Entstofhuiwering

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Star of life caution.svg

Vrywaring: Die mediese inligting verskaf op Wikipedia dien slegs as 'n riglyn en dra geen waarborg van feitelike korrektheid nie.
Enige vrae of klagtes oor u persoonlike gesondheid behoort na 'n dokter verwys te word.
Entstof

Entstofhuiwering of inentinghuiwering (Engels: "Vaccine hesitancy", "vaccination hesitancy") is 'n onwilligheid of weiering om ingeënt te word of om mens se kinders te laat ingeënt word. Die term sluit in die weiering van inenting; die vertraging van inenting; inenting maar met onsekerheid oor die gebruik daarvan; en die gebruik van sekere entstowwe maar nie ander nie.[1][2] Argumente teen inenting word weerspreek deur oorweldigende wetenskaplike konsensus oor die veiligheid en effektiwiteit van entstowwe.[3][4][5][6] Dit word deur die Wêreldgesondheidsorganisasie geïdentifiseer as een van die top tien wêreldwye bedreigings vir gesondheid in 2019.[7][8]

Huiwering spruit voort uit openbare debatte oor mediese, etiese en regskwessies wat met entstowwe verband hou. Entstofhuiwering spruit uit verskeie sleutelfaktore, waaronder 'n persoon se gebrek aan vertroue (wantroue in die entstof en / of die gesondheidsorgverskaffer), selfvoldaanheid (die persoon sien nie die behoefte aan die entstof in nie, of sien nie die waarde van die entstof nie), en gemak (toegang tot entstowwe).[2] Dit bestaan ​​sedert die uitvinding van inenting, en entstofhuiwering het bykans 80 jaar vroeër begin as die voorkoms van die terme "entstof" en "inenting". Entstof-huiwering lei dikwels tot die uitbreek van siektes en sterftes as gevolg van siektes wat deur entstof voorkom kan word.[9][10][11][12][13][14]

Daar is gevind dat die spesifieke hipoteses wat deur advokate teen inenting aangebied word, mettertyd verander.[15] Teenstand teen verpligte inenting kan gebaseer wees op die teen-entstof sentiment, die kommer dat dit burgerlike vryhede skend of die publiek se vertroue in inenting verminder, of die vermoede dat die farmaseutiese bedryf onbillik winsgewend is.[10][16][17][18][19]

Algeme argumente teen entstowwe[wysig | wysig bron]

Sommige teen-inentingskundiges ontken openlik die verbetering wat inenting aan openbare gesondheid gemaak het, of buig voor samesweringsteorieë,[10] maar dit is baie meer gereeld om kommer oor veiligheid te noem.[20] Soos met enige mediese behandeling, is daar die potensiaal dat entstowwe ernstige komplikasies kan veroorsaak, soos ernstige allergiese reaksies,[21] maar in teenstelling met die meeste ander mediese ingrypings, word entstowwe aan gesonde mense gegee, en 'n hoër standaard van veiligheid word verwag. [22] Alhoewel ernstige komplikasies deur inentings moontlik is, is dit uiters skaars en baie minder gereeld as soortgelyke risiko's van siektes wat hulle voorkom.[23] Namate die sukses van immuniseringsprogramme toeneem en die voorkoms van siektes afneem, skuif die publieke aandag weg van die risiko's van siekte na die risiko van inenting,[24] en dit word 'n uitdaging vir gesondheidsowerhede om openbare steun vir inentingsprogramme te bewaar.[25]

