Gaan na inhoud

Hitler-dagboeke

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Die mashoof van die tydskrif Stern, wat die dagboeke gekoop en die ontdekking gepubliseer het.

Die Hitler-dagboeke (Duits: Hitler-Tagebücher) was ’n reeks van sestig volumes joernale wat glo deur Adolf Hitler geskryf is, maar wat tussen 1981 en 1983 deur Konrad Kujau vervals is. Die dagboeke is in 1983 vir 9,3 miljoen Duitse mark (DM) deur die Wes-Duitse nuustydskrif Stern gekoop, wat publisiteitsregte aan verskeie nuusorganisasies verkoop het. Een van die publikasies wat betrokke was, was The Sunday Times, wat sy onafhanklike direkteur, die historikus Hugh Trevor-Roper, gevra het om die dagboeke se egtheid te bevestig. Hy het dit gedoen. By die nuuskonferensie om die publikasie van die dagboeke se ontdekking aan te kondig, het Trevor-Roper egter gesê hy het ná oorweging van mening verander. Ander historici het ook vrae oor hulle egtheid geopper. Streng forensiese ontleding, wat nie voorheen gedoen is nie, het vinnig bevestig die dagboeke is vervalsings.

Kujau, wat in Oos-Duitsland gebore is en grootgeword het, het ’n geskiedenis van klein misdade en bedrog gehad. In die middel 1970’s het hy begin om Nazi-aandenkings te verkoop wat hy uit die Ooste gesmokkel het, maar hy het ontdek dat hy die pryse kon opstoot deur vervalste notas by te voeg om gewone aandenkings aan Nazi-leiers te koppel. Hy het begin om skilderye deur Hitler te vervals, asook ’n toenemende aantal notas, gedigte en briewe, totdat hy in die middel tot laat 1970’s sy eerste dagboek vervaardig het. Die Wes-Duitse joernalis by Stern wat die dagboeke “ontdek” en by die aankoop betrokke was, was Gerd Heidemann, wat ’n obsessie met die Nazi’s gehad het. Toe Stern die dagboeke begin koop, het Heidemann ’n aansienlike deel van die geld gesteel.

Kujau en Heidemann het tyd in die tronk deurgebring vir hulle rolle in die bedrog, en verskeie koerantredakteurs het hulle poste verloor. Die verhaal van die skandaal het die basis gevorm vir die rolprente Selling Hitler (1991), die Duitse prent Schtonk! (1992) en die televisiereeks Faking Hitler (2021).

Konrad Kujau

[wysig | wysig bron]

Konrad Kujau is in Löbau, Nazi-Duitsland, gebore as een van ses kinders van Richard Kujau, ’n skoenmaker, en sy vrou, wat albei in 1933 by die Nazi-party aangesluit het. Kujau se vroeë lewe was een van voortdurende armoede, en sy moeder was verplig om haar kinders vir tydperke in weeshuise te plaas. Die seun het grootgeword met geloof in die Nazi-ideale en het Adolf Hitler verafgod. Die seëviering van die Geallieerdes in 1945 en Hitler se selfmoord het nie sy entoesiasme vir die Nazi-saak getemper nie.

Kujau in 1992.

Hy het ’n reeks eenvoudige werke verrig en het tot in 1957 as kelner by die Löbau-jeugklub gewerk, toe ’n lasbrief vir sy inhegtenisneming uitgereik is in verband met die diefstal van ’n mikrofoon. In 1959 is hy beboet vir die steel van tabak; in 1960 is hy tot nege maande tronkstraf gevonnis nadat hy betrap is toe hy in ’n stoorkamer ingebreek het om konjak te steel; in 1961 het hy weer tyd in die tronk deurgebring nadat hy vyf kratte vrugte gesteel het. Ses maande later is hy weer gearresteer nadat hy in ’n geveg met sy werkgewer beland het terwyl hy as kok in ’n kroeg gewerk het.[1]

In 1961 het hy ’n verhouding begin met Edith Lieblang, een van die kelnerinne in die kroeg waar hy gewerk het. In 1970 het Kujau sy familie in Oos-Duitsland besoek en ontdek dat baie van die plaaslike inwoners Nazi-aandenkings besit het, ten spyte van die wette van die Kommunistiese regering. Kujau het ’n geleentheid gesien om die materiaal goedkoop op die swartmark te koop en dit in die Weste teen 'n wins te verkoop, omdat die aanvraag na sulke items daar toegeneem het.[2]

In 1974 het hy ’n winkel gehuur waarin hy sy Nazi-aandenkings geplaas het. Kujau het dokumente begin vervaardig in die handskrif van Martin Bormann, Rudolf Hess, Heinrich Himmler, Hermann Göring en Joseph Goebbels. In die middel- tot laat 1970’s het Kujau, ’n bekwame amateurkunstenaar, begin om skilderye te vervaardig wat hy voorgegee het deur Hitler geskilder is, wat self as jongman ’n amateurkunstenaar was.[3] Die skilderye is dikwels vergesel van klein notas wat glo van Hitler afkomstig was, maar deur Kujau vervals is.

Nadat hy sukses hiermee behaal het, het Kujau ambisieuser geraak en die teks van albei dele van Mein Kampf met die hand gekopieer, selfs al is die oorspronklikes op ’n tikmasjien voltooi. Kujau het ook ’n inleiding tot ’n derde volume van die werk vervaardig. Hy het dié manuskripte verkoop aan een van sy gereelde kliënte, Fritz Stiefel, ’n versamelaar van Nazi-memorabilia.[4] Kujau het ook begin om ’n reeks oorlogsgedigte deur Hitler te vervals, wat so amateuragtig was dat Kujau later erken het "’n 14-jarige versamelaar sou dit as ’n vervalsing herken het".[5]

Gerd Heidemann

[wysig | wysig bron]

Gerd Heidemann is in 1931 in Hamburg gebore. Sy ouers was apolities, maar Heidemann het, soos baie ander jong seuns, by die Hitlerjugend (Hitlerjeug) aangesluit. Ná die Tweede Wêreldoorlog is hy as 'n elektrisiën opgelei en het hy begin foto's neem. Hy het 'n vryskutfotograaf vir die Deutsche Presse-Agentur en Keystone-nuusagentskappe geword. In 1951 is sy eerste werk in Stern gepubliseer en vier jaar later het hy as 'n voltydse lid van die tydskrif se personeel aangesluit.[6][7]

Van 1961 af het hy oorloë en vyandelikhede in Afrika en die Midde-Ooste gedek en obsessief geraak oor die konflikte en ander stories waaraan hy gewerk het. Hoewel hy 'n uitstekende navorser was (sy kollegas het hom die Spoorhond, der Spürhund, genoem), het hy nie geweet wanneer om op te hou navors nie. Die uiteinde was dat ander skrywers stories vir hom moes klaarmaak uit stapels aantekeninge.[8]

Stern, The Sunday Times en Newsweek

[wysig | wysig bron]
Rupert Murdoch, eienaar van The Sunday Times, in 2007.

