Jürgen Schadeberg

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Jürgen Schadeberg
Gebore(1931-03-18)18 Maart 1931
Sterf29 Augustus 2020 (op 89)
La Drova, Valencia, Spanje
NasionaliteitVlag van Suid-Afrika Suid-Afrika
BeroepFotograaf
Bekend virSof'town Blues: images from the black '50s, Voices from Robben Island, The Black and White Fifties: Jürgen Schadeberg's South Africa

Jürgen Schadeberg (18 Maart 1931[1] - 29 Augustus 2020[2]) was 'n Duits-gebore Suid-Afrikaanse fotograaf en kunstenaar. Hy het belangrike oomblikke in die Suid-Afrikaanse geskiedenis gefotografeer,[2] insluitend ikoniese foto's soos van Nelson Mandela in die Robbeneiland-gevangenis.[3] Hy het ook in Londen en Spanje gewoon, gewerk en klas gegee en foto’s in baie Afrikalande geneem.

Sy werk word in die versamelings van die Verenigde Koninkryk se kunsraad, die nasionale portretgalery, Tate en die Victoria en Albert-museum in Londen bewaar.

Lewe[wysig | wysig bron]

Jürgen Schadeberg is in 1931 in Berlyn, Duitsland, gebore waar hy grootgeword het tydens die Nazi-bewind en die Tweede Wêreldoorlog.[2] In die nasleep van die oorlog het sy moeder 'n verhouding met 'n Britse offisier in die besettingsleër begin en in 1947 saam met hom na Suid-Afrika geëmigreer. Schadeberg homself as fotograaf bekwaam by die Deutsche Presseagentur (Duitse persagentskap).[4] Hy verhuis in 1950 na Suid-Afrika om weer by sy gesin aan te sluit en vind die volgende jaar werk by die tydskrif Drum as amptelike fotograaf en uitlegkunstenaar.[2][5][6][7]

Schadeberg het die seniorfiguur van die groep geword[1][8] en 'n onderwyser en mentor vir sommige van die mees kreatiewe Suid-Afrikaanse fotograwe van sy tyd, waaronder Bob Gosani, Ernest Cole en later Peter Magubane.[9] As een van die min wit fotograwe wat die daaglikse lewe onder die swart gemeenskap gefotografeer het, het hy kennis gemaak met die lewe en kultuur van Swartes. As gevolg hiervan het hy die begin van die vryheidsbeweging, die gevolge van apartheid en die lewenskragtigheid van die township-lewe op film vasgelê.[10] Schadeberg het in die vyftigerjare talle historiese en belangrike gebeure gefotografeer, waaronder die Defiance-veldtog (uitdagingsveldtog) van 1952, die verraadverhoor van 1956, die verwydering uit Sophiatown in 1955, die jazz- en sosiale toneel van Sophiatown, [11] die begrafnis van slagoffers van die Sharpeville-slagting van 1960, en foto's van Robbeneiland-gevangenes.[12] Van die bekende persone wat hy gefotografeer het, is onder andere Nelson Mandela,[13] Walter Sisulu, Oliver Tambo, Trevor Huddleston en Govan Mbeki. Hy dokumenteer ook jazz-legendes uit die 1950's soos Thandi Klaasen, Hugh Masekela, Kippie Moeketsi en Miriam Makeba[4][14][15] Hy het dokumentasie oor die alledaagse lewe geskep.[4] Drum wou hê dat die sangeres Dolly Rathebe die voorbladmeisie vir een van hul uitgawes moes wees. Schadeberg het haar na 'n Johannesburgse mynhoop geneem en in 'n bikini afgeneem. Die twee is in hegtenis geneem weens oortreding van die Ontugwet wat verhoudings tussen rasse verbied het.[16]

In 1959 verlaat Schadeberg Drum om vryskutwerk te doen. Hy was deel van 'n ekspedisie onder leiding van professor Phillip Tobias van die Universiteit van die Witwatersrand om die Boesmans te bestudeer en publiseer beelde in The Kalahari Bushmen Dance in 1982.[1]

