Catharina Mulder

Catharina Mulder

Catharina Mulder (25 Maart 1723, in Rotterdam – 29 Junie 1798, in Rotterdam), ook bekend as Kaat Mossel, was 'n Nederlandse orangis. Sy was 'n mosselinspekteur en -handelaar wat mossels in Rotterdam verkoop het, vandaar haar bynaam as: Kaat Mossel = Cate Mussel. In 1784 het sy die orangistiese onluste in Rotterdam teen die patriotte gelei en georganiseer. Sy word beskou as 'n verteenwoordiger van die algemene orangisme.

In haar hofsaak van 1785 is sy verteenwoordig deur Willem Bilderdijk, die bekende Orangistiese digter en prokureur.

Nalatenskap

Haar naam leef voort in liedere, in die name van bote en restaurante en in die gebruik om na 'n besige vrou as "Ka" te verwys.

In 1784 het 'n uitgewer in Utrecht die toneelstuk Kaat Mossel voor den throon van Belzebub (Kaat Mossel voor die troon van Belzebub), gepubliseer waarin die anonieme outeur Kaat Mossel uitbeeld in die hel.

In 1898 het Anton van Sprinkhuijsen 'n sogenaamde skoustuk genaamd Kaat Mossel vir die jaarlikse skou geskryf, wat deur die toneelgeselskap van die Rotterdamse Tivoliteater aangebied is.

In 1994 word die musiekblyspel Kaat Mossel aangebied, gebaseer op 'n intrige wat Peter Blanker en Gerard Cox bedink het, met musiek deur Jean Wiertz, Peter Blanker en Joris de Baat. Joke Bruijs het die titelrol vertolk, in samewerking met onder andere die Rotterdamse Operette Geselskap. Die eerste optrede het in De Doelen plaasgevind. Dié Rotterdamse konsertsaal is nie vernoem na Kaat Mossel se geboorteplek nie, maar dit is gebou naby waar die Doelstraat eens was.

Op die Gedempte Botersloot, 'n straat in die middel van Rotterdam, staan daar sedert 1874 'n monument met 'n vrouefiguur, die Maagd van Holland, ter herinnering aan die gevangenisname van Den Briel in 1572. Baie Rotterdammers glo die figuur is moontlik 'n verwysing na Kaat Mossel.

Bronnelys

• http://www.historici.nl/Onderzoek/Projecten/DVN/lemmata/data/Mulder
• Johanna Breevoort, Kaat Mossel. Tooneelen uit die lewe van 'n Rotterdamsche Oranjeklante. Voor ons volk geskied (Rotterdam 1913).
• Kees van Baardewijk, Kaat, Keet en de Kezen. Rotterdamse vroue in opstand (Wezep 1991; 2de dr.).
• Eric Palmen, 'Oranjebitter. De smalle gemeente van Rotterdam in die partijstryd tussen die patriotten en die orangisten', Rotterdams Jaarboekje (1994) 243-261.
• RM Dekker, 'Kaat Mossel. De verpersoonlijking van de Oranjeliefde', in: HM Beliën ea red. , Nederlanders van die eerste uur. Het ontstaan van het moderne Nederland 1780-1830 (Amsterdam 1996) 41-49.
• Eric Palmen, Kaat Mossel, helleveeg van Rotterdam. Volk en verlichting in die achttiende eeuw (Amsterdam 2009).