Stern (Duits vir "Ster") is 'n Duitse weeklikse nuustydskrif in Hamburg wat in 1948 gestig is om oor skandes, skinderstories en mense te skryf.[9] Dit was bekend vir sy ondersoekende joernalistiek.[10] Van 1981 af het Stern drie redakteurs gehad: Peter Koch, Rolf Gillhausen en Felix Schmidt.

The Sunday Times is 'n Britse nasionale koerant, die Sondagsusterskoerant van The Times. In 1968 was die koerant betrokke in 'n onderhandeling om die Mussolini-dagboeke te koop, maar dit was op die ou end vervalsings.[11] In 1981 het Rupert Murdoch, wat verskeie ander koerante in Australië, Nieu-Seeland en die VK besit het, Times Newspapers Ltd gekoop wat beide The Times en The Sunday Times besit het.[12] Murdoch het Frank Giles aangestel as redakteur van die Sondagkoerant.[13]

Newsweek, 'n Amerikaanse weeklikse nuustydskrif, is in 1933 gestig. In 1982 is die joernalis William Broyles as hoofredakteur aangestel, terwyl die redakteur Maynard Parker was.[14][15]

Vervaardiging en verkope van die dagboeke

[wysig | wysig bron]

Vevaardiging

[wysig | wysig bron]

Dit is onduidelik wanneer Kujau sy eerste Hitler-dagboek vervaardig het. Stiefel sê Kujau het hom in 1975 ’n dagboek aan hom geleen. Schulze meen die datum is 1976, terwyl Kujau sê hy het in 1978 begin. Hy het een van ’n stapel notaboeke gebruik wat hy goedkoop in Oos-Berlyn gekoop het, en per abuis die letters FH (in plaas van AH) in goud voorop geplaas; hierdie letters uit Hongkong is in ’n afdelingswinkel gekoop en was van plastiek. Om dit eg te laat lyk, het hy die swart lint van ’n werklike SS-dokument gevat en dit met ’n Duitse wasseël aan die omslag vasgemaak. Vir die ink het hy twee bottels Pelikan-ink gekoop, een swart en een blou, en die twee saam met water gemeng sodat dit makliker kon vloei uit die goedkoop moderne pen waarmee hy geskryf het. Kujau het ’n maand lank geoefen om in die ou Duitse Gotiese skrif te skryf waarin Hitler self geskryf het. Kujau het dit aan Stiefel gewys, wat beïndruk was met die werk en dit wou koop, maar toe die vervalser weier om dit te verkoop, het hy gevra om dit te leen. Die versoek is toegestaan.[16][17]

Die voorletters wat Kujau per ongeluk op die omslag gebruik het, was FH (bo) in plaas van AH (onder). Albei stelle is van die Engravers Old English font.

In Junie 1979 het Stiefel ’n voormalige Nazi-partyargivaris, August Priesack, gevra om die egtheid van die dagboek te verifieer, wat hy toe gedoen het. Priesack het die dagboek aan Eberhard Jäckel van die Universiteit van Stuttgart gewys, wat dit ook as eg beskou het. Nuus van die dagboek se bestaan het gou begin versprei na versamelaars van Hitler-aandenkings.[18] Teen die einde van 1979 het Jakob Tiefenthaeler, 'n versamelaar van Nazi-aandenkings en voormalige lid van die SS, Heidemann gekontak en gesê Stiefel het hom deur sy versameling geneem, wat ’n Hitler-dagboek ingesluit het – die enigste een wat Kujau tot op daardie punt vervals het.[19] Volgens Hamilton het “die ontdekking Heidemann byna tot waansin gedryf”, en hy het hom aggressief begin beywer vir wat ’n joernalistieke scoop sou wees.[20]

Stiefel het die dagboek in Januarie 1980 aan Heidemann in Stuttgart gewys en gesê dit kom uit ’n vliegtuigongeluk in Oos-Duitsland, hoewel hy geweier het om die joernalis die naam van sy bron te vertel. Die versamelaar het met Kujau gepraat om te sien of hy bereid sou wees om Heidemann te ontmoet, maar die vervalser het byna ’n jaar lank herhaaldelik Heidemann se versoeke geweier.[21] Heidemann het na die Stern-kantore teruggekeer en met sy redakteur gepraat, maar dié het geweier om die moontlike storie met hom te bespreek en hom aangesê om aan ander artikels te werk. Die enigste persoon wat belanggestel het, was Thomas Walde, hoof van eietydse geskiedenis van die tydskrif, wat saam met Heidemann gewerk het om die bron van die dagboeke te vind. Hulle soektogte na Kujau was vrugteloos.

In Januarie 1981 het Tiefenthaeler vir Heidemann Kujau se telefoonnommer gegee en gesê hy moet vra na "mnr. Fischer", een van Kujau se aliasse. Tydens die daaropvolgende telefoonoproep het Kujau aan Heidemann gesê daar is 27 volumes van Hitler se dagboeke, asook die oorspronklike manuskrip van die ongepubliseerde derde volume van Mein Kampf, ’n opera deur die jong Hitler getiteld Wieland der Schmied, talle briewe en ongepubliseerde dokumente, en verskeie van Hitler se skilderye – die meeste steeds in Oos-Duitsland. Heidemann het DM2 miljoen vir die hele versameling aangebied en geheimhouding gewaarborg totdat alles oor die grens gebring is. Hoewel die twee nie op ’n finale ooreenkoms besluit het nie, het hulle volgens Harris ooreengekom op “die grondslag van ’n ooreenkoms”; Kujau se voorwaarde was dat hy slegs direk met Heidemann sou onderhandel as ’n manier om ander lede van Stern van die storie af weg te hou.[22][23]

