Fammy Knight-monument

Die Fammy Knight-monument aan die voet van Majubaberg is ‘n gedenkteken wat ‘n aangrypende episode wat in Mei 1927 in die kontrei afgespeel het, naamlik die Swart-moorde, in herinnering roep.

Geweldenaar

Die welgestelde boer Stephanus Andries Johannes Swart (*1888 - †1927) van die plaas Potter’s Hill in die omgewing van Charlestown het weinig skoolonderrig gehad, dikwels driftig opgetree, was onvoorspelbaar in sy gedrag, het aan vervolgingswaansin gely en het tekens van skisofrenie getoon. Hy het nie klaar gekom met sy skoonseun Willie Knight, wat boonop ‘n buurman was. Toe Willie kla oor ‘n nuwe dam wat Swart bou, slaan Swart sy skoonseun amper dood. Daarvoor word Swart tot 18 maande tronkstraf veroordeel.

6 Mei

Kort daarna kla Willie vir Swart aan van bloedskande, maar Swart weier om voor die hof te verskyn. ‘n Groep konstabels onder bevel van kapt. Gerald Ashman is gestuur om hom te arresteer. Swart was ‘n goeie skut en skiet 5 polisiemanne blatant dood, wond een ernstig en die ander vlug. In swaar mistige weer vlug Swart te perd na Charlestown. Onderweg kom hy ‘n perdekar teen waarin sy stiefdoger Fammy Knight en die plaasbesturder Cornelis Roets ry. Hy skiet beide koelbloedig dood, waarskynlik omdat hulle in ‘n vorige hofsaak teen hom getuig het. In Charlestown skiet hy daarna boonop sy vervreemde vrou Annie Eksteen dood. Polisiemanne bygestaan deur boere van die omgewing is Swart in die rigting van Volksrust agterna. Voordat hulle kan ingryp, keer hy nog ‘n motor voor. Hierdie ontsnappingspoging misluk en daarop skiet Swart homself dood. Binne 24 uur het ten minste 8 mense hul lewens verloor en is 3 ernstig gewond.

Monumente

Die Fanny Knight-monument staan op die plek waar Fanny Knight en Cornelis Roets om die lewe gebring is. Dit is aan die suidelike helling van Majubaberg op ‘n ondergeskikte pad tussen Charlestown en Memel by 27° 28′ 48″ suid en 29° 49′ 43″ oos. In die begraafplaas van Charlestown is ‘n gedenksteen ter ere van die vyf polisiemanne wat in die amok omgekom het.

Bibliografie

• https://www.artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=11620
• https://countrytravel.co.za/kwazulu_natal/charlestown/places/fannie_knight_memorial.html
• Haasbroek, Hannes: Die slagtings wat die wêreld geruk het. In: Bloemnuus, 16 Maart 2017 (Netwerk24)
• Rabie, J.S.: Groen reise. Johannesburg: Afrikaanse Pers-Boekhandel, 1950