Incwala

Swazikrygers dans tydens die Incwala.

Incwala (Swazi: [iᵑǀwala]) is die hoofritueel van koningskap in die Koninkryk Eswatini. Dit is 'n nasionale gebeurtenis wat plaasvind tydens die somersonstilstand. Die hoofdeelnemer aan incwala is die Koning van Eswatini; wanneer daar geen koning is nie, is daar geen Incwala nie. Incwala vind plaas oor 'n tydperk van ongeveer 'n maand, beginnend met die klein incwala, incwala lencane, en kulminerend in die groot incwala, incwala lenkhulu. 'n Aantal aktiwiteite - soos lusekwane, kuhlamahlama en umdvutjulwa - merk die sleutelgebeurtenisse van hierdie eeu-oue tradisie. Anders as Ummemo wat deur plaaslike opperhoofde byeengeroep word, is Incwala en Umhlanga nasionale gebeurtenisse en word onder die gesag van die Koning en die Koninginmoeder byeengeroep.

Hoofdeelnemers

Die incwala-ritueel word beheer deur nasionale priesters bekend as Bemanti (mense van die water), of Belwandle (mense van die see), omdat hulle rivier- en seewater haal om die Koning te versterk. Die leier van hierdie mans is 'n hoof van die Ndwandwe-clan wat bygestaan word deur ander manlike familielede. Nog 'n leier is van die Ndwandwe-clan van die Elwandle-koninklike dorp. Hierdie mans gaan haal water en kruies onderskeidelik in die land se riviere en die see.

Die ander belangrike individue is tinsila (kunsmatige bloedbroers van die koning), en veral die linkerhandse insila, wat die Koning deur die hele opvoering skadu. Aan die ander kant is die prinse en erflike opperhoofde wat nie aan die koninklike (Dlamini) clan behoort nie, nooit in noue kontak met hom nie. Die prinse moet egter teenwoordig wees, maar hulle kan nie die heiligdom op die kritieke oomblik van die ritueel binnegaan nie. Sekere opperhoofde, behalwe Dlamini, mag nie die Incwala bywoon nie, want hulle is so magtig dat hul persoonlikheid dié van die Koning kan beveg en hom kan benadeel. Deur hul uitsluiting aanvaar hulle die oppergesag van die Dlamini en toon hul relatiewe onafhanklikheid in hul eie plaaslike seremonies. Sommige van hul onderdane moet egter bywoon. Laastens speel die regimente, die gewone manskappe van die nasie, 'n belangrike rol in die openbare seremonies en word vir die duur van die Incwala in barakke in die hoofstad gehuisves. Die gewone manskappe van die nasie, die meerderheid van die deelnemers, arriveer in plaaslike kontingente gelei deur hul hoof of sy verteenwoordiger. Hulle kom om koningskap te ondersteun.

Die plig om die hele seremonie te organiseer, te verseker dat dit op die korrekte datum gehou word, die gereedskap voor te berei, die nodige bestanddele te verskaf en die nasie in te lig, berus by die goewerneurs van die koninklike dorpe, en die mobilisering vir elke toneel van die drama behoort aan die regimentsamptenare.

Aktiwiteite

Bemanti

In die vroegste stadium het die Bemanti met heilige voorwerpe na die see vertrek, 'n bietjie suid van Maputo in naburige Mosambiek, en 'n ander groep na die riviere Lusutfu, Komanzi en Mbuluzi. Die vertrek is 'n feestelike geleentheid. Wanneer die Bemanti enige Swazi op die reis teëkom, plunder (kuhlamahlama) hulle die platteland en neem enige bier wat hulle in die hutte vind. Die boetes is baie lig: 'n speld, grasarmband, klein muntstuk of ander onbenullige goed wat met die persoon in aanraking was, kan aangebied word. Enige neiging om buitensporige boetes te hef, soos 'n nuwe hoed of baadjie, word ontmoedig. As 'n man geen klein voorwerp by hom het nie, kan hy later 'n ruil vir die eerste offer bring. Oral waar hulle gaan, word die Bemanti met die grootste respek behandel. By elke huis waar hulle slaap, word 'n dier doodgemaak en die stert om die vaartuig vasgemaak. Vir die Swazi wat in afgeleë distrikte woon, is hul besoek 'n teken dat die Incwala naby is, en opperhoofde gee dikwels geld en sorg dat die Bemanti groot houers bier ontvang, aangesien hulle gretig is om te help om die werk van konings te ondersteun.

