oorgawe van die tronk, die verwydering van die kanonne wat op die stad gerig was, en die oordrag van die wapens en ammunisie wat teenwoordig was, geëis. Twee verteenwoordigers van die skare is toegelaat om te onderhandel, en 'n derde het teen die middaguur met die finale eise gevolg. De Launay het die here aandete aangebied, en die vergadering het voortgeduur. Intussen het die skare angstig en toenemend ongeduldig geword.

Omstreeks 13:30 het die groep die onverdedigde buitenste binnehof ingestroom. Die kettings van die ophaalbrug na die binnehof is afgesny, wat na bewering een ongelukkige betoger doodgemaak het. Omstreeks dieselfde tyd is die eerste skote afgevuur toe De Launay senuweeagtig geword het en vermoedelik die bevel gegee het om te skiet. Die geweld het opgevlam, en die waarnemers teenwoordig kon die betogers nie oorreed om tot 'n wapenstilstand in te stem nie. Omstreeks 15:00 is die betogers versterk deur muitende infanteriste van die 'Gardes-Françaises', een van die twee infanterieregimente van die Koning se 'huishoudelike troepe'. Drosters van gereelde eenhede het ook by die skare aangesluit, en wapens en twee of vyf kanonne saamgebring wat vroeër die dag by die Hôtel des Invalides gebuit is. Die vooruitsig van 'n wedersydse slagting het goewerneur De Launay beweeg om om 17:00 'n wapenstilstand af te kondig en 'n brief met sy voorwaardes deur 'n gat in die binnehek te oorhandig. Hierdie voorwaardes is nie deur die aanvallers aanvaar nie, en De Launay het oorgegee omdat hy geweet het dat sy troepe nie veel langer kon uithou nie. Hy het die hekke na die binnehof oopgemaak, en om 17:30 het die betogers ingestroom om die fort te bevry.

Arrestasie van De Launay, deur Jean-Baptiste Lallemand (1790), Museum van die Franse Rewolusie.

Tydens die aanval self is 98 aanvallers en slegs een verdediger dood. Goewerneur De Launay is egter gevange geneem en in 'n gewelddadige optog na die Hôtel de Ville gesleep. Voor die Hôtel het 'n bespreking oor sy lot begin. Die gekwelde De Launay, wat reeds erg aangerand was, het uitgeroep: "Genoeg! Laat my sterf!" en die banketbakker Desnot in die lies geskop. Daarna is De Launay herhaaldelik gesteek totdat hy op straat geval het. Sy kop is van sy lyf afgesny, aan 'n lans gespies en deur die strate gedra. Wat relatief redelik en vreedsaam begin het, het in 'n bloedige drama ontaard, deels as gevolg van die goewerneur se flaters.

Drie offisiere van die permanente garnisoen van die Bastille is ook deur die gepeupel doodgemaak. Polisieverslae is bewaar wat 'n gedetailleerde beskrywing van hul kleredrag en beserings verskaf. Twee van die garnisoen se "invalides", of veterane, is gelynch. Die Franse Garde het daarin geslaag om almal behalwe twee van die manne van die Switserse Salis-Samade te beskerm. Hulle is later toegelaat om na hul regiment terug te keer. Hul offisier, luitenant Louis de Fleu, het 'n gedetailleerde verslag oor die verdediging van die Bastille geskryf waarin hy (miskien meer as tereg) die markies De Launay van swak leierskap beskuldig het. Hierdie verslag is bewaar in die logboeke van die Salis-Samade.

Mitevorming

Beginnende as die verowering van 'n ammunisiedepot – 'n ou fort wat op die punt gestaan het om gesloop te word – deur die Paryse opstandelinge, het die Bestorming van die Bastille in 'n mite ontwikkel. Dit het die simboliese begin van die Franse Rewolusie geword, in plaas van die eerste vergadering van die State-Generaal in 175 jaar op 4 Mei 1789. Romantiese historici, soos Jules Michelet (1798-1874), het die Bastille-mite as 'n heroïese gebeurtenis grootliks oordryf.

Literatuur

• Jacques Godechot, La prise de la Bastille. 14 juillet 1789, Paris, Gallimard, 1965, bl. 434.
• Hans-Jürgen Lüsebrink en Rolf Reichardt, Die Bastille. Zur Symbolgeschichte von Herrschaft und Freiheit, 1990, ISBN 3596244196
• William H. Sewell, "Historical Events as Transformations of Structures: Inventing Revolution at the Bastille", in: Theory and Society, 1996, bl. 841-881
• Éric Vuillard, 14 juillet. Récit, 2016, ISBN 2330066511