Bevolkingsverskuiwing in die Sowjetunie
| Bevolkingsverskuiwing in die Sowjetunie | |
|---|---|
| Deel van die dekoelakisering, die gedwonge nedersettings in die Sowjetunie en die Tweede Wêreldoorlog | |
Die leë Krim-Tataarse dorp Üsküt, naby Aloesjta, foto geneem in 1945 ná die algehele deportasie van sy inwoners | |
Algemene roetes van deportasie tydens die dekoelakisering oor die hele Sowjetunie in 1930–1931 | |
| Plek | Sowjetunie en beset gebied |
| Datum | 1930–1952 |
| Teiken | Koelake (welaf-boere), etniese minderhede, geestelikes, ongewenste burgers van Sowjet- en beset gebied |
Aanvaltipe | Etniese suiwering, bevolkingsverskuiwing, dwangarbeid, volksmoord,[1][2][3][4] klassemoord |
| Dood | ~800 000[5]–1 500 000[6] in die USSR |
| Slagoffers | 6 000 000 Sowjet-burgers gedeporteer na gedwonge nedersettings in die Sowjetunie |
| Oortreders | OGPU / NKWD |
| Motief | Russifisering,[7] kolonialisme,[8] goedkoop arbeid vir gedwonge nedersettings in die Sowjetunie |
Vanaf 1930 tot 1952 het die regering van die Sowjetunie, op bevel van die Sowjet-leier Josef Stalin en onder leiding van die NKWD-amptenaar Lawrenti Beria, bevolkings van verskeie groepe gedwonge verskuif. Hierdie aksies kan in die volgende breë kategorieë geklassifiseer word: deportasies van "anti-Sowjet"-kategorieë van die bevolking (dikwels geklassifiseer as "vyande van die volk"), deportasies van hele nasionaliteite, verskuiwing van arbeidsmagte, en georganiseerde migrasies in teenoorgestelde rigtings om etnies gesuiwerde gebied te vul. Dekoelakisering het die eerste keer aangedui dat 'n hele klas gedeporteer is, terwyl die deportasie van Sowjet-Koreane in 1937 die presedent gestel het van 'n spesifieke etniese deportasie van 'n hele nasionaliteit.[9]
In die meeste gevalle was hul bestemmings onderbevolkte afgeleë gebied. Dit sluit deportasies na die Sowjetunie van nie-Sowjet-burgers van lande buite die USSR in. Daar is geraam dat die interne gedwonge migrasies in geheel ten minste 6 miljoen mense geraak het.[6][10][11][12] Van hierdie totaal is 1,8 miljoen koelakke in 1930–31 gedeporteer, 1,0 miljoen boere en etniese minderhede in 1932–1939, terwyl ongeveer 3,5 miljoen etniese minderhede gedurende 1940–52 verder hervestig is.[12]
Sowjet-argiewe het 390 000[13] sterftes gedurende die gedwonge hervestiging van koelakke en tot 400 000 sterftes van mense wat gedurende die 1940's na gedwonge nedersettings gedeporteer is, gedokumenteer;[14] Nicolas Werth plaas die algehele sterftes egter nader aan tussen 1 en 1,5 miljoen wat as gevolg van die deportasies omgekom het.[6] Hedendaagse historici klassifiseer hierdie deportasies as 'n misdaad teen die mensdom en etniese vervolging. Twee van hierdie gevalle met die hoogste sterftesyfers is as volksmoorde beskryf — die deportasie van die Krim-Tatare is deur Oekraïne en verskeie ander lande as volksmoord verklaar, terwyl die deportasie van die Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs onderskeidelik deur die Europese Parlement as volksmoord verklaar is. Op 26 April 1991 het die Hoogste Sowjet van die Russiese Sosialistiese Federale Sowjet-Republiek, onder sy voorsitter Boris Jeltsin, die wet Oor die Rehabilitasie van Onderdrukte Volkere aangeneem, met Artikel 2 wat alle massa-deportasies as "Stalin se beleid van laster en volksmoord" veroordeel.[3]
Die Sowjetunie het ook deportasies in beset gebied uitgevoer, met meer as 50 000 wat omgekom het uit die Baltiese state en 300 000 tot 360 000 wat omgekom het tydens die uitsetting van Duitsers uit Oos-Europa as gevolg van Sowjet-deportasie, slagtings, en interneringskampe en arbeidskampe.[15]
Deportasie van sosiale groepe
[wysig | wysig bron]Baie Sowjet-boere is, ongeag hul werklike inkomste of eiendom, as "Koelakke" bestempel omdat hulle kollektivisering teengestaan het. Hierdie term het histories verwys na relatief welaf-boere sedert die latere Russiese Ryk. Koelak was die mees algemene kategorie van gedeporteerde Sowjet-burger.[16] Die hervestiging van mense wat amptelik as koelakke aangewys is, het tot vroeg in 1950 voortgeduur, met inbegrip van verskeie groot golwe: op 5 September 1951 het die Sowjet-regering die deportasie van koelakke uit die Litause SSR beveel weens "vyandige optrede teen kolchose", wat een van die laaste hervestigings van daardie sosiale groep was.[17]
Groot getalle "koelakke", ongeag hul nasionaliteit, is in Siberië en Sentraal-Asië hervestig. Volgens data uit Sowjet-argiewe, wat in 1990 gepubliseer is, is 1 803 392 mense in 1930 en 1931 na arbeidskolonies en kampe gestuur, en 1 317 022 het hul bestemming bereik. Deportasies op 'n kleiner skaal het ná 1931 voortgeduur. Die gerapporteerde getal koelakke en hul familielede wat van 1932 tot 1940 in arbeidskolonies dood is, was 389 521.[18] Die totale aantal gedeporteerdes is omstrede. Konserwatiewe ramings veronderstel dat 1 679 528–1 803 392 mense gedeporteer is,[19] terwyl die hoogste ramings is dat teen 1937 15 miljoen koelakke en hul gesinne gedeporteer is, en dat baie mense tydens die deportasie gesterf het, maar die volle getal is nie bekend nie.[20] In die laat 1920's en 1930's is miljoene Russe na Kasakstan gedeporteer, en daar is na hulle verwys as spesiale setlaars, en vanaf 1933 is hulle bekend gestaan as arbeidsetlaars. Hulle was nie gevangenes van die Goelag nie. As gevolg hiervan is Karaganda en baie ander nedersettings in Kasakstan gestig. Op 1 Junie 1938 was daar 100 arbeidsnedersettings in die Kasakse Sosialistiese Sowjet-Republiek, waar oorlewendes van die dekoelakisering gewoon het. Benewens ander dokumente het, byvoorbeeld op 8 Mei 1931, die A. A. Andrejev-kommissie 'n konsep-resolusie uitgereik oor die moontlikheid om 150 000 "koelak-plase" in Noordoos-Kasakstan te vestig. Die afstammelinge van hierdie Russe woon vandag steeds reg deur Kasakstan. Die bevolking van die republiek het van 2,5 miljoen in 1933 tot 6 miljoen voor die oorlog gegroei.
Etniese operasies
[wysig | wysig bron]- Die hoofartikels vir hierdie afdeling is: Vlug van Pole uit die USSR, Deportasies van die Ingriese Finne, Deportasie van Chinese in die Sowjetunie, Deportasie van Koreane in die Sowjetunie en Deportasie van die Sowjet-Grieke.

Gedurende die 1930's het die kategorisering van sogenaamde vyande van die volk verskuif van die gewone Marxisties-Leninistiese, klasse-gebaseerde terme, soos koelak, na etnies-gebaseerde terme.[21] Die gedeeltelike verwydering van potensieel onrusstigtende etniese groepe was 'n tegniek wat Josef Stalin gedurende sy regering konsekwent gebruik het;[22] tussen 1935 en 1938 alleen is ten minste tien verskillende nasionaliteite gedeporteer.[23] Duitsland se inval in die Sowjetunie het tot 'n massiewe eskalasie van Sowjetse etniese suiwering gelei.[24]
Die deportasie van Koreane in die Sowjetunie, oorspronklik in 1926 bedink, in 1930 begin en in 1937 deurgevoer, was die eerste massa-verskuiwing van 'n hele nasionaliteit in die Sowjetunie.[25] Byna die hele Sowjetbevolking van etniese Koreane (171 781 mense) is in Oktober 1937 gedwonge verskuif vanaf die Russiese Verre-Ooste na onbevolkte gebied van die Kazachse SSR en die Oesbekiese SSR.[26]
As 'n mens na die hele tydperk van Stalin se bewind kyk, kan jy lys: Ingriese Finne (1929–1931 en 1935–1939), Kalmukke, Balkare, Italianers van die Krim, Karatsjais, Meschetiese Turke, Karapapakhs, en Koreane van die Verre-Ooste (1937), Pole (1939–1941 en 1944–1945), Finse mense in Karelië (1940–1941, 1944), Kola-Noorweërs (1940–1942), Roemeniërs (1941 en 1944–1953), Este, Lette, en Litauers (1941 en 1945–1949), Wolga-Duitsers (1941–1945), Tsjetsjniërs, Ingoesjetiërs, Krim-Tatare en Krim-Grieke (1944), en Kaukasus-Grieke (1949–1950).
Kort voor, gedurende en onmiddellik ná die Tweede Wêreldoorlog het Stalin 'n reeks deportasies op 'n geweldige skaal uitgevoer wat die etniese kaart van die Sowjetunie diepgaande beïnvloed het.[27] Daar word geraam dat tussen 1941 en 1949 byna 3,3 miljoen na Siberië en die Sentraal-Asiatiese republieke gedeporteer is.[28]
Westelike anneksasies en deportasies, 1939–1941
[wysig | wysig bron]- Sien ook: Junie-deportasie
Lawrenti Beria, die hoof van die NKWD, die Sowjetse geheime polisie, was verantwoordelik vir die organisering en uitvoering van talle deportasies van etniese minderhede gedurende daardie tyd.[29]
Ná die Sowjetinval van Pole wat gevolg het op die ooreenstemmende Duitse inval wat die begin van die Tweede Wêreldoorlog in 1939 gemerk het, het die Sowjetunie die oostelike dele van Pole (in Pole bekend as Kresy of in die USSR sowel as in Belarus en Oekraïne bekend as Wes-Belarus en Wes-Oekraïne) van die Tweede Poolse Republiek geannekseer, wat toe die westelike dele van die Wit-Russiese SSR en die Oekraïense SSR geword het. Van 1939–1941 is 1,45 miljoen mense wat in die streek gewoon het, deur die Sowjetregime gedeporteer. Volgens Poolse historici was 63,1% van hierdie mense Pole en 7,4% van hulle Jode.[30] Voorheen is geglo dat ongeveer 1,0 miljoen Poolse burgers in die hande van die Sowjets gesterf het,[31] maar onlangs raam Poolse historici, hoofsaaklik gebaseer op hul studie van Sowjetargiewe, dat ongeveer 350 000 mense wat van 1939–1945 gedeporteer is, gesterf het.[32][33]
Dieselfde beleid is in die Baltiese republieke van Letland, Litaue en Estland toegepas (sien Sowjetdeportasies uit Estland, Letland en Litaue).[34] Daar word geraam dat meer as 200 000 mense in 1940–1953 uit die Baltiese gebied gedeporteer is. Daarbenewens is ten minste 75 000 na die Goelag gestuur. 10% van die hele volwasse Baltiese bevolking is gedeporteer of na arbeidskampe gestuur.[35][36] In 1989 het inheemse Lette slegs 52% van die bevolking van hul eie land verteenwoordig. In Estland was die syfer 62%.[37] In Litaue was die situasie beter omdat die migrante wat na daardie land gestuur is, eintlik na die voormalige gebied van Oos-Pruise (nou Kaliningrad) verhuis het, wat, in teenstelling met die oorspronklike planne, nooit deel van Litaue geword het nie.[38]
Soortgelyk is Roemeniërs van Tsjernivtsi-oblas en Moldawië in groot getalle gedeporteer wat tussen 200 000 en 400 000 wissel.[39] (Sien Sowjetdeportasies uit Bessarabië.)