Heidemann en Walde het ’n vooruitsigstuk vir interne bespreking opgestel, waarin uiteengesit is wat beskikbaar was vir aankoop en wat dit sou kos. Die dokument, wat deur Heidemann onderteken is, het geëindig met ’n bedekte dreigement: "As ons maatskappy dink die risiko is te groot, stel ek voor dat ek ’n uitgewer in die Verenigde State nader wat die geld kan voorsien en verseker dat ons die Duitse publikasieregte kry." Die twee het die vooruitsigstuk nie aan iemand by Stern gewys nie, maar dit eerder aan Jan Hensmann en Manfred Fischer van Gruner + Jahr, Stern se moedermaatskappy, voorgelê; hulle het ook ’n deposito van DM200 000 by die uitgewer versoek om die regte by Kujau te verseker. Ná ’n vergadering wat net langer as twee uur geduur het, en sonder om ’n deskundige of historikus te raadpleeg, is die deposito goedgekeur.[24][25] Ná die vergadering het Heidemann dadelik met die depositogeld na Stuttgart gereis om Kujau te ontmoet.[26]

Aankope

[wysig | wysig bron]

By dié eerste ontmoeting op 28 Januarie 1981, wat meer as sewe uur geduur het, het Heidemann vir Kujau ’n deposito van slegs DM100 000 aangebied om die ooreenkoms te beklink, wat Kujau nie aanvaar het nie. By ’n tweede ontmoeting die volgende dag het die verslaggewer ’n bykomende lokmiddel onthul wat hy saamgebring het: ’n uniform wat hy gesê het aan Göring behoort het. Kujau het voorlopig ingestem om die dagboeke te voorsien en aan Heidemann gesê dat hy hom sou bel sodra hy dit kon reël om dit uit Oos-Duitsland te ontvang. As teken van goeie trou het Heidemann die uniform aan die vervalser geleen, om saam met sy versameling van ander uniforms van die top-Nazi’s uit te stal; op sy beurt het Kujau vir die joernalis ’n skildery gegee wat glo deur Hitler gemaak is. Beide die skildery en die uniform was vervalsings.[27][28]

Eberhard Jäckel, die historikus wat aanvanklik gedink het Hitler se gedigte en dagboeke is eg, maar later van plan verander het.

’n Week later het Kujau vir Eberhard Jäckel en Alex Kuhn ontmoet in verband met die gedigte wat hy vervals en aan Stiefel verkoop het. Dit is in 1980 deur Jäckel en Kuhn gepubliseer, maar een historikus het daarop gewys dat een van die gedigte nie deur Hitler geskryf kon gewees het nie, aangesien dit deur die digter Herybert Menzel geskryf is.[29] Jäckel was bekommerd omdat die betrokke gedig vergesel is van ’n brief met 'n Nazi-partybriefhoof wat dit as ’n outentieke werk van Hitler gewaarborg het. Baie van die ander stukke in Stiefel se versameling is op soortgelyke wyse geverifieer, en dus het twyfel ook hieroor begin ontstaan. Kujau het hom onkundig gehou en gesê hy was net die middelman. Jäckel het Stiefel aangeraai om sy versameling forensies te laat ondersoek,[30] en 26 verdagte gedigte aan die Hamburgse aanklaer oorgegee vir ondersoek. Gruner + Jahr het ook van die probleme met die gedigte geweet, en dat die bron Kujau was, maar hy het hulle verseker dat daardie bron elders in Oos-Duitsland was en niks met die dagboeke te doen gehad het nie, en hulle het met die transaksie voortgegaan.[31]

Tien dae ná die ontmoeting met Jäckel en Kuhn het Kujau drie verdere dagboeke voorberei. Die inhoud is gekopieer uit ’n verskeidenheid boeke, koerante en tydskrifte oor Hitler se lewe. Die belangrikste hiervan was die tweedelige werk van die historikus Max Domarus, Hitler: Reden und Proklamationen, 1932-45 ("Hitler: Toesprake en Afkondigings, 1932-'45"), wat Hitler se daaglikse aktiwiteite weergee. Kujau het begin werk volgens ’n skedule om drie dagboeke per maand te vervaardig.

Op 17 Februarie 1981 het Kujau na Stuttgart gevlieg en vir Heidemann die drie onlangs voorbereide dagboeke gegee, waarvoor Heidemann hom DM35 000 betaal het. Dit was baie minder as die DM120 000 DM wat by die eerste ontmoeting aan Kujau belowe is, waarvan Heidemann ook ’n 10% kommissie sou neem. Die kleiner bedrag is verduidelik as ’n noodsaak om ’n "deskundige mening" oor die egtheid van die dagboeke te kry, en die balans is later betaal.[32] Die volgende dag het die verslaggewer die dagboeke aan Gruner + Jahr oorhandig. In die daaropvolgende vergadering het Heidemann en Walde weer eens op geheimhouding aangedring om seker te maak dat hulle al die dagboeke kon bekom; daar is ooreengekom dat selfs die redakteurs van Stern nie van die ontdekking moes weet nie. Belangriker nog, daar is besluit dat die materiaal nie deur ’n forensiese wetenskaplike of historikus ondersoek sou word totdat elke dagboek bekom is nie. Fischer het die maatskappy aan toekomstige aankope verbind deur onmiddellik DM1 miljoen aan die projek toe te wys.[33] Die maatskappy het ook ’n toegewyde eenheid opgestel om die dagboeke te hanteer, in ’n anneks by die hoofkantoor van Gruner + Jahr.

Die aflewering van die dagboeke het voortgeduur, alhoewel daar spanning tussen Heidemann en Kujau was, deels weens die joernalis se "oorheersende persoonlikheid en dubbele spel".[34] Vanweë die aard van die transaksies is daar geen kwitansies deur Heidemann aan Gruner + Jahr voorsien nie, en die besigheid is op grond van vertroue gedoen. Teen einde Februarie 1981 is DM680 000 vir die dagboeke betaal, waarvan net sowat die helfte deur Kujau ontvang is. Heidemann het die res in sy eie sak gesteek, en sodoende beide sy werkgewer en die vervalser bedrieg.[35]

Nadat 12 dagboeke aan Gruner + Jahr afgelewer is, het Heidemann sy werkgewers ingelig dat die prys van DM85 000 tot DM100 000 per dagboek gestyg het; die rede wat Heidemann aangevoer het, was dat die Oos-Duitse generaal wat die dagboeke gesmokkel het nou meer mense moes omkoop. Die bykomende geld is deur Heidemann gehou. Die joernalis het begin om ’n uitspattige leefstyl met sy onwettige winste te lei.

