Gaan na inhoud

Joseph Wirth

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Karl Joseph Wirth (6 September 18793 Januarie 1956) was 'n Duitse politikus van die Katolieke Sentrumparty wat van Mei 1921 tot November 1922 kanselier van Duitsland was, gedurende die vroeë jare van die Republiek Weimar. Hy was ook minister van vier regeringsdepartemente tussen 1920 en 1931 (Buitelandse Sake, Finansies, Binnelandse Sake en Besette Gebiede). Wirth was sterk beïnvloed deur Christelike sosiale leer dwarsdeur sy politieke loopbaan.

Hy is in Mei 1921 as kanselier benoem toe Duitsland moeilike onderhandelinge met die Geallieerdes van die Eerste Wêreldoorlog oor Duitse oorlogsherstelbetalings in die gesig gestaar het. Wirth het die Geallieerdes se voorwaardes aanvaar en 'n beleid van vervulling begin – 'n poging om te wys dat Duitsland nie die herstelbetalings kon bekostig deur die moeite te doen om dit na te kom nie. Hy het ná minder as ses maande bedank uit protes teen die verdeling van Bo-Silesië deur die Volkebond en 'n paar dae later 'n tweede minderheidskabinet gevorm. Na die sluipmoord op minister van buitelandse sake, Walther Rathenau, deur lede van 'n regse terroristegroep in April 1922, het sy regering probeer om politieke geweld met die Wet vir die Beskerming van die Republiek te konfronteer. Wirth se tweede regering het ná net meer as 'n jaar bedank toe dit nie sy politieke basis kon uitbrei nie.

Na sy twee termyne as kanselier het Wirth voortgegaan om regsgesinde politieke magte te beveg as 'n Reichstag-lid en regeringsminister. Gedurende die Nazi-era het hy in ballingskap gegaan en met verskeie anti-Nazi-groepe gewerk. Na die einde van die Tweede Wêreldoorlog het hy Konrad Adenauer se beleid van integrasie met die Weste teengestaan. Alhoewel hy in Wes-Duitsland gewoon het, het hy kontakte met die Sowjetunie en Oos-Duitsland gehad, waarvan laasgenoemde hom twee gesogte eerbewyse besorg het. Hy is in 1956 in sy tuisdorp Freiburg oorlede.

Bronnelys

[wysig | wysig bron]
  • Chisholm, Hugh, ed. (1922). "Wirth, Karl Joseph". Encyclopædia Britannica (12th ed.). London & New York: The Encyclopædia Britannica Company.

Eksterne skakels

[wysig | wysig bron]