Fight Club
| Fight Club | |
|---|---|
| Regisseur | David Fincher |
| Draaiboek | Jim Uhls |
| Geskoei op | Fight Club, 'n roman deur Chuck Palahniuk |
| Met | |
| Musiek deur | The Dust Brothers |
| Kinematografie | Jeff Cronenweth |
| Ateljee |
|
| Verspreider | 20th Century Fox |
| Uitgereik | 10 September 1999: Venesiese Internasionale Rolprentfees 15 Oktober 1999: VSA |
| Speeltyd | 139 minute[1] |
| Land | VSA |
| Taal | Engels |
| IMDb-profiel | |
Fight Club is 'n Amerikaanse rolprent van 1999 wat deur David Fincher geregisseer is. Die draaiboek is deur Jim Uhls geskryf en geskoei op die roman met dieselfde naam van 1996 deur Chuck Palahniuk. Die akteurs is Brad Pitt, Edward Norton, Helena Bonham Carter, Meat Loaf Aday en Jared Leto. In die prent vorm 'n onbekende verteller, wat ontevrede met sy witboordjiewerk is, 'n "gevegsklub" saam met 'n seepverkoopsman (Pitt) en raak hy betrokke by die verarmde Marla Singer (Bonham Carter).
Die prent is van Julie tot Desember 1998 in en om Los Angeles geskiet. Die première was op 10 September 1999 op die 56ste Venesiese Internasionale Rolprentfees. Dit is op 15 Oktober dié jaar deur 20th Century Fox in die VSA uitgereik. Dit het nie by die loket aan die ateljee se verwagtings voldoen nie en het resensente verdeel. Dit word een van die mees omstrede rolprente van die 1990's genoem. Dit het egter later 'n klassieke kultusprent geword en die media het weer daaroor geskryf. In 2009, op sy 10de verjaarsdag, het The New York Times dit die "definiërende kultusfliek van ons tyd" genoem.[2]
Rolverdeling
[wysig | wysig bron]Die belangrikste akteurs is:
- Edward Norton as die veteller sonder naam
- Brad Pitt as Tyler Durden
- Helena Bonham Carter as Marla Singer
- Meat Loaf (Meat Loaf Aday) as Robert "Bob" Paulsen
- Jared Leto as Angel Face
Storielyn
[wysig | wysig bron]Bederwingswaarskuwing: Die storielyn en/of storie se einde volg hieronder.
Die naamlose verteller ly aan slapeloosheid en is ontevrede met sy werk en leefstyl. As ’n vorm van terapie woon hy ondersteuningsgroepe by vir probleme wat hy nie het nie, soos alkoholisme en testikulêre kanker. Hier vind hy emosionele verligting in uitdrukkings van kwesbaarheid, totdat hy ’n ander bedrieër, Marla Singer, teëkom. Ná ’n konfrontasie stem die twee in om verskillende groepe by te woon.
Tydens ’n sakereis per vliegtuig ontmoet die verteller ’n seepverkoper, Tyler Durden, wat sy verbruikersgerigte leefstyl kritiseer. Toe ’n ontploffing die verteller se woonstel vernietig, trek hy in by Tyler se vervalle huis, en die twee begin ’n ondergrondse vegklub in ’n kroeg se kelder. Tyler red Marla van ’n oordosis, wat ’n seksuele verhouding tussen hulle inisieer, terwyl die verteller koud teenoor haar bly.
Die verteller bedank uit sy werk en pers sy baas vir geld af. Hy laat Fight Club groei en trek nuwe lede aan, insluitend sy vriend Bob uit die kankerondersteuningsgroep. Tyler verander die klub in Project Mayhem, wat dade van vandalisme pleeg om die sosiale orde te ontwrig.
