Karl Liebknecht

Karl Paul August Friedrich Liebknecht (13 Augustus 1871 – 15 Januarie 1919) was 'n Duitse politikus en revolusionêre sosialis. As leier van die verre linkse vleuel van die Sosiaal-Demokratiese Party van Duitsland (SPD), was Liebknecht 'n medestigter van beide die Spartakusliga en die Kommunistiese Party van Duitsland (KPD) saam met Rosa Luxemburg.
Liebknecht is in Leipzig gebore as die seun van SPD-medestigter Wilhelm Liebknecht, en het regte en politieke ekonomie gestudeer. In 1907 is hy vir 'n jaar gevange geneem vir die skryf van 'n anti-militaristiese pamflet, en in 1912 is hy tot die Reichstag verkies.
Na die begin van die Eerste Wêreldoorlog het hy die SPD se steun vir die Duitse oorlogspoging heftig teengestaan, die Spartacusliga mede-gestig en begin oproep tot rewolusie. Liebknecht is in 1916 uit die party geskors vir sy sienings, en weer gevange geneem vir die leiding van 'n anti-oorlog demonstrasie. In 1917 het die Spartacusliga by die Onafhanklike Sosiaal-Demokratiese Party (USPD) aangesluit.
Liebknecht is kort voor die November-rewolusie vrygelaat, waartydens hy Duitsland op 9 November 1918 vanuit die Berlynse Paleis tot 'n "Vrye Sosialistiese Republiek" verklaar het. In Desember is sy oproep om Duitsland 'n Sowjetrepubliek te maak deur die meerderheid van die Rykkongres van Arbeiders- en Soldaterade verwerp, waarna hy 'n stigter van die KPD geword het.
In Januarie 1919 het Liebknecht gehelp om die mislukte Spartacistiese opstand teen die SPD-geregeerde Republiek Weimar te lei, waarna hy en Luxemburg gevange geneem en summier tereggestel is deur anti-kommunistiese Freikorps-paramilitêre. Sedert hul dood het beide Liebknecht en Luxemburg martelare geword vir die kommunistiese en sosialistiese saak in Duitsland en dwarsdeur Europa. Die herdenking van die twee speel steeds 'n belangrike rol onder die Duitse linkses tot vandag toe.
Bronnelys
[wysig | wysig bron]- Timeline of Karl Liebknecht's life (in Duits), beskikbaar Lebendiges Museum Online.
- Helmut Trotnow, Karl Liebknecht, 1871–1919: A Political Biography, Olympic Marketing Corp, 1984, ISBN 978-0208020338.
- Emile Burns, Karl Liebknecht, London: Martin Lawrence, 1934.
- Karl Liebknecht, "The Future Belongs to the People" Leopold Classic Library, 2015.
- H. Wohlgemuth, Karl Liebknecht, Dietz Verlag, 1975.
- Annelies Laschitza, Die Liebknechts: Karl und Sophie – Politik und Familie, Berlin: Aufbau Taschenbuch, 2009.
- Sara Ann Sewell, "Mourning Comrades: Communist Funerary Rituals in Colonge during the Weimar Republic", German Studies Review, 32(3) 2009, 527–548.
- Eric D. Weitz, Creating German Communism, 1890–1990: From Popular Protests to Socialist State. Princeton, New Jersey: Princeton University Press, 1997.
- Ottokar Luban, "The Role of the Spartacist Group after 9 November 1918 and the Formation of the KPD", in: Ralf Hoffrogge and Norman LaPorte (eds.), Weimar Communism as Mass Movement 1918–1933, London: Lawrence & Wishart, 2017, pp. 45–65.
- Karl Liebknecht's works (in English) at the Marxists Internet Archive.
Eksterne skakels
[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Karl Liebknecht.