Chaco-oorlog
| Chaco-oorlog | |||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
 Kaart van die Chaco-oorlog wat belangrike forte, militêre buiteposte, stede en die Paraguaanse opmars na die weste toon. | |||||||||
| |||||||||
| Strydende partye | |||||||||
.svg){kind=small} Paraguay |
.svg){kind=small} Bolivië | ||||||||
| Aanvoerders | |||||||||
 Eusebio Ayala |
 Daniel Salamanca
| ||||||||
| Sterkte | |||||||||
| 150 000[3] | 210 000[3] | ||||||||
| Ongevalle en verliese | |||||||||
| 35 000–50 000 gesneuweldes[4][5] 2 556 gevangene geneem[6] |
50 000–80 000 gesneuweldes | ||||||||
Die Chaco-oorlog (Spaans: Guerra del Chaco; Guaraní: Cháko Ñorairõ[9]) was 'n Suid-Amerikaanse oorlog wat van 1932 tot 1935 gewoed het. In dié gewapende stryd het die buurlande Bolivië en Paraguay om beheer oor die Gran Chaco-streek (Spaans: Chaco Boreal) geveg, wat glo ryk aan ruolie was. Na die oorlog word in Spaans ook verwys as La Guerra de la Sed ("Die oorlog van dors"), aangesien dit in die halfwoestynagtige Chaco gewoed het, en in Bolivië soms La guerra estúpida ("die dom oorlog"), vanweë sy rampspoedige verloop. Dit was die eerste Suid-Amerikaanse oorlog waartydens moderne wapens soos masjiengewere, gepantserde gevegsvoertuie en vegvliegtuie gebruik is en die bloedigste Suid-Amerikaanse oorlog in die 20ste eeu — sowat 2% van die Boliviaanse en 3% van die Paraguaanse bevolking is in die oorlog dood.
Tydens die oorlog het albei landingeslote lande moeilikhede ondervind om wapens en voorrade deur buurlande te vervoer. Ondanks sy inkomste uit mynbou, asook sy groter en beter toegeruste weermag het probleme met internasionale handel en swak interne kommunikasie die situasie uiteindelik teen Bolivië gedraai. Die Chaco-oorlog is in Julie 1938 met die Chaco-vredeskonferensie in Buenos Aires beëindig, waartydens albei lande 'n vredesverdrag onderteken het waarin driekwart van die Gran Chaco aan Paraguay oorhandig is. Ná die Paraguaanse Oorlog (1864–1870) was dit die tweede oorlog waarna Paraguay se grense vasgelê is, dié keer ten gunste van Paraguay. Die Gran Chaco beslaan nou 60% van Paraguay se grondgebied, maar slegs 2% van sy bevolking.
Sien ook
[wysig | wysig bron]- Salpeteroorlog (1879–1883), 'n ander oorlog waarin Bolivië grondgebied verloor het
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ (en) Matthew Hughes (2005). "Logistics and the Chaco War Bolivia versus Paraguay 1932–1935". The Journal of Military History. 69 (2): 411–437. doi:10.1353/jmh.2005.0104. S2CID 163055852.
- ↑ (en) Martin Ira Glassner (1983). E.M.Borghese, M. Ginsburg (red.). "The Transit Problems of Landlocked States: The Cases of Bolivia and Paraguay". Ocean Yearbook. 4. Chicago: University of Chicago Press: 366–389.
- 1 2 (es) Victimario Histórico Militar DE RE MILITARI
- ↑ (en) Marley, David, Wars of the Americas (1998)
- ↑ (en) Dictionary of Twentieth Century World History, deur Jan Palmowski (Oxford, 1997)
- 1 2 (es) Sienra Zabala, Roberto (2010). Síntesis de la Guerra del Cjhaco. Francisco Aquino Zavala, Concepción
- ↑ (en) Bruce Farcau, The Chaco War (1991)
- ↑ (en) Singer, Joel David, The Wages of War. 1816–1965 (1972)
- ↑ (gn) "Mombe'uhára Paraguái ha Boliviaygua Jotopa III, Cháko Ñorairõ rehegua". Secretaría Nacional de Cultura de Paraguay. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 23 September 2015. Besoek op 23 September 2015.
Bronnelys
[wysig | wysig bron]- (en) "Chaco War". Encyclopædia Britannica. Besoek op 21 Desember 2025.
Eksterne skakels
[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Chaco-oorlog.
