Ferdinand Lassalle

Ferdinand Johann Gottlieb Lassalle (gebore Lassal; 11 April 1825 – 31 Augustus 1864) was 'n Duitse juris, filosoof, sosialis en politieke aktivis. Hy word onthou as 'n inisieerder van die Duitse arbeidersbeweging, het die teorie van staatsosialisme ontwikkel en was in 1863 'n stigter van die Algemene Duitse Werkersvereniging (ADAV), 'n voorloper van die moderne Sosiaal-Demokratiese Party van Duitsland (SPD).
Lassalle se politieke denke is gevorm deur Hegelianisme en die Duitse rewolusies van 1848–1849. Hy het gepleit vir 'n sterk rol vir die staat in die bereiking van sosiale hervorming en die verbetering van die toestande van die werkersklas, en geglo dat algemene stemreg werkers in staat sou stel om die bestaande Pruisiese staat in 'n "volkstaat" (Volksstaat) te omskep wat belangrike nywerhede sou besit en beheer. Dit het hom in stryd gebring met Karl Marx en Friedrich Engels, wat gepleit het vir internasionale proletariese rewolusie en die staat hoofsaaklik as 'n instrument van klasonderdrukking beskou het.
As 'n charismatiese maar kontroversiële figuur het Lassalle bekendheid verwerf vir sy agt jaar lange regstryd namens Gravin Sophie von Hatzfeldt, wat hom roem en 'n aansienlike annuïteit besorg het. Sy politieke loopbaan, hoewel kort, is gekenmerk deur energieke agitasie, produktiewe skryfwerk en 'n komplekse, dikwels geheime verhouding met die Pruisiese kanselier Otto von Bismarck. Lassalle se lewe is op 39-jarige ouderdom kortgeknip toe hy in 'n tweegeveg dood is wat uit 'n liefdesverhouding voortgespruit het. Ten spyte van sy vroeë dood en die teoretiese verskille met Marxisme, het Lassalle se idees en organisatoriese pogings die verloop van Duitse sosialisme aansienlik beïnvloed.
Bronnelys
[wysig | wysig bron]- Berlau, A. Joseph (1949), The German Social Democratic Party, 1914–1921, New York: Columbia University Press
- Bernstein, Eduard (1893), Ferdinand Lassalle as a Social Reformer, London: Swan Sonnenschein & Co.
- Dawson, W. H. (1891), German Socialism and Ferdinand Lassalle, London: Swan Sonnenschein, https://archive.org/details/germansocialism01dawsgoog.
- Kirkup, Thomas (1911). "Lassalle, Ferdinand". Encyclopædia Britannica (11de) 16. 235–236.
- Eduard Bernstein, Ferdinand Lassalle as a Social Reformer. Eleanor Marx Aveling, trans. London: Swan Sonnenschein, 1893.
- William Harbutt Dawson, German Socialism and Ferdinand Lassalle. London: Swan Sonnenschein, 1891.
- David Footman, The Primrose Path: A Biography of Ferdinand Lassalle. London: Cresset Press, 1946.
- Arno Schirokauer, Lassalle: The Power of Illusion and the Illusion of Power. Eden and Cedar Paul, trans. London: George Allen and Unwin, 1931.
- Carlton J. H. Hayes. “The History of German Socialism Reconsidered.” The American Historical Review 23, no. 1 (1917): 62–101. .
Eksterne skakels
[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Ferdinand Lassalle.