Klein Incwala

In hierdie geval kom die Bemanti na Ludzidzini, die koninklike hoofstad. Die Koning en die Bemanti ontmoet mekaar in die veekraal. Spesiale bier wat hulle kan gryp, is in die Koninginmoeder se omheining en in die harem (sigodlo) gebrou, en hulle dra dit na die leiers. Die teenwoordige regimente dra semi-Incwala-drag, die grasieuse mantels van beessterte hang van die skouers tot by die middel, vloeiende sterte is aan die regterarms vasgemaak, wit vere en pragtige swart pluime skyn in hul hare, hul lendebedekkings is van luiperdvel. Die kostuum lyk soos oorlogsdrag, maar by die Incwala mag mans slegs gewone stokke (imizaca, umzaca enkelvoud) dra in plaas van spiese en knuppels (alhoewel dit soms agter hul skilde versteek word). Die beperking op gevaarlike wapens is om te waak teen die moontlikheid dat gevegte kan uitbreek, aangesien die opwinding hoog loop. Die veterane sing stadig die eerste van die heilige liedere bekend as die 'handlied'. Die vroue kom deur die boonste ingang van die veestal om aan die sang en dans deel te neem. Die vrouens van die Koning staan in volgorde van senioriteit in die voorste ry teenoor die regimente. Hulle spog met nuwe sjaals en nuut geswarte rompe (tidziya meervoud). Agter hulle is die Indlovukazi, die Koninginmoeder met haar volgelinge en die mede-vroue van die oorlede Koning. Die heilige liedere van die Klein Incwala word gevolg deur 'n aantal plegtige liedere bekend as imigubho, wat ryk is aan historiese verwysings en morele voorskrifte. Imigubho word ook gesing by ander byeenkomste in die hoofstad of op die plaas van die opperhoofde. Die einde word gekenmerk deur die sing van incaba kancofula, die volkslied van die Swazi. 'n Tussentydse periode volg vir ongeveer 15 dae in verskillende koninklike wonings en imiphakatsi regoor die land waar Incwala-liedere gesing word.

Lusekwane

Die lusekwane merk die begin van die groot incwala. Dit is waar jong mans die lusekwane, die heilige boom, gaan haal. Die lusekwane is 'n spesie akasia wat ietwat yl groei in 'n paar gebiede in Eswatini en naby die kus. Dit groei en word van dieselfde plek (die Egundvwini-koninklike kraal naby die Bulunga-berge) gehaal en groot hoeveelhede word vir die seremonie gekap. Slegs suiwer jongmense mag die lusekwane gaan haal. Die Swazi sê inderdaad dat die boom uitdruklik gemaak is om die 'onreine' van die 'suiwer' te onderskei; 'n onderskeid wat getref word tussen mans "wat hul krag in kinders bestee het of met getroude vroue geïntrigeerd was en jongmense wat, alhoewel hulle liefdesverhoudings gehad het, geen vrou swanger gemaak het nie". Die heilige struike word gebruik om 'n heilige omheining te bou vir die hoofgebeurtenis van die koningskap. Die lusekwane word snags in die teenwoordigheid van die maan gesny en soggens na die koninklike hoofstad teruggebring. Na die terugkeer van die jong krygers, versamel hulle imbondvo, die blare van 'n struik wat naby die hoofstad groei. Die heilige omheining (inhlambelo) word gebou met die lusekwane en die imbondvo onderaan. Hierdie dag word veral gekenmerk deur die geveg van die bul genaamd umdvutjulwa. Die dier moet gevang word in die hande van die jongmense wat die heilige boom gehaal het. Raadslede dryf dit saam met die ander diere om dit hanteerbaar te maak, deur die nou deur van die inhlambelo, en al die ander diere kom na 'n paar sekondes uit. Die 'suiwer' staan gespanne, gereed om toe te slaan terwyl die umdvutshulwa te voorskyn kom en dit met hul sterk jong hande slaan. Om die bul met kaal hande te gooi, is 'n kragtoets en 'n toets van reinheid.