Tweede Wêreldoorlog, 1941–1945
[wysig | wysig bron]
Tydens die Tweede Wêreldoorlog, veral in 1943–44, het die Sowjetregering 'n reeks deportasies uitgevoer. Sowat 1,9 miljoen mense is na Siberië en die Sentraal-Asiatiese republieke gedeporteer. Volgens die Sowjets het, van ongeveer 183 000 Krim-Tatare, 20 000 of 10% van die hele bevolking in Duitse bataljons gedien,[40] hoewel die syfer in vraag afgelei is uit 'n enkele SS-verslag oor hoeveel individue verwag is om bereid te wees om saam te werk en weerspreek word deur amptelike statistiese rekords, wat aandui dat die getal werklik ongeveer 3 000 was, met slegs 800 wat vrywilligers was.[41] Gevolglik is Tatare ook en masse deur die Sowjets ná die oorlog verskuif.[42] Wjatsjeslaf Molotof het hierdie besluit geregverdig en gesê: "Die feit is dat ons gedurende die oorlog verslae oor massa-verraad ontvang het. Bataljons Kaukasiërs het ons aan die fronte teëgestaan en ons van agter af aangeval. Dit was 'n saak van lewe en dood; daar was nie tyd om die besonderhede te ondersoek nie. Natuurlik het onskuldiges gely. Maar ek meen, gegewe die omstandighede, het ons reg opgetree."[43] Historikus Ian Grey skryf: "Teenoor die Moslem-volkere het die Duitsers 'n welwillende, byna paternalistiese beleid gevolg. Die Karatsjais, Balkare, Ingoesjetiërs, Tsjetsjniërs, Kalmukke en Tatare van die Krim het almal in 'n mate Duits-vriendelike simpatieë getoon. Dit was slegs die haastige onttrekking van die Duitsers uit die Kaukasus ná die Slag van Stalingrad wat hulle verhinder het om die Moslem-volk vir effektiewe anti-Sowjetaksie te organiseer. Die Duitsers het egter hardop gespog dat hulle 'n sterk 'vyfde kolonne' in die Kaukasus agtergelaat het."[44]
Wolga-Duitsers[45] en sewe (nie-Slawiese) nasionaliteite van die Krim en die noordelike Kaukasus is gedeporteer: die Krim-Tatare,[46] Kalmukke, Tsjetsjniërs,[47] Ingoesjetiërs, Balkare, Karatsjais, en Meschetiese Turke. Alle Krim-Tatare is en masse gedeporteer, in 'n vorm van kollektiewe straf, op 18 Mei 1944 as spesiale setlaars na Oesbekistan en ander afgeleë dele van die Sowjetunie. Volgens NKWD-data het byna 20% in die daaropvolgende anderhalf jaar in ballingskap gesterf. Krim-Tataarse aktiviste het hierdie syfer as byna 46% gerapporteer.[48][49] (Sien Deportasie van Krim-Tatare.)
Ander minderhede wat uit die Swart See-kusstreek uitgesit is, het Bulgare, Krim-Grieke, Roemeniërs en Armeniërs ingesluit.
Die Sowjetunie het ook mense uit beset gebied gedeporteer, soos die Baltiese state, Pole, en gebied wat deur die Duitsers beset is. 'n Studie wat in 1974 deur die Duitse regering gepubliseer is, het die getal Duitse burgerlike slagoffers van misdade tydens die uitsetting van Duitsers ná die Tweede Wêreldoorlog tussen 1945 en 1948 op meer as 600 000 geraam, met ongeveer 400 000 sterftes in die gebied oos van die Oder en Neisse (ca. 120 000 in dade van direkte geweld, hoofsaaklik deur Sowjettroepe maar ook deur Pole, 60 000 in Poolse en 40 000 in Sowjetkonsentrasiekampe of tronke, hoofsaaklik weens honger en siekte, en 200 000 sterftes onder burgerlike gedeporteerdes na gedwonge arbeid van Duitsers in die Sowjetunie), 130 000 in Tsjeggo-Slowakye (waarvan 100 000 in kampe), en 80 000 in Joego-Slawië (waarvan 15 000 tot 20 000 weens geweld buite en in kampe en 59 000 sterftes weens honger en siekte in kampe).[15]
Teen Januarie 1953 was daar 988 373 spesiale setlaars wat in die Kazachstanse Sosialistiese Sowjetrepubliek gewoon het, insluitend 444 005 Duitsers, 244 674 Tsjetsjniërs, 95 241 Koreane, 80 844 Ingoesjetiërs, en die ander. Gevolglik aan hierdie deportasies het Kazache slegs 30% van hul eie republiek se bevolking uitgemaak.[50]
Naoorlogse uitsetting en deportasie
[wysig | wysig bron]Ná die Tweede Wêreldoorlog is die Duitse bevolking van die Kaliningrad-oblas, voorheen Oos-Pruise, uitgesit en die ontvolkte gebied is deur Sowjet-burgers, hoofsaaklik deur Russe, hervestig. Tussen 1944 en 1953 is 'n verskeidenheid groepe uit die Swart See-streek — Koerde, Iraniërs, Grieke, Bulgare, Armeniërs en Hemsjins — uit die Sowjet-grensstreke in die Krim en die Transkaukasus gedeporteer.[51]
Pole en Sowjet-Oekraïne het bevolkingsruilings uitgevoer; Pole wat oos van die gevestigde Pools-Sowjet-grens gewoon het, is na Pole gedeporteer (ca. 2 100 000 mense) en Oekraïners wat wes van die gevestigde Pools-Sowjet-grens gewoon het, is na Sowjet-Oekraïne gedeporteer. Bevolkingsverskuiwing na Sowjet-Oekraïne het van September 1944 tot April 1946 plaasgevind (ca. 450 000 mense). Sommige Oekraïners (ca. 200 000 mense) het Suidoos-Pole min of meer vrywillig verlaat (tussen 1944 en 1945).[52]
Verskuiwing van arbeidsmag
[wysig | wysig bron]
Daar was verskeie noemenswaardige veldtogte van geteikende nie-strafbare arbeidsmag-verskuiwing.
- Vyf-en-twintigduisendes
- NKWD-arbeidskolonnes
- Maagdelike Lande-veldtog
- Bakoe-olienywerheid-werkerverskuiwing: tydens die Duits-Sowjet-Oorlog, in Oktober 1942, is ongeveer 10 000 werkers van die petroleumterreine van Bakoe, saam met hul gesinne, na verskeie terreine met potensiële olieproduksie verskuif (die "Tweede Bakoe"-area (Wolga-Oeral-olieveld), Kasakstan en Sachalin), in die aangesig van die potensiële Duitse bedreiging, hoewel Duitsland nie daarin geslaag het om Bakoe in te neem nie.
- Khetagoeroviet-veldtog
Repatriasie ná die Tweede Wêreldoorlog
[wysig | wysig bron]
Toe die oorlog in Mei 1945 geëindig het, is duisende Sowjet-burgers met geweld gerepatrieer (teen hul wil) na die USSR.[53] Op 11 Februarie 1945, met die afsluiting van die Jaltakonferensie, het die Verenigde State en die Verenigde Koninkryk 'n Repatriasie-ooreenkoms met die USSR onderteken.[54]
Die interpretasie van hierdie ooreenkoms het tot die gedwonge repatriasie van alle Sowjet-burgers, ongeag hul wense, gelei. Geallieerde owerhede het hul militêre magte in Europa beveel om miljoene voormalige inwoners van die USSR (van wie sommige met die Duitsers saamgewerk het) na die Sowjetunie te deporteer, insluitend talle mense wat Rusland tot dekades vroeër verlaat het en verskillende burgerskappe gevestig het. Die gedwonge repatriasie-operasies het van 1945 tot 1947 plaasgevind.[55]
Aan die einde van die Tweede Wêreldoorlog het meer as 5 miljoen "ontheemde mense" uit die Sowjetunie in Duitse gevangenskap oorleef. Ongeveer 3 miljoen was gedwonge arbeiders (Ostarbeiter)[56] in Duitsland en beset gebied.[57][58]
Oorlewende krygsgevangenes, ongeveer 1,5 miljoen, gerepatrieerde Ostarbeiter[benodig toeligting], en ander ontheemde mense, wat in totaal meer as 4 000 000 mense beloop, is na spesiale NKWD-filtrasiekampe (nie Goelag nie) gestuur. Teen 1946 is 80% van burgerlikes en 20% van krygsgevangenes vrygelaat, 5% van burgerlikes en 43% van krygsgevangenes weer opgekommandeer, 10% van burgerlikes en 22% van krygsgevangenes is na arbeidsbataljons gestuur, en 2% van burgerlikes en 15% van die krygsgevangenes (226 127 uit 1 539 475 in totaal) is na die NKWD oorgeplaas, dit wil sê die Goelag.[59][60]
Rehabilitasie
[wysig | wysig bron]In die USSR
[wysig | wysig bron]Op 17 Januarie 1956 is 'n Dekreet van die Presidium van die Hoogste Sowjet uitgereik oor die opheffing van beperkings op die Pole wat in 1936 uitgesit is; op 17 Maart 1956 vir die Kalmukke; 27 Maart vir die Grieke, Bulgare, en Armeniërs; 18 April vir die Krim-Tatare, Balkare, Meschetiese Turke, Koerde, en Hemsjins; 16 Julie vir die Tsjetsjniërs, Ingoesjetiërs, en Karatsjais (almal sonder die reg om na hul tuisland terug te keer).