Die aankope van die dagboeke het deur middel tot laat 1981 voortgeduur: Gruner + Jahr het op 29 Julie DM345 000 aan Heidemann gegee, en ’n verdere DM220 000 ’n week later, wat die totaal op DM1,81 miljoen sedert die begin van die jaar gebring het. Hierdie bedrag het 18 dagboeke vir die maatskappy aangekoop. Gerd Schulte-Hillen, die nuwe besturende direkteur, het ’n magtiging onderteken vir nog DM1 miljoen vir toekomstige aankope.[36] Net meer as twee weke later het hy ’n verdere magtiging vir DM600 000 onderteken nadat Heidemann hom vertel het die koste van die dagboeke het nou tot DM200 000 elk gestyg; Heidemann het ook die nuus deurgegee dat daar meer as 27 dagboeke was.[28]

In middel Desember 1982 was die skrywer en toekomstige Holocaust-ontkenner David Irving ook betrokke by die opsporing van die bestaan van dagboeke wat deur Hitler geskryf is. Priesack het vroeër vir Irving vertel van die bestaan van een van die dagboeke by ’n versamelaar in Stuttgart. Tydens ’n besoek aan Priesack om sy versameling Nazi-dokumente te beoordeel, het Irving Priesack se fotokopieë ondersoek en verskeie probleme gesien, insluitend spelfoute en die verandering in skryfstyl tussen sekere woorde.[37]

Aanvanklike verifikasie; pryse vir regte

[wysig | wysig bron]

In April 1982 het Walde en Heidemann vir Josef Henke en Klaus Oldenhage van die Duitse Federale Argief en Max Frei-Sulzer, voormalige hoof van die forensiese afdeling van die Zürich-polisie, gekontak vir hulp om die dagboeke te verifieer. Hulle het nie die dagboeke spesifiek genoem nie, maar in die algemeen na nuwe materiaal verwys. Hulle het ook nie vir die forensiese spesialiste ’n hele dagboek gegee nie, maar net een bladsy verwyder. Vir vergelykingsdoeleindes het hulle ook ander voorbeelde van Hitler se skryfwerk aan die kenners verskaf; dit was uit Heidemann se eie versameling en is ook deur Kujau vervals. Binne ’n paar dae het Walde nog dokumente vir vergelyking voorsien: alles Kujau-vervalsings.[38] Walde het toe na die VSA gevlieg en Ordway Hilton, nog ’n forensiese deskundige, gekontrakteer.

Nie een van die betrokke persone was kundiges in die ondersoek van Nazi-dokumente nie, en Hilton kon nie Duits lees nie. Stern se bestuur was te vasgevang in hulle geheimsinnige benadering om openlik oor hulle bron te wees, of om die kenners ’n volledige dagboek te gee, wat tot ’n deegliker ondersoek van breër materiaal sou gelei het.[39] Uit die monsters wat voorsien is, het die kenners tot die gevolgtrekking gekom dat die handskrif eg is. Hilton het later berig “daar is net geen twyfel nie” dat albei dokumente wat hy gehad het, deur dieselfde persoon geskryf is, wat hy aanvaar het Hitler was.[40]

Die aankoop van die dagboeke het voortgeduur, en teen Junie 1982 het Gruner + Jahr oor 35 volumes beskik.[41] Vroeg in 1983 het die maatskappy besluit om ’n publikasiedatum vir die dagboeke te begin bepaal. Om wye leserskap en die maksimum opbrengste te verseker, het Stern ’n prospektus aan potensieel belangstellende partye uitgereik: Newsweek, Time, Paris Match en ’n sindikaat van koerante in Murdoch se besit.[42] Stern het ’n groot kluis in ’n Switserse bank gehuur. Hulle het die spasie met Nazi-aandenkings gevul en verskeie briewe en manuskripte uitgestal.[43]

Die eerste historikus wat die dagboeke ondersoek het, was Hugh Trevor-Roper, wat versigtig was, maar beïndruk met die volume dokumente voor hom.[44] Namate die agtergrond van die verkryging van die dokumennte aan hom verduidelik is, het hy minder twyfelagtig geword; hy is valslik meegedeel dat die papier chemies getoets is en getoon het dat dit vooroorlogs was, en hy is ook meegedeel dat Stern die identiteit van die Wehrmacht-offisier ken wat die dokumente uit die vliegtuig gered en dit sedertdien geberg het.[45] Teen die einde van die vergadering was hy oortuig dat die dagboeke eg was, en het later gesê: “Wie, het ek myself gevra, sou 60 volumes vervals wanneer ses sy doel sou gedien het?”[46]

Onderhandelings oor pryse

[wysig | wysig bron]

Die dag nadat Trevor-Roper sy mening oor die egtheid van die dokumente uitgespreek het, het Rupert Murdoch en sy onderhandelingspan in Zürich aangekom. ’n Ooreenkoms is voorlopig gesluit vir $2,5 miljoen vir die Amerikaanse publiseringsregte, met ’n bykomende $750 000 vir Britse en Statebond-regte. Terwyl die onderhandelings plaasgevind het, is die dagboeke deur Broyles en sy Newsweek-span ondersoek. Ná lang onderhandelings is Broyles meegedeel dat die minimum prys wat Stern sou oorweeg $3 miljoen is; die Amerikaners het huis toe gegaan en gesê hulle sal binne twee dae bel.[47]

Toe Broyles die Duitsers kontak, het hy die bedrag aanvaar, onderhewig aan egtheidsbepaling deur hulle gekose deskundige, Gerhard Weinberg. Weinberg het na Zürich gereis en, soos Trevor-Roper, is hy beïndruk en gerusgestel deur die reeks items wat vertoon is; hy is ook deels oortuig deur Trevor-Roper se steun aan die dagboeke se egtheid.[48] Weinberg het opgemerk dat “die idee dat iemand honderde, selfs duisende bladsye handskrif sou vervals, moeilik is om te glo”.[49]

