Koolstofdioksied

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Eienskappe

Algemeen

Naam Koolstofdioksied
Struktuurformule van
Carbon-dioxide-3D-vdW.svg
Chemiese formule CO2
Molêre massa
CAS-nommer 124-38-9[1]  
Voorkoms Kleurlose gas

Fasegedrag

Smeltpunt -56,6 °C
Kookpunt -78,5 ° @ 1Atm (sublimasie)
Digtheid 1,52 @ 21 °C (rel. lug)
Oplosbaarheid

Suur-basis eienskappe

pKa

Veiligheid

Flitspunt

Tensy anders vermeld is alle data vir standaardtemperatuur en -druk toestande.

Vrywaring

Koolstofdioksied of koolsuurgas, (chemiese formule CO2) is 'n kleurlose en reuklose gas wat natuurlik in die aarde se atmosfeer voorkom.

Koolsuurgas is die "gas" in "gaskoeldrank" en kom ook van nature voor in mineraalwater. Die stow word in sy vastestofvorm (koolsuursneeu) ook gebruik om vuur te bestry in gevalle waar water gevaarlik sou wees, byvoorbeeld by sommige chemiese en elektriese brande, of waar water groter skade kan veroorsaak, soos by papierargiewe.

Chemie[wysig | wysig bron]

Koolstofdioksied word by verbranding van talle organiese stowwe vrygestel, soos benseen:

Dit is die koolstofoksied wat algemeen gevorm word, indien voldoende suurstof teenwoordig is. Indien die verbranding nie volledig is nie, kan koolstofmonoksied gevorm word. Hierdie tipe verbrandingsreaksie is die basis vir verhitting deur die verbrand van olie of die verbrandingsproses wat 'n motor voortbeweeg.

Koolstofdioksied los goed in water op en kan daar 'n swak en instabiele diprotiese brønstedsuur vorm: koolsuur.

Die soute van hierdie suur heet karbonate en is uiters belangrik in die geologie.

Koolstofdioksied is self ook 'n Lewis-suur en kan direk met bassise reageer. Met hidroksiede vorm dit die waterstofkarbonaatioon:

Aardverwarming[wysig | wysig bron]

Die CO₂-vlakke op Mauna Loa

Die atmosfeer bevat tans ongeveer 387 deeltjies per miljoen (dpm) koolstofdioksied.[2] Hierdie konsentrasie neem jaarliks toe en word vernaamlik veroorsaak deur die grootskaalse gebruik van fossielbrandstowwe, alhoewel daar ook ander faktore is, byvoorbeeld ontbossing.[3] Voor die begin van die nywerheidsomwenteling was die konsentrasie ongeveer 280 dpm. Die toename van koolstofdioksied speel 'n belangrike rol in aardverwarming.


Sien ook[wysig | wysig bron]

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. http://www.uigi.com/MSDS_gaseous_CO2.html.
  2. Mauna Loa CO2 jaarlikse data (Maart 2009) deur NOAA. "Trend"-data is gebruik. Sien ook : Trends in Carbon Dioxide deur NOAA.
  3. "The increases in global atmospheric CO2 since the industrial revolution are mainly due to CO2 emissions from the combustion of fossil fuels, gas flaring and cement production. Other sources include emissions due to land use changes such as deforestation and biomass burning." (IPCC (2007). Fourth Assessment Report)