Schadeberg voel gedwonge deur toenemende burgerlike onrus om Suid-Afrika te verlaat, en gaan in 1964[4] na Londen, [15][2] waar hy fotoredakteur was van die tydskrif Camera Owner (voorloper van Creative Camera),[17] waarin hy 'n sterker ontwerpsin opgeneem het en die beeldinhoud daarvan verhoog het. Hy was van April tot Julie 1965 die redakteur van die publikasie.[18][19] Hy het ook fotografiese uitstallings in Engeland aangebied en saamgestel, veral vir die Whitechapel-kunsgalery.[9] Daarna verhuis hy na Spanje waar hy hom toespits op 'n loopbaan as kunstenaar.[1] In 1972 keer hy terug na Afrika waar hy 'n pos as fotograaf vir Christian Aid in Botswana en Tanzanië aanvaar. In 1973 reis hy in Senegal, Mali, Kenia en Zaire om foto's te neem.[1]

In 1985 keer Schadeberg terug na Suid-Afrika, waar hy saam met sy vrou Claudia woon. Hy het voortgegaan om as fotojoernalis te werk en het ook dokumentêre films oor die swart gemeenskap[2] gemaak tot 2007, toe hy na Europa teruggekeer het.[4]

Afsterwe[wysig | wysig bron]

Schadeberg sterf aan 'n beroerte in sy huis in La Drova, Valencia, Spanje, op 29 Augustus 2020, 89 jaar oud.[20][3]

Publikasies[wysig | wysig bron]

  • The Fifties People of South Africa : the lives of some ninety-five people who were influential in South Africa during the fifties, a period which saw the first stirrings of the coming revolution / with photos by Bob Gosani ... [et al.], Bailey's African Photo Archives, 1987, ISBN 0-620-10529-1
  • The Finest photos from the old Drum, Bailey's African Photo Archives, 1987; Penguin Books [distributor], ISBN 062010581X
  • Nelson Mandela and the Rise of the ANC / compiled and edited by Jürgen Schadeberg ; photographs by Ian Berry ... [et al.] ; text by Benson Dyantyi ...[et al.], Jonathan Ball, 1990, ISBN 0-947464-18-2
  • The Black and White Fifties : Jürgen Schadeberg's South Africa, Protea, 2001, ISBN 1-919825-71-1[21]
  • Who Killed Mr. Drum? / Sylvester Stein / photography by Jürgen Schadeberg, Corvo Books, 2003, ISBN 0-9543255-1-6
  • Jürgen Schadeberg, Hatje Cantz Verlag, edited by Ralf-P. Seippel, 2008, German/English/French, ISBN 978-3-7757-2150-9

Film en video[wysig | wysig bron]

  • Ernest Cole — Video, 52 minute. The life and work of a courageous and pioneering black photographer[21]
  • Voices from Robben Island — 16 mm, 90 minute. The history of the infamous island prison, a BBC co-production[22]
  • War & Peace — Video, 60 minute. The history of the ANC from 1900—1994
  • Have you seen Drum recently? — 35 mm, 77 minute.
  • The vibrant and turbulent 1950s in South Africa, with original music and photographs from Drum magazine.[23]
  • The seven ages of music — Video, 56 minute. A musical trip through history, from San singing to Hugh Masekela[24]
  • Dolly & the Inkspots — Video, 26 minute. The life and memories of this legendary jazz singing combination[25]
  • Drumbeats — 16 mm, 56 minute
  • Ballroom Fever — Video, 26 minute
  • Jo'burg Cocktail — Video, 56 minute
  • Halala Bomane! (Hail the Women!) — Video, 56 minute

Versamelings[wysig | wysig bron]

Schadeberg se werk word in die volgende permanente versamelings gehou:

  • Verenigde Koninkryk kunsraad, VK: 2 afdrukke (September 2020)[26]
  • Nasionale portretgalery, Londen: 8 afdrukke (September 2020)[27]
  • Tate, Londen: 3 afdrukke (September 2020)[28]
  • Victoria en Albert-museum, Londen: 2 afdrukke (September 2020)[29]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. 1,0 1,1 1,2 1,3 1,4 Jürgen Schadeberg South African History Online
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 2,5 Ted Botha: Famous Mandela Photographer at Drum Magazine Jürgen Schadeberg Dies sapeople.com 30 Augustus 2020
  3. 3,0 3,1 Celebrated photographer Jürgen Schadeberg dies, aged 89 The Citizen, 30 Augustus 2020
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 4,4 Döring, Laura (7 Oktober 2013). "Mandelas Fotograf: Jürgen Schadeberg". Deutsche Welle (in Duits). Besoek op 31 Augustus 2020.
  5. Newbury, Darren. "Johannesburg Lunch-Hour 1951–1963: The emergence and development of the humanist photographic essay in Drum magazine." In Journalism Studies 8 April 2007, bl 584-594.
  6. The Finest photos from the old Drum, Bailey's African Photo Archives, 1987; Penguin Books [distributor], ISBN 062010581X
  7. Enwezor, O. (1 Januarie 2013). 'A critical presence: Drum magazine in context'. In Modern Art in Africa, Asia, and Latin America: an Introduction to Global Modernisms, 58-62.
  8. Henning, Michelle (2015), Wells, Liz, ed., Photography : a critical introduction (Fifth ed.), Routledge, ISBN 978-1-315-72737-0 
  9. 9,0 9,1 "Jürgen Schadeberg". Link Portfolio. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 20 Augustus 2008. Besoek op 19 April 2009.
  10. Sampson, Anthony (2005), Drum : the making of a magazine (2005 ed.), Jonathan Ball Publishers, ISBN 978-1-86842-211-1 
  11. Sof'town Blues: images from the black '50s, J. Schadeberg, 1994, ISBN 0-9583980-1-1
  12. Jürgen Schadeberg, Voices from Robben Island, Ravan Press, 1994, ISBN 0-86975-454-8
  13. Nelson Mandela and the Rise of the ANC / compiled and edited by Jürgen Schadeberg ; photographs by Ian Berry ... [et al.] ; text by Benson Dyantyi ...[et al.], Jonathan Ball, 1990, ISBN 0-947464-18-2
  14. Matthew Oxley: The Father of South African Photography - Jürgen Schadeberg (interview) worldphoto.org 2017
  15. 15,0 15,1 A Tribute to the Masters of Photography / Jürgen Schadeberg leica-camera.com
  16. "Dolly Rathebe". S A History. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 10 Oktober 2007. Besoek op 3 Desember 2007.
  17. Brittain, David (1999). Creative camera : thirty years of writing. Manchester University Press. ISBN 978-0-7190-5804-2.
  18. David Allan Mellor, "A Contextual Chronology", bl.150. In David Allan Mellor, ed., No Such Thing as Society: Photography in Britain 1967–87: From the British Council and the Arts Council Collection (London: Hayward, 2007; ISBN 978-1-85332-265-5).
  19. Val Williams, 'Crowned with Thorns: Creative Camera 1965-1978'. In Creative Camera No.321, April–Mei 1993
  20. Cowell, Alan (30 August 2020). "Jürgen Schadeberg, Whose Photos Chronicled Apartheid, Dies at 89". The New York Times. New York City. Besoek op 31 August 2020.
  21. David Smith: Life through a lens: Ernest Cole photographs shed light on apartheid The Guardian 25 November 2010
  22. Voices from Robben Island archive.nelsonmandela.org
  23. Have You Seen Drum Recently? (1989) bfi.org.uk
  24. OCLC 41480188
  25. OCLC 40978258
  26. "Schadeberg, Jurgen". Arts Council Collection. Besoek op 2020-09-02.
  27. "Jurgen Schadeberg - National Portrait Gallery". National Portrait Gallery. Besoek op 2020-09-02.
  28. Tate. "Jurgen Schadeberg born 1931". Tate. Besoek op 2020-09-02.
  29. "Your Search Results". Victoria and Albert Museum. Besoek op 2020-09-02.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]