Hy het egter sommige voorbehoude gehad en gesê hy “sou gemakliker gevoel het as ’n Duitse deskundige oor die Derde Ryk wat reeds sy reputasie opgebou het, ingebring is om die materiaal te ondersoek”.[50] Hy het ook verklaar dat “daar steeds ruimte is – hoe onwaarskynlik ook al – om te vermoed dat die hele saak ’n klug is. ’n Duidelike motief sou geld wees. Nog een sou ’n poging wees om Hitler te rehabiliteer”.[50]

Newsweek het Hensmann se aanbod mondelings aanvaar en hy het op sy beurt vir Murdoch ingelig, wat die opsie gekry het om sy bod te verhoog. Murdoch was woedend, aangesien hy die handdrukooreenkoms in Zürich as finaal beskou het.[51] Op 15 April 1983 het Murdoch, saam met Mark Edmiston, die president van Newsweek, Schulte-Hillen ontmoet, wat onverwags en sonder verduideliking teruggegaan het op al die vorige mondelinge, en dus volgens hom niebindende, ooreenkomste en gesê het dat die prys nou $4,25 miljoen was. Murdoch en Edmiston het geweier om tot die nuwe prys in te stem en altwee het vertrek.

Die bestuurders van Stern het ’n tweede ooreenkoms met Murdoch gesluit, wat die prys afgedwing het en die Amerikaanse regte op $800 000 bepaal het, asook $400 000 vir die Britse en Australiese regte. Verdere ooreenkomste is in Frankryk gesluit met Paris Match vir $400 000; in Spanje vir $150 000; in Nederland vir $125 000; in Noorweë vir $50 000 en in Italië vir $50 000.[52]

Die Stern-nuuskonferensie

[wysig | wysig bron]
Die Britse historikus Hugh Trevor-Roper het aanvanklik gesê die dagboeke is eg, maar dit daarna teruggetrek.

Op 22 April 1983 het ’n nuusverklaring van Stern die bestaan van die dagboeke en hulle komende publikasie aangekondig; ’n nuuskonferensie is vir 25 April belê.[53] Toe hy die nuus van Stern hoor, het Jäckel gesê hy is "uiters skepties" oor die dagboeke, terwyl sy mede-historikus Karl Dietrich Bracher van die Universiteit van Bonn ook gedink het hulle egtheid is onwaarskynlik. Irving het oproepe ontvang van internasionale nuusmaatskappye, en het almal ingelig dat die dagboeke vervals is.[54] Ook die voormalige Duitse kanselier Helmut Schmidt het gesê hy kan nie glo die dagboeke is eg nie.[55]

Die volgende dag het The Times berig dat sy Sondagsusterskoerant die publikasieregte vir die VK bekom het; die uitgawe het ook ’n uitgebreide stuk deur Trevor-Roper ingehad met sy mening oor die egtheid en belangrikheid van die ontdekking. Teen dié tyd het die historikus toenemende twyfel oor die dagboeke gehad. Hy het dit aan die redakteur van The Times, Charles Douglas-Home, oorgedra. Die Times-redakteur het aanvaar dat Trevor-Roper ook die The Sunday Times sou kontak, terwyl Trevor-Roper gedink het die Times-redakteur sou dit doen. Die Sondagkoerant het dus onbewus gebly van die groeiende kommer dat die dagboeke dalk nie eg was nie.[56]

Op die aand van 23 April het die drukpers begin rol vir die volgende dag se uitgawe van The Sunday Times. Ná ’n aandvergadering van die redaksiepersoneel het Giles vir Trevor-Roper gebel om hom te vra om ’n stuk te skryf wat die kritiek op die dagboeke sou weerlê. Hy het toe ontdek dat die historikus ’n ommekeer gedoen het oor die dagboeke se egtheid, en nou glad nie meer seker was dat dit werklik was nie. Die koerant se adjunkredakteur, Brian MacArthur, het vir Murdoch gebel om te vra of hulle die drukproses moes stop en die betrokke bladsye herskryf. Murdoch het nee gesê.[57][58]

Op die nuuskonferensie het beide Trevor-Roper en Weinberg hulle twyfel oor die egtheid uitgespreek en gesê Duitse deskundiges moes die dagboeke ondersoek om te bevestig of die werke eg is. Trevor-Roper het ook gesê: "Ek betreur dat die normale metode van historiese verifikasie opgeoffer is aan die miskien nodige vereistes van ’n joernalistieke scoop."[59] Die hoofartikel in The Guardian het sy openbare ommekeer beskryf as ’n bewys van "morele moed".[60] Irving, wat in die inleidende verklaring deur Koch beskryf is as ’n historikus "met geen reputasie om te verloor nie", het by die mikrofoon gaan staan vir vrae, en gevra hoe Hitler sy dagboek kon geskryf het in die dae toe sy arm beseer was. Hy het die dagboeke as vervalsings veroordeel en die fotokopieë omhoog gehou wat hy van Priesack ontvang het. Hy het gevra of die ink in die dagboeke getoets is, maar daar was geen antwoord van die bestuurders van Stern nie. Fotograwe en filmspanne het gestoei om ’n beter foto van Irving te kry, en sommige stote is uitgedeel deur joernaliste terwyl sekuriteitswagte ingegryp en Irving met geweld uit die kamer verwyder het, terwyl hy uitgeroep het: "Ink! Ink!"[61][62][63]

Forensiese ontleding en ontdekking van die bedrog

[wysig | wysig bron]
David Irving, wat die dagboeke aanvanklik as vervals veroordeel het, het ná die publikasie daarvan gesê hulle is eg.

