Kisj (eiland)

Kisj Inheemse naam: جزیره‌ی کیش Jazire-ye Kisj
Geografie
Ligging	Iran, Persiese Golf
Koördinate	26°32′N 53°58′O
Totale eilande	1
Oppervlakte	91,5 vk km
Administrasie
Iran
Provinsie	Hormozgan
Demografie
Bevolking	55 205

Kisj (Persies: کیش) is ’n 91,5 vierkante kilometer oordeiland in die Bandar Lengeh-distrik, Hormozgan-provinsie, aan die suidkus van Iran in die Persiese Golf. Die eiland vorm die stad Kisj. Vanweë sy status as ’n vryhandelsone, word die eiland bemark as ’n verbruikersparadys met inkopiesentrums, toeriste-aantreklikhede en oordhotelle. Die eiland het ’n geskatte bevolking van ongeveer 55 205 inwoners en ontvang jaarliks sowat 12 miljoen besoekers.

Geskiedenis

Kisj-eiland is in die geskiedenis op verskeie maniere genoem, onder andere as Kamtina, Arakia (Oudgrieks: Ἀρακία), Arakata en Ghiss.

Volgens die Irannese taalkundige Zana Vahdat was die voormalige naam van Kisj "Dowlatkhaneh", wat ’n algemene benaming was gedurende die tydperk van die Atabakke van Persië.

Die Griekse Skip is die wrak van ’n vragskepe-stoomskip uit 1943, die Koula F, op ’n strand aan die suidwes-kus van Kisj. Sy was oorspronklik ’n Britse skip, Empire Trumpet, en is in Skotland gebou. In 1966 het sy vasgeloop en alle pogings om haar te red het misluk.

In 325 v.C. het Alexander die Grote vir Nearchus op ’n ekspedisietog gestuur na die See van Oman en die Persiese Golf. Nearchus se geskrifte oor Arakata bevat die eerste bekende verwysing na Kisj-eiland in die antieke wêreld. Toe Marco Polo die keiserlike hof in China besoek het, het hy kommentaar gelewer oor die keiserin se pêrels; daar is aan hom gesê dat hulle van Kisj afkomstig was.

Geografie

Kisj is geleë in die Persiese Golf, sowat 19 km (12 myl) van die Irannese vasteland af, en het ’n oppervlakte van ongeveer 91 km² (35 vk. myl), met ’n buitenste grens van 40 km (25 myl) en ’n byna ellipsvormige silhoeët.

Klimaat, natuur en geobotanie

Kisj lê op ’n smal strook tropiese plantegroei in die Noordelike Halfrond, met die Persiese plato in die noorde en die Arabiese Skiereiland in die suide.

Weer

Kisj het ’n baie droë, semi-ekwatoriale klimaat. Oor ’n tydperk van agt jaar was die gemiddelde jaarlikse reënval 145 mm, waarvan 54% in die winter, 28% in die herfs en 14% in die somer geval het. Die gemiddelde jaarlikse temperatuur was 26,6 °C. Die relatiewe humiditeit van die lug maak dit soortgelyk aan ’n see-eiland, behalwe in die kouer seisoene. Die humiditeit is ongeveer 60% vir die grootste deel van die jaar.

Van Oktober tot April is die weer sag, met temperature wat wissel tussen 18 °C en 25 °C. Van Junie tot Augustus is dit uiters warm en humid, met temperature wat dikwels 40 °C oorskry en minimum temperature van nie minder nie as 26 °C. Statistieke in die Kisj-vryesone se argiewe toon dat die eiland se temperatuur wissel van baie warm tot matig warm, gepaard met relatiewe hoë humiditeit en soms swaar, kortstondige reënbuie in sekere seisoene.

Met uitsondering van sommige suidoostelike kusgebiede en ’n paar ander eilande in die Persiese Golf, het Kisj-eiland die meeste sonskynure in die streek—ongeveer 3 100 uur per jaar. Volgens klimaatsklassifikasie en algemene weerstoestande beteken Kisj se nabyheid aan die Kreefskeerkring, sy blootstelling aan hoë tropiese drukstelsels, en sy ligging tussen warm, vlak waters dat die eiland vir die grootste deel van die jaar warm en humid is.

Ekonomie

Sedert die middel 1990’s het die Irannese regering ’n aggressiewe veldtog begin om Kisj as ’n mededinger vir Doebai en Doha te posisioneer. Hierdie veldtog het grootskaalse konstruksieprojekte en programme ingesluit wat gemik is op die aantrek van buitelandse beleggings en handel. Binne die sogenaamde Kisj-vryhandelsone is die standaardwette van die Islamitiese Republiek van Iran aansienlik meer ontspanne as op die vasteland. Dit het gelei tot ’n toename in binnelandse toerisme en internasionale handel op die eiland.

Beleggingsaansporings in die Kisj-vryhandelsone sluit in:

• 15 jaar belastingvrystelling;
• geen visumvereiste vir toegang nie;
• 100% buitelandse eienaarskap moontlik;
• buigsame monetêre en bankdienste;
• uitgebreide wetlike waarborge en beskerming.

Benewens die bestaande Irannese Oliebeurs, is ’n nuwe beurs—die Kisj-aandelebeurs—in 2010 ingewy om buitelandse beleggings en finansiële aktiwiteite te bevorder.

Vervoer

Die verbinding met Kisj geskied óf per see óf per lug deur middel van die Kisj-lughawe en Kisj-hawe. Kisj Internasionale Lughawe dien as die toegangspunt vir toeriste wat die eiland besoek.

Eksterne skakels

• Amptelike webwerf van Iran se vryhandelsone Geargiveer 15 Augustus 2021 op Wayback Machine
• Toerisme-inligting oor Kisj (eiland) op Wikivoyage