Fort Tenedos
Fort Tenedos is een van ‘n reeks vestings wat sedert die middel van die 19de eeu gebou is om Natal teen aanvalle van die Zoeloe te beskerm.
Ligging
[wysig | wysig bron]Die fort was by 29° 12′ 27″ suid, 31° 26′ 5 oos, op die noordelike oewer van die Tugelarivier en naby die rivier se mond. Teenswoordig is daar slegs ‘n klein pilaartjie, aangebring in 1950, wat die plek aandui. Hierdie moeilik bereikbare punt tussen suikerrietlande is op privaat eiendom en net-net noordwes van die brug met die N2-hoofpad oor die rivier. Regoor die rivier is Fort Pearson en baie naby is ook die Ultimatumboom en die Harold Johnson-natuurreservaat.
Fort
[wysig | wysig bron]Fort Tenedos en Fort Pearson moes die pont oor die Tugelarivier beskerm. Dit is hier waar die Britte onder kol. C.K. Pearson vir Zoeloeland in Januarie 1879 binnegeval het. Fort Tenedos is tussen 13 en 17 Januarie 1879 deur kapt. W.R.C. Wynne van die Royal Engineers opgerig en beman deur seesoldate van die S.M.S. Tenedos. Die vesting het bestaan uit grondwalle en was ruim genoeg om ‘n hele leërafdeling met hul voorrade te huisves. Hierdie fort is dikwels vermeld in die amptelike verslae oor die Ango-Zoeloe-oorlog.
Ook hier
[wysig | wysig bron]Hierdie is ‘n punt van historiese belang.
- Op 17 April 1838 is Robert Biggar, John Cane en John Stubbs met ‘n groep van o.a. 150 swart soldate hier byna almal deur Zoeoloe-impi’s uitgewis by die kraal Ndondakusuka toe hulle na die moord op Piet Retief en sy geselskap en die Bloukransmoorde die Voortrekkers wou gaan help. Slegs 4 van die Engelse het ontsnap, waaronder Dick King.
- In 1856 vind die Slag van Ndondakusuka hier tussen Cetshwayo en sy broer Mbulazi hier plaas. Mbulazi sneuwel.
Persone
[wysig | wysig bron]- Robert Biggar (*Cowpur, Skotland, 12 September 1812 - †Tugelarivier, Natal, 17 April 1838), sakeman, avonturier
- John Cane (*Londen, ongeveer 1800 - †Tugelarivier, 17 April 1838), Natalse pionier
- Charles Knight Pearson (*1 Julie 1834 - †2 Oktober 1909), Britse soldaat
- Warren Richard Colvin Wynne (*9 April 1843 - †9 April 1879), kaptein, later majoor, Royal Engineers
Lees ook
[wysig | wysig bron]Bibliografie
[wysig | wysig bron]- Oberholster, J.J.: Die historiese monumente van Suid-Afrika. Kaapstad: Kultuurstigting Rembrandt van Rijn vir die Raad vir Nasionale Gedenkwaardighede, 1972
- https://grokipedia.com/page/fort_tenedos
- https://www.citizen.co.za/north-coast-courier/news-headlines/local-news/2018/09/27/exploring-rich-history-north-coast/
- https://www.1879zuluwar.com/t3955-fort-tenedos