Die oorweldigende sukses van sekere inentings het sekere siektes skaars gemaak, en dit het gevolglik tot verkeerde denke gelei by mense wat huiwerig is oor entstowwe.[26] Sodra sulke siektes (bv. Haemophilus influenzae B) in die voorkoms afneem, sal mense dit miskien nie meer waardeer hoe ernstig die siekte is as gevolg van 'n gebrek aan vertroudheid daarmee nie, en word hulle selfvoldaan.[26] Die gebrek aan persoonlike ervaring met hierdie siektes verminder die waargenome gevaar en verminder dus die waargenome voordeel van immunisering.[27] Omgekeerd, sekere siektes (bv. griep) bly so algemeen dat mense wat huiwer om inenting te kry verkeerdelik die siekte as nie-bedreigend beskou, ondanks duidelike bewyse dat die siekte 'n beduidende bedreiging vir mense se gesondheid inhou.[26]

Verskeie bekommernisse oor immunisering is aangebied. Dit is aangespreek en die kommer word nie deur bewyse ondersteun nie.[27] Kommer oor die veiligheid van inenting volg dikwels 'n patroon. Eerstens stel sommige navorsers voor dat 'n mediese toestand (van toenemende voorkoms of 'n onbekende oorsaak) 'n nadelige uitwerking van inenting is. Die aanvanklike studie en daaropvolgende studies deur dieselfde groep het onvoldoende metodologie. 'n Vroeëre aankondiging word gedoen oor die beweerde nadelige uitwerking, dit resoneer met individue wat aan die toestand ly en die moontlike skade vir diegene wat die entstof kon beskerm word onderskat. Ander groepe probeer die aanvanklike studie herhaal, maar kry nie dieselfde resultate nie. Laastens neem dit 'n paar jaar om die vertroue van die publiek in die entstof te herwin. [24] Die nadelige gevolge wat aan entstowwe toegeskryf word, het gewoonlik 'n onbekende oorsprong, 'n toenemende voorkoms, 'n mate van biologiese aanneming, voorkoms naby die inentingstyd en gevreesde uitkomste.[28] In bykans alle gevalle word die gevolge van openbare gesondheid deur kulturele grense beperk: Engelssprekendes is bekommerd oor een entstof wat outisme veroorsaak, terwyl Franssprekendes bekommerd is oor 'n ander entstof wat veelvuldige sklerose veroorsaak, en Nigeriërs is bekommerd dat 'n derde entstof onvrugbaarheid veroorsaak.[29]

Spesifieke argumente teen entstowwe[wysig | wysig bron]

Outisme[wysig | wysig bron]

Die idee van 'n verband tussen entstowwe en outisme is breedvoerig ondersoek en blyk onwaarskynlik te wees.[30][31] Die wetenskaplike konsensus is dat daar geen verband tussen die inenting en die voorkoms van outisme, oorsaaklik of andersins,[24][32][30] en dat die entstofbestanddele nie outisme veroorsaak nie.[33]

"Oormatige entstof"[wysig | wysig bron]

'Oormatige entstof', is nie 'n mediese term nie maar is die idee dat as baie entstowwe tegelyk gebruik word die onvolwasse immuunstelsel van 'n kind oorweldig of verswak kan word en tot nadelige gevolge kan lei.[34] Ondanks wetenskaplike bewyse wat hierdie idee sterk weerspreek,[15] glo sommige ouers van outistiese kinders dat oorbelasting deur entstof outisme veroorsaak.[35] Die gevolglike twis het veroorsaak dat baie ouers hul kinders se inenting vertraag of vermy het.[34] Sulke wanpersepsies van ouers hou groot hindernisse in vir immunisering van kinders.[36]

Bekommernisse oor entstofbestanddele[wysig | wysig bron]

