Fort Wynyard
Fort Wynyard aan Tafelbaai is een van die bekendste historiese kusverdedigingsbatterye aan die Suid-Afrikaanse kus.
Ligging
[wysig | wysig bron]Die vesting is in Groenpunt tussen die Kaapstad-stadion en die ou Somerset Hospitaal, 18 m bo seespieël en by die koördinate 33°54′11″S 18°24′49″O / 33.90306°S 18.41361°O. Van daardie punt af is daar ‘n goeie uitsig oor Grangerbaai en Tafelbaai.
Oorspronklike naam: Fort Kijk in de Pot
[wysig | wysig bron]Op 11 Junie 1795 vaar daar 'n vloot van 9 Britse skepe Valsbaai binne. Om te verhoed dat die Britte Tafelbaai sou binnevaar en verower, besluit die VOC-bevelvoerder aan die Kaap, Abraham Josias Sluysken en sy militêre bevelvoerder Robert Gordon om ‘n fort te laat bou op ‘n heuwel net bo die huidige Grangerbaai. Net onder die vestinkie was die plek waar die walvisspek in groot potte gekook is. Daaraan is die naam Fort Kijk in de Pot te danke. Na die Britse oorname van die Kaap, dus die eerste Britse besetting van die Kaap, is die fortjie verwaarloos.
Verbeteringe
[wysig | wysig bron]Na die Britse besetting was daar planne om die fort te sloop. Met die uitbraak van die Amerikaanse Burgeroorlog (1861-1865) is besef dat Tafelbaai teen ‘n moontlike aanval beskerm moet word. Onder druk van vise-admiraal Baldwin Walker het goewerneur R.H. Wynyard opdrag gegee dat die fort opgeknap word en voorsien word met 5 kanonne. Toe kry die vesting die naam Fort Wynyard. In 1888 en weer in 1892 is die fort deeglik opgeknap.
Monument
[wysig | wysig bron]Tot 15 Augustus 1945 is die fort nog deur soldate beman en dit is op 14 Mei 1976 tot gedenkwaardigheid verklaar. Sedert 1975 is dit ‘n militêre museum.
Persoon
[wysig | wysig bron]Luitenant-generaal Robert Henry Wynyard (*1806 - †1864) was ‘n Britse soldaat en waarnemende goewerneur van die Kaapkolonie van 20 Augustus 1859 tot 4 Julie 1860 en van 15 Augustus 1861 tot 15 Januarie 1862 tydens die afwesigheid van sir George Grey.
Lees ook
[wysig | wysig bron]Bibliografie
[wysig | wysig bron]- https://artefacts.co.za/main/Buildings/bldgframes.php?bldgid=14417
- Bisset, W.M.: A short history of Fort Wynyard. Table Bay defences. In: Scientia Militaria, South African Journal of Military Studies. Jaargang 9, nr. 4, 1979. https://www.researchgate.net/publication/269867998_A_SHORT_HISTORY_OF_FORT_WYNYARD_TABLE_BAY_DEFENCES
- https://www.cape-town-heritage.co.za/heritage-site/fort-wynyard.html
- https://resource.capetown.gov.za/documentcentre/Documents/Graphics%20and%20educational%20material/HID_Green_Point-Fort_Wynyard.pdf
- https://sahistory.org.za/place/fort-wynyard