Groot Godin van Teotihuacán
Die Groot Godin van Teotihuacán (of Spinnekopvrou van Teotihuacán) is 'n voorgestelde godin van die Teotihuacán-beskawing van voor Columbus (omstreeks 100 v.C. tot 700 n.C.) in die hedendaagse Mexiko.
Ontdekking en vertolking
[wysig | wysig bron]In die jare tot 1942 is 'n reeks muurskilderings in die Tepantitla-kompleks in Teotihuacán ontdek. Die kompleks het skynbaar huisvesting verskaf aan lede van die hoëlui en die mure daarvan is bedek met helder geverfde fresko's van onder andere gode. In 1942 het die argeoloog Alfonso Caso die godeportrette geëien as 'n ekwivalent van Tlaloc, die Meso-Amerikaanse god van reën en oorlog. Dit is 30 jaar lank aanvaar.
In 1974 het Peter Furst voorgestel die muuskilderings is van 'n godin, en dit is deur die navorser Esther Pasztory beaam. Hulle ontleding was geskoei op 'n paar faktore, onder meer die geslag van meegaande figure, die groen voël in die koptooisel en die spinnekoppe bo die figuur.[1] Pasztory het tot die gevolgtrekking gekom dat sy 'n godin van plantegroei en vrugbaarheid verteenwoordig wat 'n voorganger van die veel later Asteekse godin Xochiquetzal was. In 1983 het die historikus Karl Taube die godin die "Spinnekopvrou van Teotihuacán" genoem. Vandag is sy eerder bekend as die "Groot Godin".
Die Groot Godin is later ook op ander plekke in Teotihuacán geïdentifiseer, asook in draagbare kuns, soos drinkbekers.[2]
Die gewildheid van die Groot Godin strek blykbaar nie verder as plekke waar Teotihuacane gewoon het nie.[3] Daar is geen afbeeldings van haar elders in Meso-Amerika nie.
Domein
[wysig | wysig bron]Die Groot Godin was vermoedelik 'n godin van die onderwêreld, duisternis, die aarde, water, oorlog en moontlik selfs die skepping self. Vir die antieke beskawings van Meso-Amerika was die jaguar, uil en veral spinnekoppe skepsels van die duisternis wat dikwels in grotte en in die nag aangetref is. Hulle kom dikwels op haar portrette voor.
Op baie muurskilderings is die godin uitgebeeld met baie rondhardlopende spinnekoppe op die agtergrond, op haar klere of hangend van haar arms. Sy word dikwels gesien met skilde van spinnerakke, wat haar verbintenis met oorlog bevestig. Sy word dikwels in 'n paradysomgewing uitgebeeld terwyl sy geskenke uitdeel.[4] Een muurskildering wys haar byvoorbeeld met water wat van haar hande drup terwyl sterflinge in die paneel onder haar swem, met 'n bal speel en dans. Dié skynbare sagtheid is in teenstelling met latere soortgelyke gode wat hoofsaaklik 'n oorlogsaspek het.[5]
Dit beteken egter nie die Groot Godin het nie 'n gewelddadiger aspek nie: In een muurskildering word sy uitgebeeld as 'n groot mond en tande wat deur gekloude hande omring word.[6]
Verwysings
[wysig | wysig bron]Bronne
[wysig | wysig bron]- Pasztory, Esther (1977). "The Gods of Teotihuacan: A Synthetic Approach in Teotihuacan Iconography". In Alana Cordy-Collins; Jean Stern (reds.). Pre-Columbian Art History: Selected Readings. Palo Alto, CA: Peek Publications. pp. 81–95. ISBN 978-0-917962-41-7. OCLC 3843930..
- Pasztory, Esther (1993). "Teotihuacan Unmasked". In Berrin, Kathleen and Esther Pasztory (red.). Teotihuacan: Art from the City of the Gods. New York: Thames and Hudson. pp. 44–63.
- Miller, Mary; Karl Taube (1993). The Gods and Symbols of Ancient Mexico and the Maya: An Illustrated Dictionary of Mesoamerican Religion. London: Thames and Hudson. ISBN 978-0-500-05068-2. OCLC 27667317.
- Pasztory, Esther (1993). "Teotihuacan Unmasked". In Berrin, Kathleen and Esther Pasztory (red.). Teotihuacan: Art from the City of the Gods. New York: Thames and Hudson. pp. 44–63.
Skakels
[wysig | wysig bron]
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