Met ernstige twyfel wat nou uitgespreek is oor die egtheid van die dagboeke, het die moontlikheid van regstappe Stern in die gesig gestaar vir die verspreiding van Nazi-propaganda. Om ’n definitiewe oordeel oor die dagboeke te verseker, het Hagen, een van die maatskappy se prokureurs, drie volledige dagboeke aan Henke by die Duitse argief oorhandig vir ’n vollediger forensiese ondersoek.[64] Terwyl die debat oor die dagboeke se egtheid voortgeduur het, het Stern op 28 April sy spesiale uitgawe gepubliseer.[53] Die volgende dag het Heidemann weer met Kujau vergader en die laaste vier dagboeke by hom gekoop.[65]

Die volgende Sondag, 1 Mei 1983, het The Sunday Times verdere berigte gepubliseer wat die agtergrond van die dagboeke verskaf het en hulle nouer verbind het met die vliegtuigongeluk in 1945, en ’n profiel van Heidemann verskaf. Daardie dag, toe The Daily Express Irving bel vir verdere kommentaar oor die dagboeke, het hy hulle meegedeel dat hy nou glo die dagboeke is eg. The Times het dit die volgende dag berig. Irving het verduidelik dat Stern vir hom ’n dagboek van April 1945 gewys het waarin die skryfwerk van links na regs afwaarts loop, en waarvan die skrif later in die reël kleiner word.[66] By ’n daaropvolgende perskonferensie het Irving verduidelik hy het die dagboeke van dr. Theodor Morell, Hitler se persoonlike dokter, ondersoek waarin Morell die Führer met Parkinson-siekte gediagnoseer het. Een van die simptome was om te skryf soos die teks in die dagboeke verskyn het.[67]

Dieselfde dag het Hagen die Duitse Argief besoek en is hy meegedeel van hulle bevindings: Ultravioletlig het ’n fluoresserende element in die papier gewys, wat nie in ’n ou dokument teenwoordig moes wees nie, en die bindwerk van een van die dagboeke het poliëster bevat, wat nie voor 1953 vervaardig is nie. Navorsing in die argief het ook foute aan die lig gebring.[68] Die bevindinge was slegs gedeeltelik en nie afdoende nie; nog volumes is voorsien om met die ontleding te help.[69]

Hitler se ware hand-tekening.
Kujau se weergawe van die handtekening.

Toe Hagen aan die bestuur van Stern verslag doen, is ’n noodvergadering belê en Schulte-Hillen het die identiteit van Heidemann se bron geëis. Die joernalis het toegegee en die herkoms van die dagboeke gegee soos Kujau dit aan hom meegedeel het. Harris beskryf hoe ’n "bunkermentaliteit" op die Stern-bestuur neergedaal het. In plaas daarvan om die waarheid van die Duitse Argief se bevindings te aanvaar, het hulle alternatiewe verklarings gesoek oor hoe naoorlogse middels in die oorlogtydse papier gebruik kon gewees het. Die koerant het toe ’n verklaring uitgereik wat hul posisie verdedig.[70]

Terwyl Peter Koch die VSA deurreis het en onderhoude aan die meeste van die groot nuuskanale toegestaan het, het hy Kenneth W. Rendell, ’n handskrifkenner, in die ateljees van CBS ontmoet en vir hom een van die volumes gewys. Rendell se eerste indruk was dat die dagboeke vervals is. Hy het later berig dat "alles verkeerd gelyk het", insluitend ink wat nuut gelyk het, swakgehaltepapier en handtekeninge wat "verskriklike weergawes" van Hitler s’n was.[71] Rendell het tot die gevolgtrekking gekom die dagboeke is nie besonder goeie vervalsings nie. Hy het verklaar die vervalser het versuim om die mees basiese kenmerke van Hitler se handskrif na te boots.[72]

Op 4 Mei is 15 volumes van die dagboeke uit die Switserse bankkluis verwyder en aan verskeie forensiese wetenskaplikes versprei: Vier is na die Duitse argief en elf na Switserse spesialiste. Die aanvanklike resultate was gereed op 6 Mei, en dit het bevestig wat die forensiese kenners aan die bestuur van Stern gesê het: Die dagboeke was swak vervalsings, met moderne komponente en ink wat nie algemeen in gebruik was in oorlogstydse Duitsland nie. Metings is geneem van die verdamping van chloried in die ink, wat gewys het die dagboeke is binne die vorige twee jaar geskryf. Daar was ook feitelike foute. Voor hulle die nuus aan Stern oorgedra het, het die Duitse argief reeds die regering ingelig en gesê dit is ’n "ministeriële saak". Die bestuurders van Stern het probeer om die eerste persverklaring uit te reik wat die forensiese bevindinge erken en sê die dagboeke is vervals, maar die amptelike regeringsaankondiging is vyf minute voor Stern s'n bekend gemaak.[73]

Inhegtenisnemings en verhoor

[wysig | wysig bron]

Die oomblik toe die regeringsaankondiging op televisie verskyn, het Kujau sy vrou en sy minnares na Oostenryk geneem; hy het laasgenoemde as sy skoonmaker aan Edith voorgestel. Nadat hy ’n nuusberig ’n paar dae later gesien het wat hom as die vervalser uitwys en gehoor het Stern het DM9 miljoen betaal, het hy eers sy prokureur gebel en daarna die Hamburgse staatsaanklaer, voordat hy ingestem het om homself die volgende dag aan die grens tussen Oostenryk en Wes-Duitsland oor te gee. Toe die polisie sy huis deursoek, het hulle verskeie notaboeke gevind wat identies was aan dié wat in die bedrog gebruik is. Kujau het aangehou om ’n variasie te gebruik van die storie wat hy aan Heidemann vertel het (dat hy die dagboeke uit die Ooste verkry het) maar hy was verbitterd dat die joernalis nog vry was en soveel van Stern se geld van hom teruggehou het. Ná 13 dae, op 26 Mei, het hy ’n volle belydenis geskryf waarin hy verklaar het dat Heidemann die hele tyd geweet het die dagboeke is vervals.[74] Heidemann is daardie aand in hegtenis geneem.[75]

Ná ’n polisieondersoek wat meer as ’n jaar geduur het, het die verhoor teen Heidemann en Kujau op 21 Augustus 1984 in Hamburg begin. Albei mans is aangekla van bedrogpleging teen Stern ter waarde van DM9,3 miljoen.[76][77] Ondanks die erns van die aanklagte teen die twee mans, meen Hamilton "dit was ook duidelik dat die verhoor ’n klugvertoning sou wees, ’n ware slapstick-aangeleentheid wat die regter sou ontstel en die hele wêreld sou vermaak."[78]

Die verrigtinge het tot in Julie 1985 geduur, toe albei mans tronkstraf gekry het: vier jaar en agt maande vir Heidemann, vier jaar en ses maande vir Kujau. In September is een van die landdroste wat die saak ondersteun het, vervang nadat hy aan die slaap geraak het;[79] drie dae later was die hof "vermaak" om foto’s van Idi Amin se onderbroeke te sien, wat Heidemann teen sy muur opgehang het.[80] Tydens die verhoor het die saak soms "verval in ’n skelstryd" tussen Kujau en Heidemann.[81] In sy slotsom het regter Hans-Ulrich Schroeder gesê "die nalatigheid van Stern het my oortuig om die vonnisse van die twee medeskuldiges te versag".[82][83] Heidemann is skuldig bevind aan die diefstal van DM1,7 miljoen van Stern, en Kujau is skuldig bevind daaraan dat hy DM1,5 miljoen ontvang het vir sy rol in die vervalsings.[84]

Verdere verloop

[wysig | wysig bron]
Die skrywer Robert Harris, wat in 1986 'n boek oor die bedrogspul geskryf het.

