Gaan na inhoud

Gin rummy

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Gin rummy
'n Stel van 3's.
'n Stel van 3's.
VariasiesConquian
TipePakkiesbouing
FamilieRummy
Spelers2
Getal kaarte10
OorsprongVSA
Speeltyd15 min.
WenkansKlein
Ander nameGin

Gin rummy, of kortweg gin, is 'n kaartspeletjie vir twee mense en is verwant aan rummy. Dit was gewild as 'n sosiale en dobbelspel, veral in die middel 20ste eeu, en is vandag steeds een van die gewildste kaartspeletjies vir twee mense.

Geskiedenis

[wysig | wysig bron]

Gin rummy is in 1909 deur Elwood T. Baker en sy seun, C. Graham Baker, uitgevind.[1][2] Die spel is tot 1941 net in New York gespeel, waarna dit in die hele VSA gepubliseer en in Hollywood 'n gier geword het.[3] In 1947 is in 'n opname bevind dat die getal mense wat gin rummy in die Tweede Wêreldoorlog geleer het, net soveel was as dié wat pinochle, cribbage, poker en brug saam leer speel het.[4]

Die kaartspelhistorikus David Parlett vermoed die spel kom van die kaartspel met die naam "conquian".[5]

Gin rummy word met 'n standaardpak van 52 Franse kaarte gespeel. Die volgorde van hoog na laag is heer (K), dame (Q), boer (J), 10, 9, 8, 7, 6, 5, 4, 3, 2, aas.

Die doel in gin rummy is om eerste 'n vooraf bepaalde telling, gewoonlik 100 punte, te kry.

Die basiese spelstrategie is om jou hand kaarte te verbeter deur pakkies (stelle of reekse) te vorm en jou "dooiehout" (deadwood) wat nie in pakkies kan gaan nie te verklein. Stelle is drie of vier kaarte van dieselfde rang, byvoorbeeld 8 8 8. Reekse bevat drie of meer kaarte van dieselfde soort, byvoorbeeld 3 4 5 of meer. Ase word as 1 beskou en kan net voor 'n 2 gebruik word, byvoorbeeld A 2 3. Dit kan nie op 'n heer volg nie (Q K A).

Pakkies word nie uitgesit nie; hulle bly saam met die gedeeltelike pakkies en ander dooiehoutkaarte in die speler se hand.

Deler

[wysig | wysig bron]

Die twee spelers maak beurte om die kaarte te deel. Die eerste deler word bepaal met 'n metode waarop vooraf ooreengekom is. Die deler deel 10 kaarte aan elke speler en plaas die volgende kaart met sy gesig na bo as die eerste kaart van die uitgooistapel. Die res word onderstebo langsaan neergesit en vorm die voorraadstapel.

Aan die begin van die eerste ronde het die niedeler die eerste opsie om die oop kaart op die uitgooistapel op te tel, of hy kan die beurt uitsit (pass). As die niedeler die kaart vat, moet hy 'n ander kaart uitgooi. Die deler kan dan 'n kaart van enige stapel optel. As die niedeler egter uitsit, kan die deler die oop kaart optel of uitsit. As die deler ook uitsit, moet die niedeler daarna 'n kaart van die voorraadstapel optel. Daarna kan die spelers 'n kaart van enige stapel optel.

Ná elke beurt moet die spelers 'n kaart op die uitgooistapel uitgooi nadat hy 'n kaart opgetel het. As hy egter 'n kaart van die uitgooistapel opgetel het, kan hy nie dié kaart dadelik uitgooi nie.

Spelers maak beurte om te speel totdat een van die spelers "klop" (knock) of daar net twee kaarte in die voorraadstapel oorbly. In laasgenoemde geval eindig die ronde gelykop en geen punte word toegeken nie. Die spel eindig wanneer 'n speler 100 punte (of 'n ander getal waarop ooreengekom is) bereik.

In standaard-gin kan 'n speler met 10 of minder punte in sy dooiehout (buiten die kaart wat hy wil uitgooi) klop. Die ronde eindig onmiddellik en die punte van die twee spelers se dooiehout word vergelyk. As die speler geen dooiehout het nie "gin" hy en kry hy 'n bonus van 25 punte by sy telling.[6]

'n Gin-hand met drie pakkies.

Die speler wat klop, moet dit óf hardop sê óf met sy hand op die tafel klop. Die spelers vergelyk daarna hulle dooiehout. Die speler wat nie geklop het nie, kan eers enige kaarte wat hy kan, by die een wat geklop het se pakkies aanlas, buiten as dié speler gegin het. Voorbeeld: As die een wat geklop het 'n pakkie van drie here het, en die ander speler het 'n heer in sy dooiehout, kan hy sy heer by die pakkie aanlas en so sy dooiehout met 10 punte verklein.