Aluminiumverbindings word as immunologiese bymiddels gebruik om die doeltreffendheid van baie entstowwe te verhoog.[37] Die aluminium in entstowwe simuleer of veroorsaak klein hoeveelhede weefselskade, wat daartoe lei dat die liggaam kragtiger reageer op wat dit as 'n ernstige infeksie beskou en die ontwikkeling van 'n blywende immuunreaksie bevorder.[38][39] In sommige gevalle word hierdie verbindings geassosieer met rooiheid, jeuk en koors op 'n lae graad,[38] maar die gebruik van aluminium in entstowwe hou nie verband met ernstige nadelige gebeure nie.[37][40] Babas word daagliks aan groter hoeveelhede aluminium blootgestel as in entstowwe in die borsmelk en babamengsel wat hulle gevoed word.[1] Oor die algemeen word mense blootgestel aan lae vlakke van natuurlike aluminium in byna alle voedsel en drinkwater.[41] Die hoeveelheid aluminium wat in entstowwe teenwoordig is, is klein, minder as 1 milligram, en daar word nie aanvaar dat sulke lae vlakke skadelik vir menslike gesondheid is nie.[41]

Mense wat huiwer oor inenting het ook sterk kommer uitgespreek oor die teenwoordigheid van formaldehied in entstowwe. Formaldehied word in baie klein konsentrasies gebruik om virusse en bakteriese gifstowwe wat in entstowwe gebruik word, te inaktiveer.[42] Baie klein hoeveelhede residuele formaldehied kan in entstowwe voorkom, maar dit is baie laer as waardes wat die menslike gesondheid skadelik is.[43][44] Die vlakke wat in entstowwe teenwoordig is, is min in vergelyking met die natuurlike vlakke van formaldehied in die menslike liggaam en hou geen noemenswaardige risiko vir toksisiteit in nie.[42] Daar is geen bewyse wat die seldsame blootstelling aan klein hoeveelhede formaldehied in entstowwe kan lei tot kanker nie.[42]

Entstof teen varkgriep[wysig | wysig bron]

Tydens die griep-pandemie in 2009 het daar groot omstredenheid ontstaan oor die vraag of die H1N1-griep-entstof in 2009 veilig was, onder meer in Frankryk. Talle verskillende Franse groepe het die entstof in die openbaar as potensieel gevaarlik gekritiseer.[45]

Ander veiligheidskwessies[wysig | wysig bron]

Ander veiligheidskwessies oor entstowwe is op die internet en ander plekke bevorder en sluit in dat inenting skielike babas doodsindroom kan veroorsaak, epileptiese aanvalle, allergieë, veelvuldige sklerose en outo-immuun siektes soos tipe 1-diabetes, en dat inentings boviene spongiforme enkefalopatie ("mal koei siekte"), hepatitis C-virus, en VIGS kan oordra. Hierdie idees is ondersoek, met die gevolgtrekking dat entstowwe wat tans gebruik word aan hoë veiligheidstandaarde voldoen en dat kritiek op die veiligheid van inenting in die populêre pers nie geregverdig is nie.[27][46][47][48]

Godsdienstige opposisie[wysig | wysig bron]

Aangesien die meeste godsdienste begin is voordat die inentings uitgevind is, behandel die Skrif nie spesifiek die onderwerp van inenting nie.[1] Inenting word egter op godsdienstige gronde teengestaan sedert dit die eerste keer ingestel is. Sommige Christen-opponente het aangevoer dat die inenting eers wydverspreid begin voorkom het dat as God besluit het dat iemand aan 'n siekte moet sterf, dit 'n sonde sou wees om God se wil deur inenting te voorkom.[49] Godsdienstige opposisie duur voort tot vandag, op verskillende gronde, waardeur etiese probleme opgewek word wanneer die aantal kinders wat nie ingeënt is nie, die hele bevolking skade berokken.[50]

Muslims[wysig | wysig bron]