In Februarie 1956 het Nikita Chroesjtsjof in sy toespraak "Oor die Persoonsverheerliking en sy Gevolge" die deportasies as 'n skending van Leninistiese beginsels veroordeel:
| Des te meer monsteragtig is die dade waarvan die inisieerder Stalin was en wat skendings is van die basiese Leninistiese beginsels van die nasionale beleid van die Sowjet-staat. Ons verwys na die massa-deportasies vanaf hul tuislande van hele nasies... Hierdie deportasie-aksie is nie deur enige militêre oorwegings gedikteer nie. Aldus, reeds aan die einde van 1943, toe daar 'n permanente deurbraak by die fronte plaasgevind het... is 'n besluit geneem en uitgevoer rakende die deportasie van al die Karatsjai vanaf die lande waarop hulle gewoon het. In dieselfde tydperk, aan die einde van Desember 1943, het dieselfde lot die hele bevolking van die Outonome Kalmukse Republiek getref. In Maart is al die Tsjetsjeense en Ingoesje-volkere gedeporteer en die Tsjetsjnies-Ingoesjetiese Outonome Republiek is gelikwideer. In April 1944 is alle Balkare gedeporteer na verre plekke vanaf die gebied van die Kalbino-Balkariese Outonome Republiek en die Republiek self is herdoop tot die Outonome Kabardynse Republiek.[61] |
In 1957 en 1958 is die nasionale outonomieë van Kalmukke, Tsjetsjniërs, Ingoesjetiërs, Karatsjais, en Balkare herstel; hierdie volkere is toegelaat om na hul historiese gebied terug te keer. Die terugkeer van onderdrukte volkere is nie sonder probleme uitgevoer nie, wat beide toe en daarna tot nasionale konflikte gelei het (so het botsings begin tussen terugkerende Tsjetsjniërs en die Russe wat tydens hul ballingskap in die Grosny-oblas gevestig het; Ingoesjetiërs in die Prigorodny-distrik, wat deur Osseet bevolk is en oorgedra is na die Noord-Ossetiese Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek).
'n Aansienlike aantal van die onderdrukte volkere (Wolga-Duitsers, Krim-Tatare, Meschetiese Turke, Grieke, Koreane, ens.) het egter steeds nie nasionale outonomie of die reg om na hul historiese tuisland terug te keer ontvang nie.
Op 29 Augustus 1964, 23 jaar ná die begin van die deportasie, het die Presidium van die Hoogste Sowjet van die USSR, deur sy Dekreet van 29 Augustus 1964 No. 2820-VI, omvattende beskuldigings teen die Duitse bevolking wat in die Wolga-streek woon, afgeskaf. 'n Dekreet wat die beperkings op bewegingsvryheid heeltemal opgehef het en die reg van Duitsers bevestig het om na die plekke terug te keer waaruit hulle uitgesit is, is in 1972 aanvaar.
In die middel-1960's is die proses van rehabilitasie van die "gestrafte volkere" amper gestop.[62]
Volgens 'n geheime Sowjet-Ministerie van Binnelandse Sake-verslag gedateer Desember 1965, vir die tydperk 1940–1953, is 46 000 mense uit Moldowa gedeporteer, 61 000 uit Belarus, 571 000 uit Oekraïne, 119 000 uit Litaue, 53 000 uit Letland, en 33 000 uit Estland.[63]
Gedurende die jare van perestroika
[wysig | wysig bron]Tydens die Sowjet-era het die probleme wat ervaar is deur mense wat van hul historiese woonplekke gedeporteer is nadat hulle daarvan beskuldig is dat hulle die vyande van die Sowjet-staat help, nie die onderwerp van openbare aandag geword nie tot die jare van perestroika. Een van die eerste stappe na die herstel van historiese geregtigheid in verband met onderdrukte volkere was die publikasie van die Verklaring van die Hoogste Sowjet van die USSR op 14 November 1989 "Oor die erkenning van onwettige en kriminele onderdrukkende dade teen volkere wat aan gedwonge hervestiging onderwerp is en die versekering van hul regte". In ooreenstemming met hierdie dekreet is alle onderdrukte volkere gerehabiliteer, en op staatsvlak is onderdrukkende dade teen hulle wat in die vorm van 'n beleid van laster, volksmoord, gedwonge verskuiwing, die afskaffing van nasionaal-staatlike entiteite, en die vestiging van 'n terreur-regime en geweld in plekke van spesiale nedersettings was, almal as onwettige en kriminele maatreëls erken.[verwysing benodig]
In die post-Sowjet-Rusland
[wysig | wysig bron]Op 26 April 1991 is die RSFSR-wet No. 1107-I "Oor die rehabilitasie van onderdrukte volkere" aanvaar, wat die deportasie van volkere as 'n "beleid van laster en volksmoord" (Artikel 2) erken het. Onder andere het die wet die reg van onderdrukte volkere erken om die territoriale integriteit te herstel wat bestaan het voor die ongrondwetlike beleid van gedwonge hertekening van grense, om nasionaal-staatlike formasies te herstel wat bestaan het voor hul afskaffing, en om vergoeding te verkry vir skade wat deur die staat veroorsaak is.[64]
Mukharbek Didigov het hierdie wet 'n triomf van historiese geregtigheid genoem. Volgens hom is die feit dat die staat onderdrukking erken as onwettige, onmenslike optrede gerig teen onskuldige mense 'n aanduiding van die ontwikkeling van demokratiese instellings, wat 'n besondere morele betekenis vir gedeporteerde volkere het. Volgens hom gee die wet vertroue dat dit nie weer sal gebeur nie.[65]
Ter bevordering van die wet "Oor die rehabilitasie van onderdrukte volkere" is verskeie wetgewende handelinge aanvaar, insluitend die resolusie van die Hooggeregshof van die Russiese Federasie van 16 Julie 1992 "Oor die rehabilitasie van die Kosakke"; die Resolusie van die Hooggeregshof van die Russiese Federasie van 1 April 1993 "Oor die rehabilitasie van Russiese Koreane"; die Dekreet van die Regering van die Russiese Federasie van 24 Januarie 1992 "Oor prioriteitsmaatreëls vir die praktiese herstel van die wettige regte van die onderdrukte volkere van die Dagestan Outonome Sosialistiese Sowjet-Republiek"; die Resolusie van die Hooggeregshof van die Russiese Federasie van 29 Junie 1993 "Oor die rehabilitasie van Russiese Finne", ens.
15 jaar ná erkenning in die USSR, in Februarie 2004, het die Europese Parlement ook die deportasie van Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs in 1944 as 'n daad van volksmoord erken.[66]
Op 24 September 2012 het afgevaardigdes van Verenigde Rusland 'n wetsontwerp oor bykomende hulp aan verteenwoordigers van onderdrukte volkere in die Staatsdoema ingedien. Die outeurs van die wetsontwerp het voorgestel om 23 miljard roebel uit die federale begroting toe te ken om politieke gevangenes te help. Volgens die outeurs moet hierdie geld gebruik word vir maandelikse betalings en vergoeding vir verlore eiendom ten bedrae van tot 35 duisend roebel.[67]
Moderne sienings
[wysig | wysig bron]Verskeie historici, insluitende die Russiese historikus Pavel Polian[68] en die Litause Geassosieerde Navorsingsgeleerde aan Yale-universiteit Violeta Davoliūtė[69] beskou hierdie massa-deportasies van burgerlikes as 'n misdaad teen die mensdom. Hulle word ook dikwels as Sowjet-etniese suiwering beskryf.[70][71][12] Terry Martin van Harvard-universiteit skryf dat "dieselfde beginsels wat Sowjet-nasiebou ingelig het, kon en het tot etniese suiwering en etniese terreur gelei teen 'n beperkte stel gestigmatiseerde nasionaliteite, terwyl nasiebou-beleide vir die meerderheid nie-gestigmatiseerde nasionaliteite in plek gelaat is".[72]

Ander akademici en lande gaan verder en noem die deportasies van die Krim-Tatare, Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs volksmoord. Raphael Lemkin, 'n regsgeleerde van Poolse-Joodse afkoms wat self die term volksmoord gemunt het, het aangeneem dat volksmoord gepleeg is in die konteks van die massa-deportasie van die Tsjetsjniërs, Ingoesjetiërs, Wolga-Duitsers, Krim-Tatare, Kalmukke en Karatsjais.[73][a] Die deportasie van Krim-Tatare word as volksmoord erken deur die parlemente van Oekraïne,[86] Letland,[87][88] Litaue,[89] en Kanada.[90] Die Europese Parlement het die deportasie van Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs in 2004 as 'n volksmoord-misdaad erken.[91] Die separatistiese regering van Tsjetsjenië het dit ook as volksmoord erken.[92]
Sommige akademici stem nie saam met die klassifisering van deportasie as volksmoord nie. Professor Alexander Statiev voer aan dat Stalin se administrasie nie 'n bewuste volksmoord-bedoeling gehad het om die verskeie gedeporteerde volkere uit te wis nie, maar dat Sowjet-"politieke kultuur, swak beplanning, haas, en oorlogstekorte verantwoordelik was vir die volksmoord-sterftesyfer onder hulle." Hy beskou hierdie deportasies eerder as 'n voorbeeld van Sowjet-assimilasie van "ongewenste nasies."[93] Volgens Professor Amir Weiner, "...Dit was hul territoriale identiteit en nie hul fisiese bestaan of selfs hul kenmerkende etniese identiteit nie wat die regime probeer uitwis het."[94] Volgens Professor Francine Hirsch, "alhoewel die Sowjet-regime politiek van diskriminasie en uitsluiting beoefen het, het dit nie beoefen wat tydgenote as rassepolitiek beskou het nie." Vir haar was hierdie massa-deportasies gebaseer op die konsep dat nasionaliteite "sosio-historiese groepe met 'n gedeelde bewussyn en nie rassiale-biologiese groepe nie was".[95] In teenstelling met hierdie siening voer Jon K. Chang aan dat die deportasies in werklikheid op etnisiteit gebaseer was en dat "sosiale historici" in die Weste nie daarin geslaag het om die regte van gemarginaliseerde etnisiteite in die Sowjetunie te verdedig nie.[96]
Moontlike motiverings
