Kalium-40

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Eienskappe

Algemeen

Naam Kalium-40 
Potassium-40.svg
 
Protone 19 
Neutrone 21 
Kernspin 4-[1] 
Massa-oorskot -33535,20 keV[1] 

Status

Status radioaktief, langlewende oerisotoop[1] 
Halfleeftyd 1,251 x 109
Vervalvorm beta- of elektronvangs[1]  

Navigasie

3818Ar 3919K 4020Ca
4019K
4018Ar 4119K 4220Ca
Lys van isotope

Kalium-40 (chemiese notasie 4019K) is 'n langlewende radio-aktiewe isotoop van kalium. Dit verval meestal deur betaverval na 4020Ca, maar soms deur elektronvangs na 4018Ar.

Die verval van kalium-40

Radiometriese datering[wysig | wysig bron]

Die verval na argon-40 word dikwels gebruik vir radiometriese datering van (stollings)gesteentes. Die gevormde argon bly in die gesteente ingesluit tot dit smelt. Ouer gesteentes bevat daardeur meer argon-40.

Vorming[wysig | wysig bron]

Kalium-40 is 'n oerisotoop, wat voor die geboorte van die sonnestelsel in die standaard s-proses van die nukleosintese gevorm is[2] en deur sy baie lang halfleeftyd nog nie uitgesterf het nie.

Lang halfleeftyd[wysig | wysig bron]

Die kern het 'n onewe aantal protone en 'n onewe aantal neutrone. Dit veroorsaak dat dit 'n groot kernspin (4 met negatiewe pariteit) besit. Die twee dogterkerne is nogtans ewe/ewe met I=0. Dit maak die oorgange "spin-verbode" en daardeur is die waarskynlikheid dat hulle tog plaasvind, klein. Dit verklaar die isotoop se lang halfleeftyd.[3]

Rol in die liggaam[wysig | wysig bron]

Hoewel hierdie isotoop vandag slegs 0,01 van die kalium in 'n organisme se liggaam verteenwoordig, lewer dit ongeveer 40% van die inwendige natuurlike radioaktiwiteit in die liggaam, omdat kalium daar volop aanwesig is. Navorsing van die vermoë om mutasies te veroorsaak deur E. coli te laat groei op 'n voedingbodem met natuurlike en met sterk verarmde kalium-40-konsentrasies het nogtans geen mutagene effekte gewys.[4]

Aardhitte[wysig | wysig bron]

Die bydrae tot die vorming van die aardhitte vanaf die vorming van die planeet tot nou

Aardhitte word hoofsaaklik deur radioaktiewe verval in die binneste van die planeet veroorsaak. Kalium is een van die elemente wat daaraan bydra, saam met U en Th wat ook langlewende oerisotope het. In die begin van die aardgeskiedenis, die Hadeïkum, was die konsentrasie van die oerisotope nog groter en 235U het amper 50% van die gevormde hitte gelewer. Die vorming van hitte was ongeveer vier keer groter as vandag. In hierdie tyd sou die aardkors net vas kon wees indien dit min K, U en Th bevat het, anders het dit gesmelt.[5]

Verwysings[wysig | wysig bron]