Die verteller voel opsy geskuif en konfronteer Tyler, wat erken dat hy die ontploffing in die verteller se woonstel gereël het om hom van sy leefstyl te bevry. Die twee stry, en Tyler verdwyn kort daarna. Toe die polisie Bob tydens ’n sending doodmaak, probeer die verteller om Project Mayhem te ontbind en ontdek dat dit landwyd versprei het. Marla beweer dat die verteller se naam Tyler Durden is, en onthul dat hy en Tyler gesplete persoonlikhede is, met Tyler wat volle beheer oorneem tydens die verteller se episodes van slapeloosheid. Hierdie onthulling veroorsaak Tyler se herverskyning en maak hom woedend.
Die verteller ontdek Project Mayhem se uiteindelike doelwit: om alle skuldrekords uit te wis deur die wolkekrabbers van verbruikerskredietmaatskappye op te blaas. Hy waarsku Marla om van hom af weg te bly en gaan na die polisie om te bieg, maar vind uit baie van die polisiemanne is self lede van Project Mayhem, en hulle probeer hom kastreer. Die verteller ontsnap en ontlont een van die bomme, wat Tyler aanspoor om hom aan te val. Deur te aanvaar dat hy Tyler is, skiet die verteller homself in die mond en “dood” Tyler, terwyl die koeël deur die verteller se wang trek. Marla kom daar aan, en sy en die verteller kyk na die stadslyn terwyl die geteikende geboue inmekaarstort.
Ontvangs
[wysig | wysig bron]Die tydskrif Cineaste se Gary Crowdus het resensente se ontvangs destyds soos volg opgesom: “Baie het Fight Club geprys en dit as een van die opwindendste, oorspronklikste en prikkelendste rolprente van die jaar beskou.” Hy het oor die negatiewe mening geskryf: “Die prent se kritiese aanvallers was baie luidrugtiger, ’n negatiewe koor wat histeries geraak het oor wat hulle beskou het as die buitensporig grafiese tonele van vuisgevegte … Hulle het gevoel sulke tonele dien slegs as ’n sinnelose verheerliking van wreedheid en is ’n moreel onverantwoordelike uitbeelding wat hulle gevrees het beïnvloedbare jong manlike kykers sou aanmoedig om hulle eie werklike gevegsklubs te stig om mekaar bewusteloos te slaan.”[3]
Toe Fight Club op die 56ste Venesiese Internasionale Rolprentfees sy première gehad het, was daar hewige debatte onder resensente. ’n Koerant het berig: “Baie het ewe veel daarvan gehou en gehaat.” Sommige resensente het hulle kommer daaroor uitgespreek dat die prent nabootsingsgedrag sou aanhits, soos gebeur het nadat A Clockwork Orange byna drie dekades tevore in Brittanje vertoon is.[4] Met die prent se teateruitreiking het The Times die reaksie soos volg beskryf: “Dit het ’n senuwee in die manlike psige geraak wat in koerante regoor die wêreld bespreek is.”[5] Hoewel die prent se vervaardigers Fight Club ’n "akkurate uitbeelding van mans in die 1990’s” genoem het, het sommige resensente dit “onverantwoordelik en skokkend” genoem. Christopher Goodwin het in The Australian geskryf: “Fight Club is besig om die mees omstrede hoofstroom-Hollywood-meditasie oor geweld te word sedert Stanley Kubrick se A Clockwork Orange.”[6]
Janet Maslin het Fincher se regie in The New York Times geprys. Sy het geskryf Fight Club dra ’n boodskap oor “hedendaagse manlikheid” oor en dat, indien dit nie noukeurig gekyk word nie, die film verkeerdelik as ’n goedkeuring van geweld en nihilisme verstaan kan word.[7] Roger Ebert het die prent in die Chicago Sun-Times twee uit vier sterre gegee en dit “skerp” genoem, maar ook ’n "opwindingsrit wat hom as filosofie voordoen”, waarvan die belowende eerste bedryf gevolg word deur ’n tweede wat macho gevoelens paai en ’n derde wat hy as 'n “foefie” afgemaak het.[8] Ebert het later erken "die meeste mense het van die prent gehou, maar nie ek nie”.[9] Jay Carr van The Boston Globe het geskryf die prent het met ’n “verkwikkend senuweeagtige en verbeeldingryke gons” begin, maar uiteindelik “ontploffend simpel” geword.[10]