Groot Incwala

Krygers in volle Incwala-drag.

Na lusekwane volg die groot dag waarop die einde van die jaar gevier word. Op hierdie dag verskyn die Koning in al sy prag, en die ambivalente houding van liefde en haat wat sy broers en sy nie-verwante onderdane teenoor hom en mekaar voel, word gedramatiseer. Slegs heilige Incwala-liedere word op hierdie dag gesing. Twee liedjies word gelyktydig gehoor, die slaapliedjie van die seuns terwyl hulle die incwambo (dele van die umdvutjulwa) in die inhlambelo dryf, en 'n gesang van haat van die mans en vroue. Teen hierdie tyd is hy sterk genoeg om die kragtigste van die nuwe seisoen se oeste te byt (luma) en daarna kan sy mense hul eie 'eerste vrugte'-ritueel uitvoer. Op hierdie dag is hy Silo, 'n naamlose wese, 'n monster van legendes. Die volgende dag is 'n dag van kubhacisa. Daar is 'n beperking op wat mense op hierdie dag kan doen, en die Koning bly afgesonder in die heilige omheining. Die regimente kan nie hande skud of aan seksuele aktiwiteite deelneem nie. Die Koning kan slegs die rituele vrouens sien. Die laaste dag van Incwala is 'n dag van suiwering waar alle materiaal wat nie meer nodig is nie, verbrand word. Onder hierdie is oorblyfsels van die undvutjulwa, die vorige jaar se kalebas (luselwa), eetgerei en boetes wat deur Bemanti tydens kuhlamahlama versamel is. Krygers en vroue gaan die veestal binne en sing en dans slegs die imigubho, aangesien alle Incwala-liedjies nou gesluit is. Terwyl die mense dans, 'weet' hulle dat reën moet val om die vlamme te blus. Maak nie saak hoe hewig die storm is nie, die mense soek nie skuiling nie, totdat hulle, deurdrenk tot op die been, uiteindelik die opvoering afrond met die incaba kancofula. Die laaste dag van die Incwala eindig met feesvieringe en feesvieringe.

'n Laaste diens moet nog vir die heersers verrig word—die onkruid uittrek van die lande. Vroeg die volgende oggend versamel die krygers in die veestal, sing gewone marsliedere en vertrek na die Koninginmoeder se grootste mielietuin. Dit neem gewoonlik 'n paar dae om hulle uit te trek, en dan dryf die regimente stadig terug na hul distrikte. Die permanente koninklike bataljon beweeg oor na die Koning se tuine en, nadat hulle dit skoongemaak het, werk hulle gewoonlik in die tuine van die koninginne. Dwarsdeur die land dien die plaaslike kontingente hul plaaslike hoofmanne en demonstreer in die volgorde van hul diens die hiërargie van hul samelewing. En oral, voordat die mense van hul kos eet, versamel die konserwatiewe hoofmanne die lede van hul plase en neem ritueel deel aan die gewasse van die nuwe seisoen; daardie hoofmanne wat belangrik genoeg was om nie die koning se Incwala by te woon nie, het 'n meer uitgebreide ritueel as die gewone mense rondom hulle.

Groepskohesie

Incwala werk as 'n manier om groepskohesie in die Swazi-samelewing te skep. Koning Sobhuza II het geskryf dat krygers by die Incwala dans en sing en dat hulle voel dat hulle een saam is, so hulle veg nie. Hierdie effek staan bekend as "grensverlies", wat veroorsaak dat die individu in die vloei verdwyn.