Karpale tonnelsindroom

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Karpale tonnelsindroom
Klassifikasie en eksterne bronne
ICD-10 G56.0
ICD-9 354.0
OMIM 115430
DiseasesDB 2156
MedlinePlus   000433
eMedicine orthoped/455pmr/21 emerg/83 radio/135
MeSH D002349
Star of life caution.svg Mediese waarskuwing

Karpale tonnelsindroom is 'n mediese toestand waar die middelste senuwee (nervus medianus) in die pols vasgeknyp word.[1][2][3] Hierdie senuwee loop vanaf die voorarm deur 'n opening in die handwortel na die palm. Hierdie opening word die karpale tonnel genoem. Karpale tonnelsindroom tree in wanneer die weefsel in en om die karpale tonnel geswel is.

Die simptome is dikwels uiteenlopend en toon oorvleueling met ander afwykings. As gevolg hiervan kan 'n diagnose dikwels nie na gelang van die simptome alleen gemaak word nie. Elektromiografie (EMG) van die betrokke spiere is nodig om karpale tonnelsindroom te bevestig.

Nadat daar vasgestel is dat die senuwee wel vasgeknyp is, kan daar sjirurgies ingegryp word om die druk op die senuwee te verlig. Karpale tonnelsindroom is een van die meer algemene neurologiese versteurings in die bevolking. Dit kom meer algemeen by vroue as by mans voor.

Simptome[wysig | wysig bron]

Onbehandelde karpale tonnelsindroom

Tipiese simptome:

  • Nagtelike tinteling en pyn in die hand wat die pasiënt wakker maak;
  • Geneigdheid om die hande te wapper om die simptome te verlig;
  • Verminderde gevoel in die duim, wysvinger, middelvinger en 'n gedeelte van die ringvinger;
  • Onhandigheid en gevoel van kragverlies in die hand (soos om te skryf, te brei of te hekel);
  • Die pasiënt gebruik beide hande vir eenvoudige take;
  • Tinteling en pyn kan ook bedags voorkom, byvoorbeeld met fietsry, gebruik van 'n rekenaarmuis, ens;
  • Matige pyn in die hand of voorarm tot intense pyn wat dit, byvoorbeeld, onmoontlik maak om te slaap;
  • In sommige gevalle kan die pyn oor die volle arm versprei.

Behandeling[wysig | wysig bron]

Deursnee van die pols, wat die karpale tonnel aandui

Die behandeling hang van die ernstigheid daarvan, die duur van die probleem, werksomstandighede en die pasiënt se voorkeure af. Met langdurige en ernstige simptome bied 'n operasie die beste uitweg. Dit is 'n goed gedefinieerde behandeling waarmee 90% van die pasiënte genees word. Die operasie word meestal deur 'n ortopediese chirurg, 'n neurochirurg of 'n plastiese chirurg uitgevoer. Daar is nie voldoende bewyse om te bevestig dat konserwatiewe terapie (soos fisioterapie, inspuitings met kortikosteroïede, nagtelike spalke of ergonomiese aanpassings) op die lang termyn effektief is nie.[4]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Wat karpale tonnelsindroom is, Beeld, 15 Januarie 2000
  2. Karpale tonnelsindroom: Operasie bring tóg blywender verligting, Volksblad, 28 Oktober 2000
  3. Dr. Jan van Elfen, Dokter in die huis, Tafelberg, 2012, ISBN 0-624-05316-4
  4. Huisstede et al, Arch Phys Med Rehabil. 2010 Jul;91(7):981-1004.