In Pakistan was daar verskeie aanvalle en sterftes onder inentingwerkers. Verskeie Islamitiese predikers en militante groepe, waaronder sommige faksies van die Taliban, beskou inenting as 'n komplot om Moslems dood te maak of te steriliseer.[51] Dit is deel van die rede waarom Pakistan en Afghanistan die enigste lande is waar polio nog steeds endemies gebly het vanaf 2015.[52]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 Smith, MJ (November 2015). “Bevordering van entstofvertroue” (in Engels). Infectious Disease Clinics of North America 29 (4): 759-69. doi:10.1016/j.idc.2015.07.004.
  2. 2,0 2,1 Larson, HJ; Jarrett, C; Eckersberger, E; Smith, DM; Paterson, P (April 2014). “Begrip van enstofhuiwering rondom entstowwe en inenting vanuit 'n wêreldwye perspektief: 'n sistematiese oorsig van gepubliseerde literatuur, 2007-2012.” (in Engels). Vaccine 32 (19): 2150-9. doi:10.1016/j.vaccine.2014.01.081.
  3. (October 2017) “Kommunikasie op wetenskaplike basis oor entstowwe” (in Engels). Bulletin of the World Health Organization 95 (10): 670–71. doi:10.2471/BLT.17.021017.
  4. "Waarom is sommige mense gekant teen inenting?". Vox (in Engels). Besoek op 26 November 2018.
  5. Ceccarelli, Leah. "Verdediging van wetenskap: hoe die kuns van retoriek kan help". The Conversation (in Engels). Besoek op 26 November 2018.
  6. Vaccines.gov (Engels). Vaccines.gov. U.S. Department of Health and Human Services. URL besoek op 5 Augustus 2018.
  7. Tien gesondheidskwessies wat die WGO diê jaar gaan aanpak (Engels). Who.int. URL besoek op 19 Januarie 2019.
  8. Aristos Georgiou, PM (15 Januarie 2019). "Die teen-inenting-beweging word deur die WGO as een van sy top-10 gesondheidsbedreigings vir 2019 gelys" (in Engels). Besoek op 16 Januarie 2019.
  9. "Frequently Asked Questions (FAQ)". Boston Children's Hospital (in Engels). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Oktober 2013. Besoek op 11 Februarie 2014.
  10. 10,0 10,1 10,2 Wolfe, RM; Sharp, LK (Augustus 2002). “Teen-inenting van verlede en hede” (in Engels). BMJ 325 (7361): 430–2. doi:10.1136/bmj.325.7361.430.
  11. Poland, GA; Jacobson, RM (Januarie 2011). “Die eeue oue stryd teen die teen-inenting-groepe” (in Engels). The New England Journal of Medicine 364 (2): 97–99. doi:10.1056/NEJMp1010594.
  12. Phadke, VK; Bednarczyk, RA; Salmon, DA; Omer, SB (Maart 2016). “Verband tussen vaksine-weiering en vaksine-voorkombare siektes in die Verenigde State” (in Engels). JAMA 315 (11): 1149–58. doi:10.1001/jama.2016.1353.
  13. Poland, GA; Jacobson, RM (Maart 2001). “Om diegene wat nie verstaan nie te verstaan: 'n kort oorsig van die teen-entstofbeweging” (in Engels). Vaccine 19 (17–19): 2440–45. doi:10.1016/S0264-410X(00)00469-2.
  14. Wallace A (19 Oktober 2009). 'n Epidemie van vrees: hoe paniekbevange ouers wat inentings oorslaan, ons almal in gevaar hou (Engels). Wired. URL besoek op 21 Oktober 2009.
  15. 15,0 15,1 Gerber, JS; Offit, PA (Februarie 2009). “Entstowwe en outisme: 'n verhaal van veranderende hipotese” (in Engels). Clinical Infectious Diseases 48 (4): 456–61. doi:10.1086/596476.