[wysig | wysig bron]Harvard se Terry Martin het 'n konsep van "Sowjet-xenofobie" voorgestel, wat hy definieer as die ideologies-gemotiveerde "oordrewe Sowjet-vrees vir buitelandse invloed en buitelandse besoedeling". Hierdie teorie omarm die oortuiging dat die Sowjetunie van 1937 tot 1951 die grensvolkere van die USSR (insluitend die Kaukasus en die Krim) etnies gesuiwer het om Sowjet-nasionaliteite te verwyder wie se politieke lojaliteite na bewering verdag of vyandig teenoor Sowjet-sosialisme was. Volgens hierdie siening het die USSR nie direkte negatiewe etniese animus of diskriminasie beoefen nie ("In nóg geval het die Sowjet-staat self hierdie deportasies as etnies bedink nie.")[97] Politieke ideologie van alle Sowjet-volkere was die primêre oorweging.[98] Martin het verklaar dat die verskeie deportasies van die Sowjet-grensvolkere bloot die "kulminasie van 'n geleidelike verskuiwing van oorwegend klasse-gebaseerde terreur" was, wat tydens kollektivisering (1932–1933) begin het, na "nasionale/etnies"-gebaseerde terreur (1937).[99] Daarvolgens het Martin verder beweer dat die nasionaliteite-deportasies "ideologies, nie etnies, was nie. Dit is aangespoor deur 'n ideologiese haat en agterdog van buitelandse kapitalistiese regerings, nie deur die nasionale haat van nie-Russe nie."[100] Sy teorie genaamd "Sowjet-xenofobie" stel die USSR en die Stalinistiese regime voor as wat in politiek, onderwys en Sowjet-samelewing relatief suiwere sosialisme en Marxistiese praktyke beoefen en uitgevoer het. Hierdie siening is gesteun deur baie van die hooflyn-historici van die USSR, dié in Russiese en selfs Koreaanse studies soos Fitzpatrick, Suny, F. Hirsch, A. Weiner, en A. Park.[101] A. Park het in haar argief-werk baie min bewyse gevind dat Koreane hul lojaliteite bo redelike twyfel bewys het of kon bewys, en daarom 'deportasie' uit die grensgebied 'noodsaaklik' was.[102]
Hierdie idee deur Park, Martin, Hirsch, Weiner, en ander "revisioniste" dat die Sowjet-gedeporteerde volkere óf nie volkome lojaal was nie óf hulle lojaliteite nie bo redelike twyfel bewys het in die laat 1930's voor die Tweede Wêreldoorlog nie, is egter weerlê deur hul aksies om die USSR te verdedig as deel van die INO (buitelandse afdeling) van die OPGU-NKWD-KGB-intelligensie-operasies buite die USSR van 1920 tot 1945 en selfs tot die einde van die USSR. Dus is die primêre verklaring dat die Sowjet-"nasionaliteite-deportasies" en die keuse van wie gedeporteer sou word teenoor diegene wat nie sou wees nie, in groot mate gebaseer was op etniese en rassevooroordele, stereotipes en tropes. Dit is omdat diegene wat nie as "vyande van die staat" gestigmatiseer is nie, hulle nie as enigsins meer lojaal as diegene wat gedeporteer is, bewys het nie. Die werk van Jon K. Chang, Andrews, Mitrokhin, Sudoplatov, en ander het getoon dat die Sowjet-Koreane, Chinese, Pole, Duitsers, Finne, Grieke, Iraniërs, en Turke lojaal in Sowjet-spioenasie-operasies in die buiteland van 1920 tot 1945 gedien het. Sien die 2023-artikel deur Chang oor Oos-Asiërs (Sowjet-Koreane en Chinese, Duitsers, en Finne in Sowjet-intelligensie-operasies in die buiteland gedurende die Stalinistiese era. Hierdie artikel bevat gevallestudies oor Willie Fisher ('n Sowjet-Baltiese Duitser), Reino Hayhanen ('n Sowjet-Fin), en Konon Molody ('n Oekraïner en genaturaliseerde Amerikaner) en hul bydraes tot die INO-operasies. Die duo van Fisher en Molody agter Duitse linies tydens die Tweede Wêreldoorlog het baie waaghalsige eskapades en heldedade verrig. Die USSR het ongeveer 1 200 of meer Oos-Asiërs in Sowjet-intelligensie aangewend. Sowjet-Duitsers, Pole, en Turke (gebruik makende van Turke, Tatare, Asere, en ander) is in groter getalle as die Oos-Asiërs vir die oorsese (INO) operasies gewerf. Die feit dat groot getalle Sowjet-minderhede (Sowjet-Moslems, die diaspora-volkere, Siberiërs en die Finno-Oegriese volkere van die USSR) uit elkeen van die Sowjet-gemeenskappe gewerf is, het getoon dat daar wydverspreide steun, lojaliteite, en oor die algemeen, 'n diep inkulkasie van Sowjet-waardes was.[103][104][105][106]
Robert Conquest het verklaar dat hierdie nasionaliteite verskuif is omdat hulle "in Stalin se siening, óf die Duitsers verwelkom het óf hulle nie teëgestaan het nie".[107]
In teenstelling, bevestig die sienings van J. Otto Pohl en Jon K. Chang dat die Sowjetunie, sy amptenare en alledaagse burgers, gerassialiseerde (primordialistiese) sienings, beleide en tropes (uit die Tsaristiese era) ten opsigte van hul nie-Slawiese volkere geproduseer en gereproduseer het.[108][109][110] Norman M. Naimark het geglo dat die Stalinistiese "nasionaliteite-deportasies" vorme van nasionaal-kulturele volksmoord was. Die deportasies het ten minste die kulture, lewenswyse en wêreldsienings van die gedeporteerde volkere verander aangesien die meerderheid na Sowjet-Sentraal-Asië en Siberië gestuur is.[111]
"Primordialisme" is bloot 'n ander manier om etniese chauvinisme of rassisme te sê, want die sogenaamde "primordiale" volkere of etniese groepe word gesien as wat "permanente" eienskappe en kenmerke besit, wat hulle van een geslag na die volgende oordra. Beide Chang en Martin stem saam dat die Stalinistiese regime in die 1930's 'n draai geneem het na die primordialisering van nasionaliteit.[112][113] Ná die "primordialistiese draai" deur die Stalinistiese regime in die middel-1930's, is die Sowjet-Grieke, Finne, Pole, Chinese, Koreane, Duitsers, Krim-Tatare, en die ander gedeporteerde volkere gesien as wat lojaliteite het aan hul titulêre nasies (of aan nie-Sowjet-staatkundige eenhede) aangesien die Sowjet-staat in die 1930's nasionaliteit (etnisiteit) en politieke lojaliteit (ideologie) as primordiale ekwivalente beskou het.[112] Dus was dit geen verrassing dat die regime "deportasie" sou kies nie.
Martin se verskillende interpretasie is dat die Sowjet-regime nie die verskeie diaspora-volkere weens hul nasionaliteit gedeporteer het nie. Eerder, nasionaliteit (etnisiteit of fenotipe) het as 'n verwysing of 'n aanduier vir die politieke ideologie van die gedeporteerde volkere gedien.[98][114] Amir Weiner se argument is soortgelyk aan Martin s'n, en vervang "territoriale identiteit" met Martin se "xenofobie."[115][116] Chang stem nie saam dat "xenofobie" na nasionale minderhede kan verwys nie.[117] Koguryo gevolg deur Parhae/Balhae/Bohai was die eerste state van die Russiese Verre-Ooste.[118][119] John J. Stephan het die "uitwissing" van Chinese en Koreaanse geskiedenis (staatsvorming, kulturele bydraes, volkere) in die streek deur die USSR en Rusland — die opsetlike "genese van 'n 'leë plek' " genoem.[120]
Chang merk op dat alle vorme van rassisme op 'n soortgelyke wyse in Martin se "Sowjet-xenofobie" en Weiner se "territoriale identiteite"-teorieë weggepraat kan word. Ongeag, lys al die Stalinistiese bevele vir "totale deportasie" van die dertien nasionaliteite (van 1937 tot 1951) elkeen van die volkere volgens etnisiteit sowel as 'n aanklag van verraad. Sowjet-wet het vereis dat 'n persoon se skuld of onskuld (vir verraad) individueel en in 'n hof van wet bepaal word voor vonnisoplegging (ingevolge die 1936-Grondwet). Ten slotte, aan die ander einde van die "primordiale" spektrum, is die Oos-Slawe (Russe, Oekraïners, en Belarussers) gesien as inherent meer lojaal en meer verteenwoordigend van die Sowjet-volk.[121] Dit is duidelik 'n afwyking van sosialisme en Marxisme-Leninisme.[122]
Sterftesyfer
[wysig | wysig bron]Die getal sterftes wat aan gedeporteerde mense wat in ballingskap gewoon het, toegeskryf word, is aansienlik. Die oorsake vir so 'n demografiese ramp lê in harde klimate van Siberië en Kasakstan, siekte, wanvoeding, en arbeidsuitbuiting wat tot 12 uur daagliks geduur het, sowel as die gebrek aan enige soort gepaste behuising of akkommodasie vir die gedeporteerde mense. Algeheel word aanvaar dat die sterftes wat deur hierdie hervestigings-omwenteling veroorsaak is, wissel van 800 000[5] tot 1 500 000.[6]
Die gedeeltelike dokumentasie in die NKWD-argiewe het aangedui dat die sterftesyfers van hierdie gedeporteerde etniese groepe aansienlik was. Die Meschetiese Turke het 'n sterftesyfer van 14,6% gehad, die Kalmukke 17,4%, mense van die Krim 19,6%, terwyl die Tsjetsjniërs, die Ingoesjetiërs en ander mense van die Noord-Kaukasus die hoogste verliese gehad het wat 23,7% bereik het.[123] Die NKWD het nie oortollige sterftes vir die gedeporteerde Sowjet-Koreane aangeteken nie, maar hul sterftesyfer-ramings wissel van 10%[124] tot 16,3%.[125]
| Groep | Geraamde aantal sterftes | Verwysings |
|---|---|---|
| Koelakke 1930–1937 | 389 521 | [126][127] |
| Sowjet-Duitsers | 150 000–400 000 | [128][123] |
| Tsjetsjniërs | 100 000–400 000 | [129][130] |
| Pole | 90 000 | [131] |
| Koreane | 16 500–40 000 | [124][132][133] |
| Este | 5 400 | [134] |
| Lette | 17 400 | [134] |
| Litauers | 28 000 | [135] |
| Finne | 18 800 | [136] |
| Grieke | 15 000 | |
| Hongare | 15 000–20 000 | [138] |
| Karatsjais | 13 100–35 000 | [123][133][139] |
| Kalmukke | 12 600–48 000 | [123][136][133][140] |
| Ingoesjetiërs | 20 300–23 000 | [123][133] |
| Balkare | 7 600–11 000 | [123][136][133] |
| Krim-Tatare | 34 300–109 956 | [123][141][142][143] |
| Meschetiese Turke | 12 859–50 000 | [123][133][144] |
| Totaal | 800 000–1 500 000 | [5][6] |
Daarbenewens het ongeveer 300 000–360 000 Duitsers wat ná die Tweede Wêreldoorlog gedeporteer is uit beset gebied in Oos-Europa omgekom,[15] maar die Sowjet-leër was nie die enigste dader van hierdie uitsettings nie, aangesien ander Europese lande ook daaraan deelgeneem het.