Toe Kujau in 1987 uit die tronk vrygelaat is, het hy aan keelkanker gely. Hy het ’n galery in Stuttgart geopen en “vervalsings” van Salvador Dalí en Joan Miró verkoop, almal met sy eie naam onderteken.[85] Alhoewel hy voorspoedig was, is Kujau later in hegtenis geneem vir die vervalsing van rybewyse; hy is met die ekwivalent van £2 000 beboet. Hy is in September 2000 in Stuttgart aan kanker oorlede.[86]

Heidemann is ook in 1987 uit die tronk vrygelaat.[87] Vyf jaar later is in die Duitse koerant Der Spiegel berig hy is in die 1950’s deur die Stasi, die Oos-Duitse geheime polisie, gewerf om die aankoms van Amerikaanse kernwapens in Wes-Duitsland te monitor.[88] In 2008 het hy skuld van meer as €700 000 gehad en van maatskaplike toelae geleef;[89] sy situasie het teen 2013 nie verander nie, en hy het verbitterd gebly oor sy behandeling.[90]

Twee van Stern se redakteurs, Koch en Schmidt, het hulle poste weens die skandaal verloor. ’n Skikking van DM3,5 miljoen is aan elkeen van hulle betaal as deel van die skeidingspakket.[91] Die skandaal het ’n groot krisis vir Stern veroorsaak en volgens Esser en Hartung het die tydskrif, “eens bekend vir sy ondersoekende joernalistiek, ’n sprekende voorbeeld geword van sensasiesoekende tjekboekjoernalistiek”.[10] Stern se geloofwaardigheid is ernstig geskaad en dit het 10 jaar geduur voordat die tydskrif sy reputasie van voor die skandaal herwin het.[10]

By The Sunday Times het Murdoch vir Giles na die nuwe posisie van “redakteur emeritus” verskuif. Toe Giles vra wat die titel beteken, het Murdoch hom meegedeel: “Dis Latyn, Frank; die e beteken jy is uit en die meritus beteken jy het dit verdien.”[92] Murdoch het later gesê: “Die sirkulasie het gestyg en dit het hoog gebly. Ons het nie geld verloor of iets dergeliks nie”, met verwysing na die 20 000 nuwe lesers wat die koerant ná die skandaal behou het en die feit dat Stern al die geld terugbetaal het wat dit van die Sunday Times ontvang het. In April 2012 het Murdock sy rol in die publisering van die dagboeke erken. Hy het die skuld vir die besluit aanvaar en gesê: “Dit was ’n enorme fout wat ek gemaak het en ek sal vir die res van my lewe daarmee moet saamleef.”[93]