Die dooiehouttelling is die gesamentlike waarde van die dooiehoutkaarte. Ase tel 1 punt elk, prentkaarte tel 10 en ander kaarte se punt word volgens hulle waarde bereken. Elke kaart kan net vir een pakkie geld. As 'n kaart in twee pakkies gesit kan word, moet hy vir een pakkie gebruik word en die ander twee kaarte tel dan as dooiehout. Voorbeeld: Binne die vyf kaarte 7 7 7 8 9, kan die 7 van diamante net in die pakkie (7 7 7) of in die pakkie 7 8 9 gebruik word; nie in albei nie.

Die twee spelers se dooiehouttelling bepaal die punte wat toegeken word:

  • As die speler wat geklop het, 'n kleiner telling as die ander speler het, kry hy die verskil as 'n punt.
  • As die ander speler minder punte het as die een wat geklop het, "onderbie" hy hom en kry hý die verskil in dooiehoutpunte, plus 'n bonus (10, 15 of 25 punte). Dit kan gebeur nadat hy dooiehoutkaarte by die een wat geklop het se pakkies aangelas het.

Die speler wat klop, mag nooit by die ander speler se pakkies aanlas nie.

Groot gin

[wysig | wysig bron]

'n Speler met 'n gin-hand kan kies om aan te hou speel totdat hy 'n 11de kaart kry wat hy by sy pakkies kan aanlas om so 'n "groot gin" te kry. Hy verklaar dit en kry gewoonlik 31 punte by die ander speler se dooiehoutpunte. Hy mag steeds nie by die ander speler se pakkies aanlas nie.

Telling

[wysig | wysig bron]

Ase tel 1 punt elk, prentkaarte tel 10 en ander kaarte se punt word volgens hulle waarde bereken. Die punte wat vir bonusse toegeken word, wissel van streek tot streek.

Kloppunte
Nadat 'n speler geklop het, kry hy 'n punt gelykstaande aan die verskil tussen die twee spelers se tellings. As hy byvoorbeld met 8 klop en sy teenstander het 11 punte se dooiehout in sy hand, kry die een wat geklop het 3 punte.
Gin-bonus
Nadat 'n speler gegin het, kry hy 'n bonus van 25 punte plus die dooiehoutpunte in sy teenstander se hand. Die teenstander kan dan ook nie by die een wat gegin het se pakkies aanlas nie. In vroeë amptelike reëls was die bonus vir gin 20 punte.[7]
Onderbieding
Dit gebeur wanneer die teenstander minder dooiehoutpunte het as die een wat geklop het. (Dit kan ook gebeur nadat die teenstander van sy dooiehoutkaarte by pakkies aangelas het.) In so 'n geval kry die teenstander die verskil in dooiehoutpunte plus 'n bonus van gewoonlik 25 punte.
Spelbonus
Sodra een speler 100 punte (of 'n ander telling waarop ooreengekom is) het, is die spel verby en dié speler kry dan 'n spelbonus van 100 punte.
Lynbonus
In sommige variasies word dit aan die einde van die spel bygevoeg. Vir elke ronde wat die speler gedurende die spel gewen het, kry hy 25 punte by sy telling.
Groot gin
As 'n speler aanhou speel nadat hy kon gegin het, het hy 'n 11de kaart in sy hand. Hy kan dit hou as hy dit by een van sy pakkies kan aanlas en kry dan 'n bonus van 31 (of 'n ander getal) punte vir sy groot gin plus die dooiepunttelling in sy teenstander se hand.
Uitroepbonus
As 'n speler elke ronde van die spel gewen het, word sy totale punt verdubbel voordat die lynbonus bygevoeg word.

In sommige variasies verloor 'n speler outomaties wanneer hy presies 50 punte meer as sy teenstander het.

Sien ook

[wysig | wysig bron]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. "C.G. Baker, Helped Devise Gin Rummy". New York Times. 17 Mei 1950. Besoek op 22 Mei 2008.
  2. Culbertson, Ely; Morehead, Albert H.; Mott-Smith, Geoffrey (1957). Phillips, Hubert (red.). Culbertson's card games complete with official rules. Londen: Arco. p. 31.
  3. Morehead, Albert H. (1964). The New Complete Hoyle. Garden City, New York: Doubleday. p. 64.
  4. Jacoby, Oswald (23 November 1947). "Anybody Can (and Does) Play Gin". New York Times. p. 20.
  5. "Parlett's Historic Card Games: Gin Rummy - David Parlett".
  6. "Glossary of gin rummy terms". rummytalk.com.
  7. Richard, Walter L.; Jacoby, Oswald; Hazen, Lee (1942). Gin-Rummy How to Play it and Authorized Official Laws. New York: Bridge World.

Skakels

[wysig | wysig bron]