  16. Chang, Julie (12 Julie 2017). 'Civil liberties' at center of vaccination debate in Texas (Engels). MyStatesman. Austin American-Statesman.
  17. Elliman, David; Bedford, Helen (23 Maart 2014). In Brittanje, ent met oorreding, nie dwang nie (Engels). The New York Times.
  18. "Teen-inenting-groepe het sosiale media omhels. Ons betaal vir vals nuus met regte lewens" (in Engels). 28 Junie 2017. Besoek op 2 Februarie 2019.
  19. Bourree Lam, "Entstowwe is winsgewend, wat daarvan?" (in Engels). The Atlantic 10 Februarie 2015
  20. (April 2007) “Die hantering van negatiewe persepsies rakende inenting” (in Engels). The Lancet Infectious Diseases 7 (4): 235. doi:10.1016/S1473-3099(07)70057-9.
  21. Moontlike newe-effekte van enstowwe (Engels). Centers for Disease Control and Prevention (26 Augustus 2013). URL besoek op 3 Januarie 2014.
  22. Chen, Robert T.; Hibbs, Beth (Julie 1998). “Entstofveiligheid: huidige en toekomstige uitdagings” (in Engels). Pediatric Annals 27 (7). Besoek op 3 Januarie 2014.
  23. 'n Paar algemene wanopvattings oor inenting en hoe om daarop te reageer (Engels). National Center for Immunization and Respiratory Diseases, Centers for Disease Control and Prevention. Argief geskep van die oorspronklike op 20 Januarie 2015. URL besoek op 28 September 2012.
  24. 24,0 24,1 24,2 Bonhoeffer, Jan; Heininger, Ulrich (Junie 2007). “Nadelige gebeure na inenting: waarneming en bewyse” (in Engels). Current Opinion in Infectious Diseases 20 (3): 237–46. doi:10.1097/QCO.0b013e32811ebfb0.
  25. Mooney C (Junie 2009). “Waarom leef die kontroversie oor entstof / outisme voort?” (in Engels). Discover.
  26. 26,0 26,1 26,2 Jacobson, RM; St Sauver, JL; Finney Rutten, LJ (November 2015). “Entstofhuiwering” (in Engels). Mayo Clinic Proceedings 90 (11): 1562-8. doi:10.1016/j.mayocp.2015.09.006.
  27. 27,0 27,1 27,2 Marshall, GS (2013). “Oorsprong van huiwering teen entstowwe” (in Engels). S D Med: 52-7.
  28. Leask, J; Chapman, S; Cooper Robbins, SC (2009). “'Alle vorme van euwels': Die kenmerke van ernstige siektes wat aan inenting toegeskryf word” (in Engels). Vaccine. doi:10.1016/j.vaccine.2009.10.042.
  29. Goldacre, Ben (2009). Bad Science (in Engels). London: Fourth Estate. pp. 292–94. ISBN 9780007284870.
  30. 30,0 30,1 Taylor, Luke E.; Swerdfeger, Amy L.; Eslick, Guy D. (17 Junie 2014). “Entstowwe word nie met outisme geassosieer nie: 'n bewysgebaseerde meta-analise van gevallestudie en kohortstudies” (in Engels). Vaccine 32 (29): 3623–29. doi:10.1016/j.vaccine.2014.04.085.
  31. (Augustus 2017) “Telling van ontkenning van bewyse en die bevordering van pseudowetenskap in outismespektrumversteuring” (in Engels). Autism Research 10 (8): 1334–37. doi:10.1002/aur.1810.
  32. Boseley, Sarah (2 Februarie 2010). "Lancet retracts 'utterly false' MMR paper". The Guardian. Besoek op 2 Februarie 2010.
  33. Entstowwe veroorsaak nie outisme nie (Engels). Centers for Disease Control and Prevention (12 Desember 2018). URL besoek op 7 Februarie 2019.
  34. 34,0 34,1 Hilton, S; Petticrew, M; Hunt, K (Mei 2006). “'Gekombineerde entstowwe is soos 'n skielike aanslag op die immuunstelsel van die liggaam': ouerlike kommer oor 'oormatigheid' en 'immuun-kwesbaarheid' deur middel van inenting” (in Engels). Vaccine 24 (20): 4321–27. doi:10.1016/j.vaccine.2006.03.003.