Tydlyn
[wysig | wysig bron]| Datum van verskuiwing | Geteikende groep | Benaderde getalle | Plek van aanvanklike verblyf | Verskuiwingsbestemming | Aangevoerde redes vir verskuiwing | |
|---|---|---|---|---|---|---|
| April 1920 | Kosakke, Terek-Kosakke | 45 000[145] | Noord-Kaukasus | Oekraïne, noordelike Russiese SFSR | "De-Kosakkisering", stop van Russiese kolonialisering van Noord-Kaukasus | |
| 1930–1931 | Koelakke | 1 679 528 - 1 803 392[19] | "Streke van totale kollektivisering", die meeste van Russiese SFSR, Oekraïne, ander streke | Noordelike Russiese SFSR, Oeral, Siberië, Noord-Kaukasus, Kasakse ASSR, Kirgiese ASSR | Kollektivisering | |
| 1930–1937 | Koelakke | 15 000 000[20] | "Streke van totale kollektivisering", die meeste van Russiese SFSR, Oekraïne, ander streke | Noordelike Russiese SFSR, Oeral, Siberië, Noord-Kaukasus, Kasakse ASSR, Kirgiese ASSR | Kollektivisering | |
| November–Desember 1932 | Boere | 45 000[146] - 46 000[147] | Krasnodar Krai (Russiese SFSR) | Noord-Rusland | Sabotasie | |
| Mei 1933 | Mense uit Moskou en Leningrad wat nie 'n interne paspoort kon bekom nie | 6 000 | Moskou en Leningrad | Nazino-eiland | "skoonmaak van Moskou, Leningrad en die ander groot stedelike sentrums van die USSR van oortollige elemente wat nie met produksie of administratiewe werk verbind is nie, sowel as koelakke, misdadigers, en ander antisosiale en sosiaal gevaarlike elemente."[148] | |
| Februarie–Mei 1935; September 1941; 1942 | Ingriese Finne | 420 000[149] | Leningrad-oblas, Karelië (Russiese SFSR) | Astrachan-oblas, Vologda-oblas, Wes-Siberië, Kasakstan, Tadjikistan, Finland | ||
| Februarie–Maart 1935 | Duitsers en Pole | 412 000[146] | Sentraal- en Wes-Oekraïne | Oos-Oekraïne | ||
| Mei 1936 | Duitsers en Pole | 45 000[146] | Grensstreke van Oekraïne | Oekraïne | ||
| Julie 1937 | Koerde | 1 325[150] | Grensstreke van Georgië, Aserbeidjan, Armenië, Turkmenistan, Oesbekistan, en Tadjikistan | Kasakstan, Kirgisië | ||
| September–Oktober 1937 | Koreane | 172 000[151] | Verre-Ooste | Noord-Kasakstan, Oesbekistan | ||
| September–Oktober 1937 | Chinese en Harbin-Russe | Ten minste 17 500[152] | Suidelike Verre-Ooste[146] | Sinkiang,[152] | Ten minste 12 000 Chinese burgers is na Sinkiang gedeporteer, terwyl 5 500 Chinese Sowjet-burgers na Sentraal-Asië gedeporteer is.[152] | |
| 1938 | Persiese Jode | 6 000[153] | Mary-provinsie (Turkmenistan) | Verlate gebied van noordelike Turkmenistan | ||
| Januarie 1938 | Asere, Perse, Koerde, en Assiriërs | 6 000[154] | Aserbeidjan | Kasakstan | Iraanse burgerskap | |
| Januarie 1940 – 1941 | Pole, Jode, en Oekraïners (insluitend vlugtelinge uit Pole) | 320 000[155] | Wes-Oekraïne, Wes-Belorussië | Noordelike Russiese SFSR, Oeral, Siberië, Kasakstan, Oesbekistan | ||
| Junie 1940 | Noorweërs, Finne, Swede, Este, Lette, en Litauers | 6 973[156][157] | Moermansk en Moermansk-oblas | Karelo-Finse SSR en later na Archangelsk-oblas | Lawrenti Beria se bevel van 23 Junie 1940 oor hervestiging van "burgers van buitelandse nasionaliteite"[157] | |
| Junie 1940 | Duitsers, Pole, Chinese, Grieke, Koreane, en ander "burgers van buitelandse nasionaliteite" | 1 743[157] | Moermansk en Moermansk-oblas | Altaj Krai | Lawrenti Beria se bevel van 23 Junie 1940 oor hervestiging van "burgers van buitelandse nasionaliteite"[157] | |
| Julie 1940 tot 1953 | Este, Lette, en Litauers | 203 590[158] | Baltiese state | Siberië en Noordelike Russiese SFSR | ||
| September 1941 – Maart 1942 | Duitsers | 855 674[159] | Powolsje, die Kaukasus, Krim, Oekraïne, Moskou, sentrale Russiese SFSR | Kasakstan, Siberië | ||
| Augustus 1943 | Karatsjais | 69 267[160] | Karatsjai–Tsjerkesiese AO, Stawropol Krai (Russiese SFSR) | Kasakstan, Kirgisië, ander | Bandietisme, ander | |
| Desember 1943 | Kalmukke | 93 139[151] | Kalmukse ASSR, (Russiese SFSR) | Kasakstan, Siberië | ||
| Februarie 1944 | Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs | 478 479[161] | Noord-Kaukasus | Kasakstan, Kirgisië | 1940-1944 opstand in Tsjetsjenië | |
| April 1944 | Koerde en Asere | 3 000[162] | Tbilisi (Georgië) | Suidelike Georgië | ||
| Mei 1944 | Balkare | 37 406[160]–40 900[151] | Noord-Kaukasus | Kasakstan, Kirgisië | ||
| Mei 1944 | Krim-Tatare | 191 014[160][151] | Krim | Oesbekistan | ||
| Mei–Junie 1944 | Grieke, Bulgare, Armeniërs, en Turke | 37 080 (9 620 Armeniërs, 12 040 Bulgare, 15 040 Grieke[163]) |
Krim | Oesbekistan (?) | ||
| Junie 1944 | Kabardiërs | 2 000 | Kabardino-Balkariese ASSR, (Russiese SFSR) | Suidelike Kasakstan | Samewerking met die Nazi's | |
| Julie 1944 | Russiese Ware Ortodokse Kerk-lede | 1 000 | Sentrale Russiese SFSR | Siberië | ||
| November 1944 | Meschetiese Turke, Koerde, Hemsjins, Pontiese Grieke, Karapapakhs, Lazi, en ander inwoners van die grenssone | 115 000[151] | Suidwes-Georgië | Oesbekistan, Kasakstan, Kirgisië | ||
| November 1944 – Januarie 1945 | Hongare en Duitsers | 30 000–40 000[138] | Transkarpatiese Oekraïne | Oeral, Donbas, Belorussië | ||
| Januarie 1945 | "Verraaiers en kollaborateurs" | 2 000[164] | Mineralnyje Wody (Russiese SFSR) | Tadjikistan | Samewerking met die Nazi's | |
| 1945–1946 | Gerepatrieerde Sowjet-Duitsers wat onder Duitse beheer tydens die Tweede Wêreldoorlog gewoon het | Meer as 200 000[165] | Siberië en Kasakstan | |||
| 1944–1953 | Gesinne van die Oekraïense Opstandige Leër | 204 000[166] | Wes-Oekraïne | Siberië | ||
| 1944–1953 | Pole | 1 240 000[149] | Kresy-streek | naoorlogse Pole | Verwydering van inheemse bevolking uit die nuwe gebied wat deur die Sowjetunie verkry is | |
| 1945–1950 | Duitsers | Tienduisende | Königsberg | Wes- of Midde-Duitsland | Verwydering van inheemse bevolking uit die nuwe gebied wat deur die Sowjetunie verkry is | |
| 1945–1951 | Japannese en Koreane | 400 000[167] | Hoofsaaklik uit Sachalin, Koerile | Siberië, Verre-Ooste, Noord-Korea, Japan | Verwydering van inheemse bevolking uit die nuwe gebied wat deur die Sowjetunie verkry is | |
| 1948–1951 | Asere | 100 000[168] | Armenië | Koera-Aras-laagland, Aserbeidjan | "Maatreëls vir hervestiging van kollektiewe plaaswerkers" | |
| Mei–Junie 1949 | Grieke, Armeniërs, en Turke | 57 680[169] (insluitend 15 485 Dasjnaks)[169] |
Die Swart See-kus (Russiese SFSR), Suid-Kaukasus | Suidelike Kasakstan | Lidmaatskap in die nasionalistiese Dasjnaktsoetioen-Party (Armeniërs), Griekse of Turkse burgerskap (Grieke): "verdagte oor-grens etniese bande."[51] | |
| Maart 1951 | Basmatsji | 2 795[169] | Tadjikistan | Noordelike Kasakstan | ||
| April 1951 | Jehovasgetuies | 8 576–9 500[170] | Hoofsaaklik uit Moldawië en Oekraïne | Wes-Siberië | Operasie Noord | |
| 1991 | Armeniërs | 24 dorpe,[171] 17 000 mense[172] | Nagorno-Karabach | Armenië | Operasie Ring
Begeerte om met Armenië te herenig en/of meer outonomie van die Aserbeidjanse SSR te verkry.[173][174] | |
| 1920 tot 1953 | Totaal | ~20 296 000 - |
Sien ook
[wysig | wysig bron]Notas
[wysig | wysig bron]- ↑ Professor Lyman H. Legters het aangevoer dat die Sowjet-strafstelsel, gekombineer met sy hervestigingsbeleide, as volksmoord moet tel aangesien die vonnisse veral op sekere etniese groepe geval het, en dat 'n hervestiging van hierdie etniese groepe, wie se oorlewing afgehang het van bande met hul spesifieke tuisland, "'n volksmoord-effek gehad het wat slegs deur die herstel van die groep na sy tuisland verhelp kon word".[74] Sowjet-dissidente Ilja Gabaj[75] en Pjotr Grigorenko[76] het beide die bevolkingsverskuiwings van die Krim-Tatare as volksmoord geklassifiseer. Historikus Timothy Snyder het dit in 'n lys van Sowjet-beleide ingesluit wat "die standaard van volksmoord nakom".[77] Die Franse historikus en kenner van kommunistiese studies Nicolas Werth,[78] die Duitse historikus Philipp Ther,[79] Professor Anthony James Joes,[80] Amerikaanse joernalis Eric Margolis,[81] Kanadese politieke wetenskaplike Adam Jones,[82] professor van Islamitiese geskiedenis aan die Universiteit van Massachusetts Dartmouth Brian Glyn Williams,Sjabloon:Tsjetsjniërs geleerdes Michael Fredholm[83] en Fanny E. Bryan[84] het ook die bevolkingsverskuiwings van die Tsjetsjniërs en Ingoesjetiërs as die volksmoord-misdaad beskou. Duitse ondersoekende joernalis Lutz Kleveman het die deportasies van Tsjetsjniërs en Ingoesje vergelyk met 'n "stadige volksmoord".[85]
Aanhalings
[wysig | wysig bron]- ↑ UNPO: Tsjetsjnië: Europese Parlement erken die volksmoord op die Tsjetsjniese volk in 1944
- ↑ Rosefielde, Steven (2009). Red Holocaust. Routledge. p. 84. ISBN 978-0-415-77757-5.
- 1 2 Perovic, Jeronim (Junie 2018). Perovic, Jeronim (2018). From Conquest to Deportation: The North Caucasus under Russian Rule. Oxford University Press. ISBN 9780190934675. OCLC 1083957407. Oxford University Press. p. 320. ISBN 9780190934675.
- ↑ Burds, Jeffrey (1 April 2007). "The Soviet War against 'Fifth Columnists': The Case of Chechnya, 1942–4". Journal of Contemporary History. 42 (2): 267–314. doi:10.1177/0022009407075545. S2CID 159523593.
- 1 2 3 Grieb 2014, p. 930.
- 1 2 3 4 5 Werth 2004, p. 73.
- ↑ Bekus 2010, p. 42.
- ↑ Casey Michael (9 Augustus 2022). "Russia's Crimes of Colonialism". Wall Street Journal.
- ↑ Ellman 2002, p. 1158.
- ↑ Polian 2004, p. 4.
- ↑ Rosefielde, Steven (2009). Red Holocaust. Routledge. p. 83. ISBN 978-0-415-77757-5.
- 1 2 3 Ellman 2002, p. 1159.