In 1986 het die joernalis Robert Harris ’n verslag van die klug gepubliseer, Selling Hitler: The Story of the Hitler Diaries.[94] Vyf jaar later is Selling Hitler, ’n dramadokumentêr van vyf episodes gebaseer op Harris se boek, op die Britse ITV-kanaal uitgesaai. Jonathan Pryce het die rol van Heidemann vertolk.[95] Later dieselfde jaar het Charles Hamilton die tweede boek gepubliseer wat die vervalsings ondersoek: The Hitler Diaries.[96] In 1992 is die verhaal van die dagboeke vir die silwerdoek deur Helmut Dietl in sy satiriese Duitse rolprent Schtonk! verwerk.[97] Uwe Ochsenknecht het die rol van Kujau verolk. Dit het drie Deutscher Filmpreis-toekennings gewen, asook benoemings vir ’n Golden Globe en ’n Oscar.[98][99]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. ↑ Harris 1991, p. 106.
  2. ↑ Hamilton 1991, p. 9.
  3. ↑ Hamilton 1991, p. 13.
  4. ↑ Harris 1991, p. 115–16.
  5. ↑ Hamilton 1991, p. 17.
  6. ↑ Hamilton 1991, p. 25.
  7. ↑ Harris 1991, p. 59.
  8. ↑ Harris 1991, pp. 60–62.
  9. ↑ Harris 1991, pp. 59–60.
  10. 1 2 3 Esser & Hartung 2004, p. 1063.
  11. ↑ Foley, Charles (25 Februarie 1968). "'Forgery? Mussolini inspired me'". The Observer. Londen. p. 4.
  12. ↑ Tuccille 1989, pp. 42, 81.
  13. ↑ Harris 1991, p. 11.
  14. ↑ Blanchard 2013, p. 431.
  15. ↑ Harless 1985, p. 152.
  16. ↑ Hamilton 1991, pp. 19–20.
  17. ↑ Harris 1991, p. 117.
  18. ↑ Hamilton 1991, pp. 21–22.
  19. ↑ Harris 1991, pp. 84–85.
  20. ↑ Hamilton 1991, p. 28.
  21. ↑ Hamilton 1991, pp. 28–29.
  22. ↑ Hamilton 1991, p. 33.
  23. ↑ Harris 1991, pp. 97–99.
  24. ↑ Evans 1998, pp. 48–49.
  25. ↑ Harris 1991, pp. 99–100.
  26. ↑ Hamilton 1991, pp. 33–34.
  27. ↑ Hamilton 1991, pp. 34–35.
  28. 1 2 Harris 1991, pp. 133–134.
  29. ↑ Hamilton 1991, pp. 17–18.
  30. ↑ Harris 1991, pp. 135–136.
  31. ↑ Hamilton 1991, pp. 41–42.
  32. ↑ Hamilton 1991, pp. 36, 44.
  33. ↑ Harris 1991, pp. 137–139.
  34. ↑ Hamilton 1991, p. 39.
  35. ↑ Harris 1991, pp. 147–149.
  36. ↑ Harris 1991, pp. 165–166.
  37. ↑ Harris 1991, pp. 220–222.
  38. ↑ Harris 1991, pp. 173–174, 178–179.
  39. ↑ Harris 1991, p. 181.
  40. ↑ Beck, Melinda; Westerman, Maks; Smith, Vern E.; Malamud, Phyllis (2 Mei 1983). "Hitler's Secret Diaries; Are They Genuine?". Newsweek. p. 54.
  41. ↑ Harris 1991, p. 205.
  42. ↑ Hamilton 1991, p. 48.
  43. ↑ Hamilton 1991, pp. 52–53.
  44. ↑ Harris 1991, p. 258.
  45. ↑ Harris 1991, pp. 259–260.
  46. ↑ Williams 2015, p. 24.
  47. ↑ Harris 1991, pp. 265–266.
  48. ↑ Harris 1991, pp. 304–305.
  49. ↑ Hamilton 1991, p. 57.
  50. 1 2 Weinberg, Gerhard (2 Mei 1983). "A Scholar's Appraisal". Newsweek. p. 57.
  51. ↑ Harris 1991, p. 269.
  52. ↑ Hamilton 1991, p. 58.
  53. 1 2 Rentschler 2003, p. 178.
  54. ↑ Harris 1991, pp. 305–306.
  55. ↑ Vinocur, John (26 April 1983). "The Hitler diaries: Rewriting history?". Pittsburgh Post-Gazette. p. 1. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 13 Mei 2016.
  56. ↑ Harris 1991, pp. 310–312.
  57. ↑ Harris 1991, pp. 314–315.
  58. ↑ Williams 2015, p. 23.
  59. ↑ Binyon, Michael (26 April 1983). "Historians call for deeper scrutiny of Hitler diaries". The Times. Londen. p. 1.
  60. ↑ "Lord Dacre Thinks Again". The Guardian. Londen. 26 April 1983. p. 10.
  61. ↑ Blake, Ian; Tomforde, Anna (26 April 1983). "Lord Dacre Unsure on 'Hitler Diaries'". The Guardian. Londen. p. 30.
  62. ↑ Binyon, Michael (26 April 1983). "Hubbub at Conference on Hitler Diaries". The Times. Londen. p. 34.
  63. ↑ Harris 1991, pp. 321–323.
  64. ↑ Harris 1991, p. 325.
  65. ↑ Harris 1991, p. 337.
  66. ↑ Harris 1991, pp. 344–345.
  67. ↑ "Why I Believe in the Diaries". The Times. Londen. 2 Mei 1983. p. 1.
  68. ↑ Harris 1991, p. 345.
  69. ↑ Schmidt, Felix (25 April 2013). "Eine 'plumpe Fälschung'". Die Zeit (in Duits). Hamburg. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 28 Februarie 2015.
  70. ↑ Harris 1991, pp. 347–348.
  71. ↑ Harris 1991, pp. 350–351.
  72. ↑ Rendell 1994, p. 112.
  73. ↑ Harris 1991, pp. 355–356.
  74. ↑ Harris 1991, pp. 359–360, 372–374.
  75. ↑ Harris 1991, p. 377.
  76. ↑ Catterall, Tony (19 Augustus 1984). "Trial begins on Hitler diaries hoax". The Observer. Londen. p. 10.
  77. ↑ "'Hitler diaries' fraud trial opens". The Guardian. Londen. 22 Augustus 1984. p. 5.
  78. ↑ Hamilton 1991, p. 153.
  79. ↑ "Sleepy trial judge in Hitler case removed". The Times. Londen. 21 September 1984. p. 5.
  80. ↑ Tomforde, Anna (27 September 1984). "Amin's underpants bemuse diaries trial". The Guardian. Londen. p. 8.
  81. ↑ Tomforde, Anna (4 Junie 1985). "End in sight for Hitler Diaries trial". The Guardian. Londen. p. 8.
  82. ↑ van der Vat, Dan (9 Julie 1985). "Bunker bunk". The Guardian. Londen. p. 21.
  83. ↑ Hamilton 1991, p. 172.
  84. ↑ Harris 1991, pp. 381, 384.
  85. ↑ Allen-Mills, Tony (9 Februarie 1992). "The Hitler Hoaxer Digs in for More Gold". The Sunday Times. Londen. p. 17.
  86. ↑ Knightley, Phillip (16 September 2000). "Obituaries: Konrad Kujau". The Guardian. Londen. p. 24.
  87. ↑ Marshall, Andrew (5 Januarie 1992). "The forger is back—send for Lord Dacre". The Independent. Londen. p. 1.
  88. ↑ "Hitler diaries agent was 'communist spy'". BBC News. 29 Julie 2002. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 Julie 2015.
  89. ↑ Hall, Allan (24 April 2008). "Living in poverty, the man who 'found' Hitler's diaries". The Independent. London. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Julie 2015.
  90. ↑ Schmidt, Felix (25 April 2013). "Der Führer wird immer mitteilsamer". Die Zeit (in German). Hamburg. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 11 Julie 2015.{{cite news}}: AS1-onderhoud: onerkende taal (link)
  91. ↑ Harris 1991, p. 366.
  92. ↑ Hamilton 1991, pp. 175–176.
  93. ↑ Marsden, Sam; Branagh, Ellen; Pickover, Ella (25 April 2012). "Gordon Brown 'not of balanced mind' says Rupert Murdoch". The Independent. London. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Junie 2015.
  94. ↑ Ascherson, Neal (16 Februarie 1986). "Conmen and Dupes". The Observer. Londen. p. 27.
  95. ↑ Stoddart, Patrick (16 Junie 1991). "History in the Faking". The Sunday Times. Londen. p. 16.
  96. ↑ "Snatches". The Guardian. Londen. 18 Julie 1991. p. 27.
  97. ↑ Johnstone, Iain (24 Januarie 1993). "Not a Genuine Fake". The Sunday Times. Londen. p. 14.
  98. ↑ "Helmut Dietl; German director who won an Oscar nomination for a Nazi-themed satire". The Daily Telegraph. Londen. 2 April 2015. p. 35.
  99. ↑ Rentschler 2003, p. 181.

Bronne

[wysig | wysig bron]

Skakels

[wysig | wysig bron]
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Hitler-dagboeke&oldid=2955807"