Groenpunt (kiesafdeling)

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Die laaste Smuts-kabinet (1948). Van links staan Sidney Waterson (LV vir Claremont van 1943 tot 1953 en daarna vir Constantia van 1953 tot 1970), Pieter van der Byl (LV vir Groenpunt van 1948 tot 1966), H.G. Lawrence, James Mushet, genl. Jan Smuts, A.G.F. Clarkson, H. Gluckman, JGN Strauss, Colin Steyn en voor Jannie Hofmeyr.

Groenpunt was 'n kiesafdeling tussen Seepunt en Kaapstad-Tuine in Kaapstad vanaf die 1943-verkiesing tot in 1994.

In die eerste verkiesing in Groenpunt word die Verenigde Party se Robert Walter Bowen onbestrede verkies. Hy was toe reeds van 1929 af LV vir Kaapstad-Sentraal, maar dié kiesafdeling het in die slag gebly met die herafbakening voor die 1943-verkiesing. In 1948 word hy weer onbestrede verkies en sluit sy 19 jaar lange loopbaan as LV af op 27 Junie 1948 (waarskynlik met sy dood of so nie omdat hy bedank het sodat die oudminister maj. Pieter van der Byl 'n setel kon hê), skaars 'n maand na die 1948-verkiesing. In die tussenverkiesing op 8 Oktober 1948 word maj. Pieter van der Byl onbestrede verkies. Hy was toe reeds van 1929 af LV vir Bredasdorp, maar is in die verkiesing op 28 Mei 1948 met 259 stemme deur die Nasionale Party se kandidaat verslaan. Van der Byl word in 1953 weer onbestrede verkies, die vierde kiesstryd waarin Groenpunt se kiesers nie gestem het nie.

Ook in 1958 word Van der Byl onbestrede verkies en drie jaar later, in die volkstemming oor republiekwording van 1960, verwerp die kiesers van Groenpunt die idee oorweldigend met 9 018 nee-stemme en net 1 784 ja-stemme. In 1961 se algemene verkiesing word Van der Byl die vierde keer agtereenvolgens onbestrede verkies. Hy bedank egter op 29 Maart 1966 uit die politiek en in die verkiesing later daardie jaar staan die onafhanklike L.D. Botes teen die Verenigde Party se Lionel Garner Murray, wat met 'n meerderheid van 4 149 stemme verkies word. Die Progressiewe Party waag in 1970 die eerste keer sy kans in Groenpunt, maar J.W. Wilson verloor met 4 232 stemme teen Murray.

Toe die Progressiewe Party se Colin Eglin in 1974 se algemene verkiesing in die aanliggende Seepunt slaag, bly Groenpunt 'n veilige V.P.-vesting en Murray word die derde keer verkies, dié keer met 'n meerderheid van 3 751 teen die P.P. se M.C.M. Kooy.

Sien ook[wysig | wysig bron]

Bellville, Claremont, Constantia, De Kuilen, Durbanville, Groote Schuur, Kaapse Vlakte, Kaapstad-Hawe, Kaapstad-Kasteel, Kaapstad-Sentraal, Kaapstad-Tuine, Liesbeek, Maitland, Mowbray, Nuweland, Parow, Pinelands, Rondebosch, Seepunt, Simonstad, Soutrivier, Suid-Skiereiland, Tygervallei, Vasco, Woodstock, Wynberg

Bronne[wysig | wysig bron]

  • Potgieter, D.J. (ed.) 1972. Standard Encyclopaedia of Southern Africa. Cape Town: Nasionale Opvoedkundige Uitgewery (Nasou).
  • Schoeman, B.M. 1977. Parlementêre verkiesings in Suid-Afrika 1910-1976. Pretoria: Aktuele Publikasies.