- ↑ Pohl 1997, p. 58.
- ↑ Pohl 1997, p. 148.
- 1 2 3 Vertreibung und Vertreibungsverbrechen 1945–1978. Bericht des Bundesarchivs vom 28 Mai 1974. Archivalien und ausgewälte Erlebenisberichte, Bonn 1989, pp. 40–41, 46–47, 51–53
- ↑ "Gulag: Soviet Forced Labor Camps and the Struggle for Freedom". Gulaghistory.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 November 2007. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ Bugay 1996, p. 166.
- ↑ Geargiveer 14 Januarie 2009 op Wayback Machine
- 1 2 Viola 2007, p. 32.
- 1 2 Sebag Montefiore, Simon (2014). Stalin: The Court of the Red Tsar. W&N. p. 84. ISBN 978-1780228358.
By 1937, 18,5 million were collectivized but there were now only 19.9 million households: 5.7 million households, perhaps 15 million persons, had been deported, many of them dead
- ↑ Martin 1998.
- ↑ Pohl 1999.
- ↑ Martin 1998, p. 815. Pole, Duitsers, Finne, Este, Lette, Koreane, Italianers, Chinese, Koerde en Iraniërs.
- ↑ Martin 1998, p. 820.
- ↑ J. Otto Pohl (1999). Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949. Greenwood Press. pp. 9–20. ISBN 978-0-313-30921-2.
- ↑ First deportation and the "Effective manager" Geargiveer 20 Junie 2009 op Wayback Machine, Novaja Gazeta, deur Pavel Poljan en Nikolai Pobol
- ↑ Stephen Wheatcroft. "The Scale and Nature of German and Soviet Repression and Mass Killings, 1930–45" (PDF). Sovietinfo.tripod.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 17 Julie 2011. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ Philip Boobbyer (2000). The Stalin Era. Psychology Press. p. 130. ISBN 978-0-415-18298-0.
- ↑ Mikaberidze 2015, p. 191.
- ↑ Poland's Holocaust, Tadeusz Piotrowski, 1998 ISBN 0-7864-0371-3, P.14
- ↑ Franciszek Proch, Poland's Way of the Cross, New York 1987 P.146
- ↑ "European WWII Casualties". Project InPosterum. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Oktober 2018. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ "Piotr Wrobel. The Devil's Playground: Poland in World War II". Warsawuprising.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 April 2018. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ Geargiveer 9 Julie 2007 op Wayback Machine
- ↑ Geargiveer 20 April 2009 op Wayback Machine
- ↑ "Taigi veebimüük | Taig.ee". Rel.ee. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Maart 2001. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ Laar, M. (2009). The Power of Freedom. Central and Eastern Europe after 1945. Centre for European Studies, p. 36. ISBN 978-9949-18-858-1
- ↑ Misiunas, Romuald J. and Rein Taagepera. (1983). Baltic States: The Years of Dependence, 1940–1980. University of California Press. Hurst and Berkeley.
- ↑ "east-west-wg.org". east-west-wg.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 September 2014. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ Alexander Statiev, "The Nature of Anti-Soviet Armed Resistance, 1942–44", Kritika: Explorations in Russian and Eurasian History (Spring 2005) 285–318
- ↑ "How many Crimean Tatars actually served the Nazis". UA2.news — independent analytical online magazine (in Russies). Besoek op 28 Oktober 2023.[dooie skakel]
- ↑ A. Bell-Fialkoff, A Brief History of Ethnic Cleansing. Foreign Affairs, 1993, 110–122
- ↑ Chuev, Feliks. Molotov Remembers. Chicago: I. R. Dee, 1993, p. 195
- ↑ Grey, Ian. Stalin, Man of History. London: Weidenfeld and Nicolson, 1979, p. 373
- ↑ Geargiveer 6 Augustus 2009 op Wayback Machine
- ↑ Geargiveer 15 Oktober 2009 op Wayback Machine
- ↑ "Europe | Remembering Stalin's deportations". BBC News. 23 Februarie 2004. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ Jean-Christophe Peuch (8 April 2008). "World War II – 60 Years After: For Victims of Stalin's Deportations, War Lives On". Radio Free Europe/Radio Liberty. Rferl.org. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ "MEDIA REPORTS | Crimean Tatars mark wartime deportations". BBC News. 18 Mei 2002. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ Pavlenko 2008, p. 170.
- 1 2 Bugai, Nikolai FL, and Berija I. Stalinu. "Soglasno vashemu ukazaniiu." O deportatsii narodov SSSR 30 (1995).
- ↑ "MIGRATION CITIZENSHIP EDUCATION – Forced migration in the 20th century". Migrationeducation.org. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Oktober 2015. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ The United States and Forced Repatriation of Soviet Citizens, 1944–47 by Mark Elliott Political Science Quarterly, Vol. 88, No. 2 (Jun. 1973), pp. 253–275
- ↑ Hornberger, Jacob G. (1995). "Repatriation -- The Dark Side of World War II, Part 6". The Future of Freedom Foundation. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 25 Augustus 2007.
- ↑ Geargiveer 7 Februarie 2012 op Wayback Machine
- ↑ "Final Compensation Pending for Former Nazi Forced Laborers | Germany | DW.DE | 27.10.2005". Dw-world.de. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ Geargiveer 9 Augustus 2006 op Wayback Machine
- ↑ "The Nazi Ostarbeiter (Eastern Worker) Program". Collectinghistory.net. 26 Junie 1922. Besoek op 17 Februarie 2015.
- ↑ ("Военно-исторический журнал" ("Military-Historical Magazine"), 1997, No.5. page 32)
- ↑ Земское В.Н. К вопросу о репатриации советских граждан. 1944–1951 годы // История СССР. 1990. No. 4 (Zemskov V.N. On repatriation of Soviet citizens). Istoriya SSSR., 1990, No.4
- ↑ Gross 1998, p. 37.
- ↑ Yastrebov, A. V., red. (2007). Репрессии народов СССР: последствия трагедии. Сборник материалов круглого стола [Repression of the peoples of the USSR: consequences of the tragedy. Collection of materials from the round table] (PDF) (in Russies). Samara: ГУСО ДДН. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 27 Maart 2014.
- ↑ Mawdsley 1998, p. 73.
- ↑ "Закон РСФСР от 26.04.1991 № 1107-I «О реабилитации репрессированных народов»" [Law of the RSFSR dated 26 April 1991 No. 1107-I "On the rehabilitation of repressed peoples"]. base.garant.ru (in Russies). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 Maart 2019. Besoek op 6 Mei 2022.
- ↑ Didigov, Mukharbek (2 Mei 2012). "Закон "О реабилитации репрессированных народов" — торжество исторической справедливости" [The Law "On the Rehabilitation of Repressed Peoples" is a triumph of historical justice] (in Russies). ingnews.ru. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Maart 2013. Besoek op 20 Maart 2013.
- ↑ "EU policy towards South Caucasus". eur-lex.europa.eu (in Engels). 26 Februarie 2004. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 24 Augustus 2017. Besoek op 6 Mei 2022.
- ↑ "В Госдуму внесён законопроект о дополнительной помощи репрессированным народам" [A bill on additional assistance to repressed peoples has been introduced to the State Duma]. Vzglyad. 24 September 2012. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 26 September 2012. Besoek op 20 Maart 2013.
- ↑ Polian 2004, pp. 125–126.
- ↑ Davoliūtė 2014, p. 29.
- ↑ Morris 2004, p. 751–766.
- ↑ Kotljarchuk 2014, p. 53.
- ↑ Martin 1998, p. 816–817.
- ↑ Courtois, Stephane (2010). "Raphael Lemkin and the Question of Genocide under Communist Regimes". In Bieńczyk-Missala, Agnieszka; Dębski, Sławomir (eds.). Rafał Lemkin. PISM. pp. 121–122. ISBN 9788389607850. LCCN 2012380710.
- ↑ Legters 1992, p. 104.
- ↑ Fisher 2014, p. 150.
- ↑ Allworth 1998, p. 216.
- ↑ Snyder, Timothy (5 Oktober 2010). "The fatal fact of the Nazi-Soviet pact". The Guardian. Besoek op 6 Augustus 2018.
- ↑ Werth 2008, p. 413.
- ↑ Ther 2014, p. 118.
- ↑ Joes 2010, p. 357.
- ↑ Margolis 2008, p. 277.
- ↑ Jones 2016, p. 203.
- ↑ Fredholm 2000, p. 315.
- ↑ Bryan 1984, p. 99.
- ↑ Kleveman 2002, p. 87.
- ↑ Radio Free Europe, 21 January 2016
- ↑ "Foreign Affairs Committee adopts a statement on the 75th anniversary of deportation of Crimean Tatars, recognising the event as genocide". Saeima. 24 April 2019. Besoek op 11 Mei 2019.
- ↑ "Latvian Lawmakers Label 1944 Deportation Of Crimean Tatars As Act Of Genocide". Radio Free Europe/Radio Liberty. 9 Mei 2019. Besoek op 10 Mei 2019.
- ↑ "Lithuanian parliament recognizes Soviet crimes against Crimean Tatars as genocide". The Baltic Times. 6 Junie 2019. Besoek op 6 Junie 2019.
- ↑ "Foreign Affairs Committee passes motion by Wrzesnewskyj on Crimean Tatar genocide". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 April 2020. Besoek op 28 November 2019.
- ↑ "Chechnya: European Parliament recognises the genocide of the Chechen People in 1944". Unrepresented Nations and Peoples Organization. Februarie 27, 2004. Geargiveer vanaf die oorspronklike op Junie 4, 2012. Besoek op Mei 23, 2012.
- ↑ Tishkov 2004, p. 30.
- ↑ Statiev 2010, pp. 243–264.
- ↑ Weiner 2002, pp. 44–53.
- ↑ Hirsch 2002, pp. 30–43.
- ↑ K. Chang, Jon (8 April 2019). "Ethnic Cleansing and Revisionist Russian and Soviet History". Academic Questions. 32 (2): 270. doi:10.1007/s12129-019-09791-8 (inactive 1 Julie 2025). S2CID 150711796.
{{cite journal}}: CS1 maint: DOI inactive as of 2025 (link) - ↑ Martin 1998, p. 829.
- 1 2 Chang 2018, p. 174.
- ↑ Martin 1998, p. 852.
- ↑ Martin 1998, pp. 829, 860.
- ↑ Chang, Jon K. (2018b). "East Asians in Soviet Intelligence and the Chinese-Lenin School of the Russian Far East". Eurasia Border Review. 9 (1): 64. ISSN 1884-9466.
- ↑ Park 2019, pp. 241–243.
- ↑ Chang 2023, pp. 163–170.
- ↑ Andrew & Mitrokhin 2005, p. 171.
- ↑ Chang 2019a, pp. 23 (see Sudoplatov's epigraph), 27–28.
- ↑ Chang 2024, pp. 33–43, esp. 34.
- ↑ Conquest, Robert (1991). Stalin: Breaker of Nations. p. 258.
- ↑ Chang 2018, pp. 174–179.
- ↑ Pohl 1999, pp. 1–9, 137.