Op Rotten Tomatoes was 81% van resensies positief. Die webtuiste se konsensus lui: "Stewige spel, ongelooflike regie en uitgebreide produksieontwerp maak Fight Club 'n wilde rit."[11] Op Metacritic het die prent 'n punt van 67 uit 100 gekry, wat op 'n "algemeen gunstige" ontvangs dui.[12]
Pryse en benoemings
[wysig | wysig bron]Fight Club is vir die Oscar vir beste klankredigering benoem, maar het dit nie gewen nie.[13] Bonham Carter het die Empire-prys vir beste Britse aktrise gewen.[14]
Die Online Film Critics Society het Fight Club benoem vir beste rolprent, regisseur, akteur (Norton), redigering en verwerkte draaiboek (Uhls).[15] Hoewel die rolprent nie een van die toekennings gewen het nie, het die organisasie Fight Club as een van die top-10-rolprente van 1999 aangewys.[16] Die klankbaan is vir 'n Brit-prys benoem.[17]
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ "Fight Club". Box Office Mojo. IMDb. Besoek op 1 April 2022.
- ↑ Lim, Dennis (6 November 2009). "Forget Rule No. 1: Still Talking About 'Fight Club'". The New York Times. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Maart 2012. Besoek op 24 Julie 2019.
- ↑ Crowdus, Gary (September 2000). "Getting Exercised Over Fight Club". Cineaste. Vol. 25, no. 4. pp. 46–48.
- ↑ Gritten, David (14 September 1999). "Premiere of Fight Club leaves critics slugging it out in Venice". The Ottawa Citizen.
- ↑ Christopher, James (13 September 2001). "How was it for you?". The Times. VK.
- ↑ Goodwin, Christopher (24 September 1999). "The beaten generation". The Australian.
- ↑ Maslin, Janet (15 Oktober 1999). "Film Review; Such a Very Long Way From Duvets to Danger". The New York Times. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 Maart 2010. Besoek op 30 April 2008.
- ↑ Ebert, Roger (15 Oktober 1999). "Fight Club". Chicago Sun-Times. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 April 2007. Besoek op 23 Maart 2020.
- ↑ Ebert, Roger (24 Augustus 2007). "Zodiac". Chicago Sun-Times. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 22 Mei 2008. Besoek op 30 April 2008.
- ↑ Carr, Jay (15 Oktober 1999). "'Fight Club' packs a punch but lacks stamina". The Boston Globe.
- ↑ "Fight Club". Rotten Tomatoes. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 29 Mei 2016. Besoek op 21 April 2026.
- ↑ "Fight Club". Metacritic. 15 Oktober 1999. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Augustus 2016. Besoek op 21 Maart 2024.
- ↑ Hawker, Philippa (28 Maart 2000). "Oscar 2000 – Shocking? Not!". The Age. Australia.
{{cite news}}: no-break space character in|title=at position 11 (hulp) - ↑ "Sony Ericsson Empire Awards – 2000 Winners". Empire. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 September 2007. Besoek op 23 Maart 2007.
{{cite web}}: no-break space character in|title=at position 28 (hulp) - ↑ "1999 Year-End Award Nominees". Online Film Critics Society. Rotten Tomatoes. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Maart 2007. Besoek op 28 April 2007.
- ↑ "The OFCS 1999 Year End Awards". Online Film Critics Society. Rotten Tomatoes. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 19 April 2007. Besoek op 28 April 2007.
- ↑ "Brits 2000: The winners". BBC News. 3 Maart 2000. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 8 Maart 2008. Besoek op 16 April 2007.
Skakels
[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
