Dan Pienaar

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Daniel Hermanus Pienaar
27 Augustus 1893[1]19 Desember 1942 (op 49)
Dan Pienaar

Geboortenaam Daniel Hermanus Pienaar
Bynaam(e) Dan
Geboorteplek Ladybrand[2]
Lojaliteit Vlag van Suid-Afrika Unie van Suid-Afrika
Jare in diens 1911–1942
Rang Majoor-generaal
Poste beklee 1 Infanterie-eenheid
Veldslae/oorloë Eerste Wêreldoorlog
Tweede Wêreldoorlog
Toekennings Orde van die Bad, Orde van Vername Diens & Medaljebalk

Dan Pienaar CB DSO (17 Augustus 189319 Desember 1942) was 'n Suid-Afrikaanse generaal-majoor en 'n militêre leier in die Tweede Wêreldoorlog.

Standbeeld van Pienaar in die Suid-Afrikaanse Nasionale Museum van Militêre Geskiedenis

Lewensloop[wysig | wysig bron]

Hy het in 1911 by die Natal Polisie (NP) se artillerieskool aangesluit, en is in 1913 na die Unie-Verdedigingsmag oorgeplaas toe dit die NP vervang het. Tydens die Eerste Wêreldoorlog het hy as artilleris vir die Suid-Afrikaanse oorsese ekspedisie in Duits-Oos-Afrika en Palestina diens gedoen. Hy het ook aan verskeie veldslagte tydens die Tweede Wêreldoorlog, hoofsaaklik as 'n militêre leier, deelgeneem.

Hy is in 1942 in 'n vliegongeluk in Kenia oorlede, op pad terug na Suid-Afrika, ná die geveg in El Alamein. Hy was ’n gewilde militêre leier. 'n Voorstad van Bloemfontein is na hom genoem.

Tweede Wêreldoorlog[wysig | wysig bron]

In 1940 tot 1941 het Pienaar tydens die Oos-Afrikaanse veldtog, die 1ste Suid-Afrikaanse Infanterie Brigade aangevoer. Hy het geveg in die slagte van El Wak, The Juba, Combolcia, en Amba Alagi deelgeneem.

In 1941 tot 1942 het Pienaar tydens die Noord-Afrika-veldtog deelgeneem in die gevegte van Sidi Rezegh en Gazala. Op 10 Maart 1942, is hy bevorder tot die generaal in bevel van die 1ste Suid-Afrikaanse Infanterieafdeling[3], wat hy gelei het in die slag van Gazala, die terugtrekking na Egipte, die verdediging van El Alamein en die laaste slag van El Alamein. Hy is twee keer die Distinguished Service Order (DSO) toegeken[4][5] en is twee keer in kabels vir sy diens in Noord-Afrika genoem.

Op 20 November 1942 is hy as lid van die Order of the Bath (CB) aangewys "in erkenning van die hoogste dapperheid en prestasies van Britse en Dominium troepe en hulle bevelvoerders in die huidige bedrywighede in die Midde-Ooste."[6]

Gedurende die vroeë stadiums van die Noord-Afrikaanse veldtog is die Suid-Afrikaanse 5 Brigade op 23 November 1941, Sidi Rezegh en 21 Junie 1942 vernietig. Die 2de Afdeling, met 4 en 6 Brigades onder bevel, het oorgegee na die val van Tobroek. As gevolg van hierdie swaar verliese was Pienaar, nou die bevelvoerder van 1ste Divisie versigtig en toenemend huiwerig om sy troepe te waag, het hy die vertroue van sy Britse bevelvoerders verloor. Dit is onregverdig geglo, dat sy Divisie nie die nodige aggressiwiteit getoon het nie en dryfkrag vir offensiewe operasies nie. Die Divisie het egter 'n belangrike rol gespeel in die oorwinning by El Alamein.

Aan die ander kant, Ronald Lewin, wat aan die hele veldtog deelgeneem het, geskryf: "Wat is opvallend ... is hoe dikwels die Britte 'n volledige gepantserde brigade in 'n nuttelose aanval op 'n vaste posisie sal verloor."[7] Pienaar het eenvoudig nie in die "Up Guards and at 'em!"-benadering wat gelei het tot die vernietiging van die Statebond en Indiese afdelings, geglo nie. Hierdie eenhede het die meeste van die vegwerk in die Woestynoorlog gedoen. "Jy weet die drie dinge wat ek in hierdie wêreld haat - Britse here, Britse generaals en hierdie verdomde Guards!" het hy aan Brigadier E. P. Scrubbs Hartshorn gesê.[8] "Die las van die skuld" vir die verlies van Tobruk in 1942, het Winston Churchill in Volume 4 van sy Memoires, The Hinge of Fate, "... aan die [Britse] Hoë Bevelstruktuur toegeskryf, eerder as aan [die vestingkommandant Suid-Afrikaanse] Generaal [Hendrik ] Klopper en nog minder op sy troepe. "

Dood[wysig | wysig bron]

In 1942 is Pienaar in 'n lugongeluk in Kenia op pad terug na Suid-Afrika dood.[9]

Generaal-majoor Pienaar was waarskynlik een van Suid-Afrika se mees charismatiese en gewilde militêre bevelvoerders. 'n Infanterie-regiment, uitstallingsaal by die Suid-Afrikaanse Nasionale Museum van Militêre Geskiedenis en 'n voorstad van sy tuisdorp, Bloemfontein, is later na hom vernoem.

Sam Brewer, oorlogskorrespondent vir die Chicago Tribune, het in sy doodsberig geskryf dat Pienaar "deur al die militêre owerhede erken is ... as een van die beste vegleiers wat die Britte in hierdie oorlog gehad het. Hy was in sy wese 'n soldaat en 'n man en boonop het 'n kwaliteit nie altyd in 'n moeilike generaal gevind word nie - hy was soos 'n pa deur sy manne liefgehad ... Meer as een keer het hy harde woorde met hoër owerhede gehad toe hy gedink het onvoldoende aandag gegee is aan die veiligheid en gemak van die voetsoldate, wat die meeste van die stryd dra. Twee punte het almal wat Dan Pienaar ontmoet het - eers sy verontagsaming vir persoonlike gevaar, tweede sy versorging vir sy manskappe."[10]

Bronne[wysig | wysig bron]

• Pollock, A M. Pienaar of Alamein. Cape Times.

• Hartshorn, E P. Avenge Tobruk. Cape Town: Purnell & Sons, 1960.

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. This week in History Extra Dates: 24–30 August 2008”. South African History Online. URL besoek op 2008-11-26.[dooie skakel]
  2. Marais, Dirk (1990). “Vrystaat; Teelaarde van Groot Generaals”. South African Journal of Military Studies 20 (4): 6.
  3. Military History Journal - Vol 9 No 5”. The South African Military History Society. URL besoek op 2008-11-26.
  4. London Gazette, Uitgawe 35075, bl. 883. Datum 11 Februarie 1941
  5. London Gazette, Uitgawe 35697. Bl 3948, Datum 9 September 1941
  6. London Gazette, Uitgawe 35794, bl. 91, Datum, 20 November 1942
  7. Ronald Lewin, The Life and Death of the Afrika Korps (Quadrangle/New York Times Book Co., 1977), bl. 31.
  8. Hartshorn, Avenge Tobruk, bl. 171
  9. On this Day - SA History”. URL besoek op 18 Maart 2013.
  10. Hartshorn, Avenge Tobruk, bl. 178

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]