- ↑ Chang 2018, pp. 62–65.
- ↑ Naimark 2010, pp. 25–29, 135–137.
- 1 2 Chang 2018b, p. 65.
- ↑ Martin 1998, pp. 350, 352, 357–358.
- ↑ Martin 1998, p. 860.
- ↑ Weiner 2002, p. 46.
- ↑ Chang 2019, pp. 266–67.
- ↑ Chang 2019b, pp. 266–67.
- ↑ Stephan 1994, pp. 1–50.
- ↑ Pai 2000.
- ↑ Stephan 1994, pp. 17–19.
- ↑ Chang 2018, pp. 189–193.
- ↑ Chang 2018, pp. 188, 191–192.
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Buckley, Ruble & Hofmann 2008, p. 207.
- 1 2 "Korea: In the World – Uzbekistan". Gwangju News. 10 Oktober 2013. Besoek op 23 Mei 2021.
- ↑ Chang 2018, p. 157.
- ↑ Pohl 1999, p. 46.
- ↑ "Dekulakisation as mass violence | Sciences Po Mass Violence and Resistance - Research Network".
- ↑ Pohl, Jonathan Otto (2022). The Years of Great Silence (in Engels). ibidem. p. 8. ISBN 978-3-8382-1630-0.
The statistical data on mortality during deportation, confinement as special settlers, and mobilization in the labor army [between 1941 and 1948] is grossly incomplete. Estimates range from a low of 150,000 to a high of 400,000. My own estimate is near 245,000 and is dealt with in detail in its own chapter.
- ↑ Pohl, J. Otto (1999). Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949. Greenwood Press. ISBN 9780313309212. LCCN 98046822. pp. 97–99
- ↑ Chanturiya, Kazbek (23 Februarie 2017). "After 73 years, the memory of Stalin's deportation of Chechens and Ingush still haunts the survivors". OC Media. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 27 November 2019. Besoek op 27 November 2019.
- ↑ Frucht 2004, p. 28.
- ↑ Pohl 1999, p. 14.
- 1 2 3 4 5 6 Rywkin 1994, p. 67.
- 1 2 Pettai & Pettai 2014, p. 55.
- ↑ "Confusion, a lot of emotions inside. A bit of fear, concern and anticipation". The Siberian Times. 22 Julie 2012. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 1 Desember 2024. Besoek op 1 Mei 2026.
- 1 2 3 D.M. Ediev (2004). "Demograficheskie poteri deportirovannykh narodov SSSR". Stavropol: Polit.ru. Besoek op 23 September 2017.
- ↑ Gkikas, Anastasis (2007). Οι Έλληνες στη διαδικασία οικοδόμησης του σοσιαλισμού στην ΕΣΣΔ [Greek Participation in the Building of Socialism in USSR] (in Greek). Athens: Syghxroni Epoxi. ISBN 978-960-451-056-6. p.254
- 1 2 Bognár 2012, p. 56.
- ↑ Grannes, Alf (1991). "The Soviet deportation in 1943 of the Karachays: a Turkic Muslim people of North Caucasus". Journal of Muslim Minority Affairs. 12 (1): 55–68. doi:10.1080/02666959108716187.
- ↑ "Regions and territories: Kalmykia". 29 November 2011.
- ↑ Williams 2015, p. 109.
- ↑ Allworth, Edward (1998). The Tatars of Crimea: Return to the Homeland: Studies and Documents. Durham: Duke University Press. ISBN 9780822319948. LCCN 97019110. OCLC 610947243. pg 6
- ↑ Hall, M. Clement (2014). The Crimea. A very short history. ISBN 978-1-304-97576-8.
- ↑ Jones, Stephen F. (1993). "Meskhetians: Muslim Georgians or Meskhetian Turks? A Community without a Homeland". Refuge. 13 (2): 14–16.
- ↑ Dundovich, Gori & Guercetti 2003, p. 76.
- 1 2 3 4 5 Polian 2004, p. 328.
- ↑ "Russia: Cossacks Punished". Time. 30 Januarie 1933. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Mei 2021. Besoek op 22 Oktober 2023.
- ↑ Protocol of the Politburo meeting of 15 November 1932, Istochnik no. 6 (1997), p. 104; quoted in Werth 2007 p.15
- 1 2 Council of Europe 2006, p. 158
- ↑ Polian 2004, p. 98.
- 1 2 3 4 5 ""Punished Peoples" of the Soviet Union: The Continuing Legacy of Stalin's Deportations" (PDF). New York: Human Rights Watch. September 1991. Besoek op 30 Junie 2017.
- 1 2 3 Luafout in Module:Citation/CS1 op reël 1702: attempt to index field '?' (a nil value)
- ↑ Polian 2004, p. 329.
- ↑ Dundovich, Gori & Guercetti 2003, p. 77.
- ↑ Sanford 2007.
- ↑ Pavel Polian, Not of Their Own Will
- 1 2 3 4 Приказ Народного комиссариата внутренних дел Союза ССР за 1940 г. О переселении из г. Мурманска и Мурманской обл. граждан инонациональностей. Москва. 23 июня 1940 г.
- ↑ Dundovich, Gori & Guercetti 2003, p. 100.
- ↑ Salitan 1992, p. 74.
- 1 2 3 Bugay 1996, p. 156.
- ↑ Askerov 2015, p. 12.
- ↑ Polian 2004, p. 33¸1.
- ↑ Korostelina 2007, p. 9.
- ↑ Polian 2004, p. 332.
- ↑ Pohl 2022, p. 8.
- ↑ Viatrovych, V.; Hrytskiv, R.; Dereviany, I.; Zabily, R.; Sova, A.; Sodol, P. (2007). Volodymyr Viatrovych (ed.). Українська Повстанська Армія – Історія нескорених [Ukrainian Insurgent Army – History of the unconquered] (in Ukrainian). Lviv Liberation Movement Research Centre. pp. 307–310.
- ↑ McColl 2014, p. 803.
- ↑ Saparov, Arseny (2003). "The alteration of place names and construction of national identity in Soviet Armenia". Cahiers du monde russe. 44 (1): 179–198.
- 1 2 3 Dundovich, Gori & Guercetti 2003, p. 102.
- ↑ Baran 2016, p. 62.
- ↑ Gokhman, M. "Карабахская война" [The Karabakh War]. Russkaya Misl. 29 November 1991.
- ↑ Melkonian. My Brother's Road, p. 186.
- ↑ Доклад Правозащитного центра общества "Мемориал" Нарушения прав человека в ходе проведения операций внутренними войсками МВД СССР, советской армией и МВД Азербайджана в ряде районов Азербайджанской Республики в период с конца апреля по начало июня 1991 года
- ↑ Report by Professor Richard Wilson Geargiveer 21 September 2013 op Wayback Machine "On the Visit to the Armenian-Azerbaijani Border, May 25–29, 1991" Presented to the First International Sakharov Conference on Physics, Lebedev Institute, Moscow on 31 May 1991.
Bibliografie
[wysig | wysig bron]- Andrew, Christopher; Mitrokhin, Vasili (2005). The World Was Going Our Way: The KGB and the Battle for the Third World. New York: Basic Books. ISBN 9781422393123. LCCN 1422393127.
- Council of Europe (19 Maart 2007). Documents: working papers, 2006 ordinary session (third part), 26–30 June 2006, Vol. 4: Documents 10868, 10886, 10893, 10903-10950. Council of Europe. p. 158. ISBN 9789287160270.
- Askerov, Ali (2015). Historical Dictionary of the Chechen Conflict. Rowman & Littlefield. p. 12. ISBN 9781442249257. LCCN 2015-000755.
- Allworth, Edward (1998). The Tatars of Crimea: Return to the Homeland: Studies and Documents. Durham: Duke University Press. ISBN 9780822319948. LCCN 97019110. OCLC 610947243.
- Baran, Emily B. (2016). Dissent on the Margins: How Soviet Jehovah's Witnesses Defied Communism and Lived to Preach about It (repeated uitg.). Oxford University Press. ISBN 978-0190495497.
- Bekus, Nelly (2010). Struggle Over Identity: The Official and the Alternative "Belarusianness". Budapest: Central European University Press. ISBN 9789639776685. LCCN 2010008736.
- Bognár, Zalán (2012). "A kárpátaljai magyar és német polgári lakosság tömeges elhurcolása szovjet hadifogságba" [The deportation of masses of Hungarian and German civilians from Subcarpathia to Soviet prisoner of war camps]. Orpheus Noster (in Hongaars). 4 (2). Budapest: Károli Gáspár Református Egyetem: 46–60.
- Bryan, Fanny E. (1984). "Anti-religious activity in the Chechen-Ingush republic of the USSR and the survival of Islam". Central Asian Survey. 3 (2): 99–115. doi:10.1080/02634938408400466.
- Buckley, Cynthia J.; Ruble, Blair A.; Hofmann, Erin Trouth (2008). Migration, Homeland, and Belonging in Eurasia. Woodrow Wilson Center Press. p. 207. ISBN 978-0801890758. LCCN 2008-015571.
- Bugay, Nikolay (1996). The Deportation of Peoples in the Soviet Union. Nova Publishers. ISBN 978-1560723714.
- Chang, Jon K. (2014). "Tsarist continuities in Soviet nationalities policy: A case of Korean territorial autonomy in the Soviet Far East, 1923-1937". Eurasia Studies Society of Great Britain & Europe Journal. 3: 32–33.
- Chang, Jon K. (2018). Burnt by the Sun: The Koreans of the Russian Far East. Honolulu: University of Hawaii Press. ISBN 9780824876746. LCCN 2015046032.
- Chang, Jon K. (2019a). "East Asians in Soviet Intelligence and the Continuities between Soviet and Russian Intelligence Practices". The Intelligencer. 24 (1): 23–29.
- Chang, Jon K. (2019b). "Ethnic Cleansing and Revisionist Russian and Soviet History". Academic Questions. 32 (2): 263–270. doi:10.1007/s12129-019-09791-8 (inactive 1 Julie 2025). S2CID 150711796.
{{cite journal}}: CS1 maint: DOI inactive as of 2025 (link) - Chang, Jon K. (2023). "East Asians in Soviet Intelligence: A Study of Five Soviet "Naturals"". Region. 12 (2): 147–170. doi:10.1353/reg.2023.a936449. JSTOR 27333832.
- Chang, Jon K. (2024). "East Asians in Soviet Intelligence: The "Naturals"--One Variant of Soviet Illegal". The Intelligencer. 29 (1): 33–43.
- Davoliūtė, Violeta (2014). The Making and Breaking of Soviet Lithuania: Memory and Modernity in the Wake of War. Routledge. ISBN 9781134693580.
- Dundovich, Elena; Gori, Francesca; Guercetti, Emanuela (2003). Reflections on the Gulag: With a Documentary Index on the Italian Victims of Repression in the USSR (37 uitg.). Greenwood Publishing Group. ISBN 978-8807990588.
- Ellman, Michael (2002). "Soviet Repression Statistics: Some Comments" (PDF). Europe-Asia Studies. 54 (7): 1151–1172. doi:10.1080/0966813022000017177. JSTOR 826310. S2CID 43510161. Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 27 April 2018.
