Fort Pearson
Fort Pearson was ‘n Britse fort aan die Tugelarivier wat ‘n rol gespeel het in die Anglo-Zoeloe-oorlog van 1879.
Ligging
[wysig | wysig bron]Die fort lê op ‘n 100 m hoë krans op die suidelike oewer van die rivier by 29° 12′ 7.19″ suid, 31° 25′ 7.35″ oos en ‘n kilometer suid van die brug op die N2-hoofweg. Hier is ook die Harold Johnson-natuurreservaat, die Ultimatumboom en suikerrietlande. Die punt bied ‘n uitsig oor die rivier, strand, see en ’n groot deel van die historiese Zululand. Voorheen was hier ‘n hotel by ‘n drif in die rivier.
Reeks forte
[wysig | wysig bron]Die bou van die forte langs die rivier dagteken uit die periode van onrus wat daar in Zululand geheers het na 1854 toe Cetshwayo se stryd met sy broers begin het. Na die Slag van Ndondakusuka op 2 Desember 1856 waarin Cetshwayo sy broer Mbulazi verslaan en gedood het, is daar in die streek ‘n reeks forte gebou om die Natalse grens te beskerm: Fort Scott in 1857, Fort Buckingham in 1861 (wat in 1879 met Fort Cherry vervang is) en Fort Williamson ook in 1861 by die ou wadrif naby die rivier se mond. Laasgenoemde is in 1878 vervang deur Fort Pearson. Tydens die Anglo-Zulu-oorlog van 1879 is Fort Tenedos regoor Fort Pearson gebou. In 1861 is Fort Cross gebou langs die destydse hoofpad so halfpad tussen Kranskop en Mapumulo.
Hierdie fort
[wysig | wysig bron]Die fort bestaande uit grondwalle is in November 1878 op bevel van kommandant F.W. Sullivan deur matrose van die H.M.S. Tenedos en die H.M.S. Active opgerig onder leiding van kol. Charles Knight Pearson, die bevelhebber van lord Chelmsford se suidelike kolonne. Die fort moes die pont bewaak, dien as voorraaddepot en hospitaal. Daar is twee kanonne van die skepe na die fort oorgeplaas. Verder was daar ‘n begraafplaas, ‘n hoenderwerf en ‘n groentetuin.
Monument
[wysig | wysig bron]Die oorblywende murasie en kanonne is op 25 Augusutus 1950 tot gedenkwaardigheid verklaar en die oorlogsbegraafplaas is in 1981 opgeknap. Toegang (liefs vergesel van ‘n gids) kan verkry word via die Harold Johnson-natuurreservaat.
Lees ook
[wysig | wysig bron]Bibliografie
[wysig | wysig bron]- Bulpin, T.V.: Natal and the Zulu Country. Kaapstad: Books of Africa, 1966
- https://www.battlefieldsroute.co.za/place/fort-pearson-and-ultimatum-tree/
- Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972