  35. Hurst L (30 Oktober 2009). "Entstof fobie loop diep". Toronto Star (in Engels). Besoek op 4 November 2009.
  36. Heininger, U (September 2006). “'n Internet-gebaseerde opname oor ouerlike houdings teenoor immunisering” (in Engels). Vaccine 24 (37–39): 6351–55. doi:10.1016/j.vaccine.2006.05.029.
  37. 37,0 37,1 Principi, N; Esposito, S (September 2018). “Aluminium in entstowwe: skep dit 'n veiligheidsprobleem?” (in Engels). Vaccine 36 (39): 5825–31. doi:10.1016/j.vaccine.2018.08.036.
  38. 38,0 38,1 Baylor, NW; Egan, W; Richman, P (Mie 2002). “Aluminiumsoute in entstowwe - Amerikaanse perspektief” (in Engels). Vaccine 20 (Suppl 3): S18–23. doi:10.1016/S0264-410X(02)00166-4.
  39. Leslie, M (Julie 2013). “Oplossing vir die enstof-raaisel begin kristalliseer” (in Engels). Science 341 (6141): 26–27. doi:10.1126/science.341.6141.26.
  40. François, G; Duclos, P; Margolis, H; Lavanchy, D; Siegrist, CA; Meheus, A; Lambert, PH; Emiroğlu, N; Badur, S; Van Damme, P (November 2005). “Kontroversies rakende entstofveiligheid en die toekoms van inentingsprogramme” (in Engels). The Pediatric Infectious Disease Journal 24 (11): 953–61. doi:10.1097/01.inf.0000183853.16113.a6.
  41. 41,0 41,1 Entstofbestanddele (Engels). Vaccine Knowledge Project. Centre for Clinical Vaccinology and Tropical Medicine, Churchill Hospital, University of Oxford.
  42. 42,0 42,1 42,2 Algemene bestanddele wat in Amerikaanse gelisensieerde entstowwe gebruik word (Engels). www.fda.gov. U.S. Food and Drug Administration.
  43. Entstofbestanddele - formaldehied (Engels). Kinderhospitaal van Philadelphia.
  44. Entstofbestanddele (Engels). www.vaccines.gov. U.S. Department of Health and Human Services.
  45. Ward, JK (Junie 2016). “Heroorweging van die teen-entstofbeweging-konsep: 'n Gevallestudie van openbare kritiek op die veiligheid van die varkgriep-entstof in Frankryk” (in Engels). Social Science & Medicine 159: 48–57. doi:10.1016/j.socscimed.2016.05.003.
  46. Mailand, MT; Frederiksen, JL (Junie 2017). “Entstowwe en veelvuldige sklerose: 'n sistematiese oorsig.” (in Engels). Journal of Neurology 264 (6): 1035-50. doi:10.1007/s00415-016-8263-4.
  47. Rewers, M; Ludvigsson, J (Junie 2016). “Omgewingsrisikofaktore vir tipe 1-diabetes.” (in Engels). Lancet 387 (10035): 2340-48. doi:10.1016/S0140-6736(16)30507-4.
  48. Schneeweiss, B; Pfleiderer, M; Keller-Stanislawski, B (Augustus 2008). “Veiligheidsopdatering oor inenting” (in Engels). Deutsches Arzteblatt International 105 (34–35): 590–95. doi:10.3238/arztebl.2008.0590.
  49. Vroeë godsdienstige opposisie:
  50. May, T; Silverman, RD (2005). “Onverantwoordelikheid, regverdigheid en die regte van minderheidsgroepe wat vrygestel is van verpligte inenting teen kinders” (in Engels). Human Vaccines 1 (1): 12–15. doi:10.4161/hv.1.1.1425.
  51. Aizenman, Nurith Pakistan verhoog sy wag nadat twee polio-inentingwerkers doodgeskiet is, NPR, 23 Januarie 2018
  52. Pakistan-polio: Sewe dood in 'n aanval teen inenting, BBC, 20 April 2016