- Fisher, Alan W. (2014). Crimean Tatars. Stanford, California: Hoover Press. ISBN 9780817966638. LCCN 76041085. OCLC 946788279.
- Fredholm, Michael (2000). "The prospects for genocide in Chechnya and extremist retaliation against the West". Central Asian Survey. 19 (3): 315–327. doi:10.1080/026349300750057955. S2CID 145806371.
- Frucht, Richard C. (2004). Eastern Europe: an introduction to the people, lands, and culture. Vol. 2. ABC-CLIO. p. 28. ISBN 978-1576078006.
- Grieb, Christiane (2014). "War Crimes, Soviet, World War II". In C. Dowling, Timothy (red.). Russia at War: From the Mongol Conquest to Afghanistan, Chechnya, and Beyond. ABC-CLIO. ISBN 9781598849486. LCCN 2014017775.
- Griffin, Nicholas (2004). Caucasus: A Journey to the Land Between Christianity and Islam. Chicago: University of Chicago Press. ISBN 9780226308593. LCCN 2003063352.[dooie skakel]
- Gross, Feliks (1998). The Civic and the Tribal State: The State, Ethnicity, and the Multiethnic State. Greenwood Publishing Group. ISBN 9780313291456. LCCN 98012329.
- Hirsch, Francine (2002). "Race without the Practice of Racial Politics". Slavic Review. 61 (1): 30–43. doi:10.2307/2696979. JSTOR 2696979. S2CID 147121638.
- Joes, Anthony James (2010). "Guerrilla Warfare". In Fink, George (red.). Stress of War, Conflict and Disaster. Academic Press. p. 357. ISBN 9780123813824. LCCN 2010024875.
- Jones, Adam (2016). Genocide: A Comprehensive Introduction (revised uitg.). Routledge. p. 203. ISBN 9781317533856.
- Kleveman, Lutz (2002). Der Kampf um das Heilige Feuer: Wettlauf der Weltmächte am Kaspischen Meer (in Duits). Rowohlt. p. 87. ISBN 9783871344565.
- Korostelina, K. (2007). Social Identity and Conflict: Structures, Dynamics, and Implications. Springer. p. 9. ISBN 9780230605671.
- Legters, Lyman H. (1992). "The American Genocide". In Lyden, Fremont J. (red.). Native Americans and Public Policy. Pittsburgh: University of Pittsburgh Press. ISBN 9780822976820. OCLC 555693841.
- Kotljarchuk, Andrej (2014). "3. The Nordic Threat: Soviet Ethnic Cleansing on the Kola Peninsula" (PDF): 53.
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(hulp) - Margolis, Eric (2008). American Raj: Liberation Or Domination?. Key Porter Books. p. 277. ISBN 9781554700875. LCCN 2008431610.
- Martin, Terry (1998). "The Origins of Soviet Ethnic Cleansing" (PDF). The Journal of Modern History. 70 (4): 813–861. doi:10.1086/235168. JSTOR 10.1086/235168. S2CID 32917643.
- Mawdsley, Evan (1998). The Stalin Years: The Soviet Union, 1929–1953. Manchester University Press. ISBN 9780719046001. LCCN 2003046365.
- McColl, R. W. (2014). Encyclopedia of World Geography - Facts on File library of world geography. Infobase Publishing. p. 803. ISBN 9780816072293. OCLC 58431770.
- Mikaberidze, Alexander (2015). Historical Dictionary of Georgia (2 uitg.). Lanham, Maryland: Rowman & Littlefield. ISBN 9781442241466. LCCN 2014024518.
- Morris, James (2004). "The Polish terror: spy mania and ethnic cleansing in the great terror". Europe-Asia Studies. 56 (5): 751–766. doi:10.1080/0966813041000235137. S2CID 154560102.
- Naimark, Norman M. (2010). Stalin's Genocides. Princeton: Princeton University Press. ISBN 9780691147840. LCCN 2010019063.
- Pai, Hyung Il (2000). Constructing "Korean" Origins: A Critical Review of Archaeology, Historiography, and Racial Myth in Korean State-Formation Theories. Cambridge: Harvard University Press. ISBN 9780674002449.
- Park, Alyssa M. (2019). Sovereignty experiments: Korean migrants and the building of borders in northeast Asia, 1860-1945. Ithaca: Cornell University Press. ISBN 9781501738371. LCCN 2019001070.
- Pavlenko, Aneta (2008). Multilingualism in Post-Soviet Countries. Multilingual Matters. ISBN 9781847690876. LCCN 2008012757.
- Pettai, Eva-Clarita; Pettai, Vello (2014). Transitional and Retrospective Justice in the Baltic States. Cambridge University Press. ISBN 978-1107049499. LCCN 2014-043729.
- Pohl, J. Otto (1997). The Stalinist Penal System. McFarland. ISBN 0786403365.
- Pohl, J. Otto (1999). Ethnic Cleansing in the USSR, 1937–1949. Westport, CT: Greenwood Press. ISBN 978-0-313-30921-2. LCCN 98-046822.
- Pohl, J. Otto (2000). "Stalin's genocide against the "Repressed Peoples"". Journal of Genocide Research. 2 (2): 267–293. doi:10.1080/713677598. S2CID 59194258.
- Polian, Pavel (2004). Against Their Will: The History and Geography of Forced Migrations in the USSR. Budapest: Central European University Press. ISBN 978-9-639-24168-8.
- Rywkin, Michael (1994). Moscow's Lost Empire. Routledge. ISBN 9781315287713. LCCN 93029308.
- Salitan, Laurie P. (1992). Rosemary Thorp (red.). Politics and Nationality in Contemporary Soviet-Jewish Emigration, 1968-89. Springer. ISBN 978-1349097562.
- Sanford, George (2007). Katyn and the Soviet Massacre of 1940: Truth, Justice and Memory. Routledge. ISBN 9781134302994. LCCN 2004-065124.
- Statiev, Alexandar (2010). "Soviet ethnic deportations: intent versus outcome". Journal of Genocide Research. 11 (2–3): 243–264. doi:10.1080/14623520903118961. S2CID 71905569.
- Stephan, John J. (1994). The Russian Far East: A History. Stanford: Stanford University Press. ISBN 9780804727013.
- Ther, Philipp (2014). The Dark Side of Nation-States: Ethnic Cleansing in Modern Europe. Göttingen: Berghahn Books. p. 118. ISBN 9781782383031. LCCN 2011516970.
- Tishkov, Valery (2004). Chechnya: Life in a War-Torn Society. Vol. 6. Berkeley: University of California Press. p. 33. ISBN 9780520930209. LCCN 2003017330.
- Viola, Lynne (2007). The Unknown Gulag: The Lost World of Stalin's Special Settlements. Oxford University Press. p. 32. ISBN 9780195187694.
- Weiner, Amir (2002). "Nothing but Certainty". Slavic Review. 61 (1): 44–53. doi:10.2307/2696980. JSTOR 2696980. S2CID 159548222.
- Werth, Nicolas (2004). "Strategies of Violence in the Stalinist USSR". In Rousso, Henry; Golsan, Richard Joseph (reds.). Stalinism and Nazism: History and Memory Compared. University of Nebraska Press. ISBN 9780803290006. LCCN 2003026805.
- Werth, Nicholas (2008). "The Crimes of the Stalin Regime: Outline for an Inventory and Classification". In Stone, Dan (red.). The Historiography of Genocide (repeated uitg.). Basingstoke: Palgrave Macmillan. p. 412. ISBN 9780230297784. LCCN 2007048561.
- Williams, Brian Glyn (2015). The Crimean Tatars: From Soviet Genocide to Putin's Conquest. London, New York: Oxford University Press. ISBN 9780190494728. LCCN 2015033355.
Verdere leeswerk
[wysig | wysig bron]- Polian, Pavel (Павел Полян), Deportations in the USSR: An index of operations with list of corresponding directives and legislation, Russiese Akademie van Wetenskap.
- Павел Полян, Не по своей воле... (Pavel Poljan, Not by Their Own Will... A History and Geography of Forced Migrations in the USSR), ОГИ Мемориал, Moskou, 2001, ISBN 5-94282-007-4
- 28 августа 1941 г. Указ Президиума Верховного Совета СССР "О выселении немцев из районов Поволжья".
- 1943 г. Указ Президиума Верховного Совета СССР "О ликвидации Калмыцкой АССР и образовании Астраханской области в составе РСФСР". *Постановление правительства СССР от 12 января 1949 г. "О выселении с территории Литвы, Латвии и Эстонии кулаков с семьями, семей бандитов и националистов, находящихся на нелегальном положении, убитых при вооруженных столкновениях и осужденных, легализованных бандитов, продолжающих вести вражескую работу, и их семей, а также семей репрессированных пособников и бандитов"
- Указ Президиума Верховного Совета СССР от 13 декабря 1955 г. "О снятии ограничений в правовом положении с немцев и членов их семей, находящихся на спецпоселении".
- 17 марта 1956 г. Указ Президиума Верховного Совета СССР "О снятии ограничений в правовом положении с калмыков и членов их семей, находящихся на спецпоселении".
- 1956 г. Постановление ЦК КПСС "О восстановлении национальной автономии калмыцкого, карачаевского, балкарского, чеченского и ингушского народов".
- 29 августа 1964 г. Указ Президиума Верховного Совета СССР "О внесении изменений в Указ Президиума Верховного Совета СССР от 28 августа 1941 г. о переселении немцев, проживающих в районах Поволжья".
- 1991 г: Wette van Russiese Federasie: "О реабилитации репрессированных народов", "О реабилитации жертв политических репрессий".
Wikisource
[wysig | wysig bron]Eksterne skakels
[wysig | wysig bron]| Wikimedia Commons bevat media in verband met Soviet deportations. |
- These Names Accuse (Soviet Deportations in Latvia) Geargiveer 18 September 2013 op Wayback Machine
- Baltic Deportation Instructions Geargiveer 30 Mei 2013 op Wayback Machine – Volle teks, Engels
- DEPORTATIONS Onthullings uit die Russiese Argiewe by die Biblioteek van die Kongres
- Chechnya: European Parliament recognises the genocide of the Chechen People in 1944 Geargiveer 13 Maart 2016 op Wayback Machine
- The scale and nature of German and Soviet repression and mass killings, 1930–45
- Эдиев Д.М. Демографические потери депортированных народов СССР. Ставрополь, 2003
- Polish deportees in the USSR Lys saamgestel in 1941 deur Tadeusz Romer, die Poolse ambassadeur in Japan
- Deportasie
- Gedwonge migrasie in die Sowjetunie
- Politieke onderdrukking in die Sowjetunie
- Sowjetse oorlogsmisdade in die Tweede Wêreldoorlog
- Etniese suiwering in Europa
- Etniese suiwering in Asië
- Etniese suiwering van Duitsers
- Sowjet-etniese beleid
- Josef Stalin
- Vervolging van Boeddhiste
- Vervolging van Moslems
- NKWD-operasies
- Interne migrasie
- Volksmoorde in Asië
- Volksmoorde in Europa
- Rassisme in die Sowjetunie