Loopbaanvoorligting
Loopbaanvoorligting of loopbaanberading is 'n tipe advies en ondersteuning wat deur loopbaanberaders aan hul kliënte verskaf word, om die kliënte te help om hul reis deur die lewe, leer en werkveranderinge (loopbaan) te bestuur. Dit sluit in loopbaanverkenning, loopbaankeuses maak, loopbaanveranderinge bestuur, lewenslange loopbaanontwikkeling[1] en die hantering van ander loopbaanverwante kwessies. Daar is geen ooreengekome definisie van die rol van 'n loopbaan- of werkberader wêreldwyd nie, hoofsaaklik as gevolg van konseptuele, kulturele en taalkundige verskille.[2][3] Die terminologie van 'loopbaanberading' dui egter tipies op 'n professionele intervensie wat een-tot-een of in 'n klein groepie uitgevoer word. Loopbaanvoorligting hou verband met ander tipes berading (bv. huweliks- of kliniese berading). Wat alle tipes professionele berading verenig, is die rol van praktisyns, wat advies oor hul kundigheidsonderwerp kombineer met beradingstegnieke wat kliënte ondersteun om komplekse besluite te neem en moeilike situasies te konfronteer.
Terminologie
[wysig | wysig bron]Daar is aansienlike variasie in die terminologie wat wêreldwyd gebruik word om hierdie aktiwiteit te beskryf. Benewens die spellingsverskil in Engels tussen VSA (counseling) en VK (counselling), is daar ook 'n reeks alternatiewe terme wat algemeen gebruik word. Dit sluit in: loopbaanleiding; loopbaanberading,loopbaanafrigting; begeleidingsberading; persoonlike leiding; loopbaankonsultasie en 'n reeks verwante terminologieë. Dit lei dikwels daartoe dat skrywers en kommentators verskeie terme, bv. loopbaanleiding en berading, kombineer om inklusief te wees.[4] Sorg moet egter uitgeoefen word wanneer van een terminologie na 'n ander oorgeskakel word, aangesien elke term sy eie geskiedenis en kulturele betekenis het. 'n Alternatiewe term is 'loopbaanleiding'. Hierdie term word soms as 'n sinoniem vir loopbaanberading gebruik, maar kan ook gebruik word om 'n breër reeks intervensies bo en behalwe een-tot-een-berading te beskryf.
Daar is aansienlike variasie in die terminologie wat wêreldwyd gebruik word om hierdie aktiwiteit te beskryf. Benewens die Engelse spellingsverskil tussen en is daar ook 'n reeks alternatiewe terme wat algemeen gebruik word. Dit sluit in: loopbaanleiding; loopbaanafrigting; begeleidingsberading; persoonlike leiding; loopbaankonsultasie en 'n reeks verwante terminologieë. Dit lei dikwels daartoe dat skrywers en kommentators verskeie terme, bv. loopbaanleiding en berading, kombineer om inklusief te wees.[4] Sorg moet egter uitgeoefen word wanneer van een terminologie na 'n ander oorgeskakel word, aangesien elke term sy eie geskiedenis en kulturele betekenis het. 'n Alternatiewe term is 'loopbaanleiding'. Hierdie term word soms as 'n sinoniem vir loopbaanberading gebruik, maar kan ook gebruik word om 'n breër reeks intervensies bo en behalwe een-tot-een-berading te beskryf.
In Amerikaanse regeringskantore (One Stop Career Centers) fokus werkberaders gewoonlik op die verkryging van werk, die eintlike verkryging van 'n werk, wat die verlangde resultaat van die loopbaanontwikkelings-, opleidings- en onderwysproses is. Hulle kan ook werk vir gemeenskapsgebaseerde organisasies, of vir winsgewende en niewinsgewende besighede wat betrokke is by die hulp van mense om werk te vind. Salaris- en werksomstandighede is nogal uiteenlopend.[5] Werkberading het sy historiese oorsprong by die Amerikaanse Departement van Arbeid. Loopbaanontwikkelingsprofessionele persone kan in 'n verskeidenheid omgewings werk, maar werk gewoonlik in kantore waar hulle privaat onderhoude met kliënte kan voer en in klaskamers of raadsale waar hulle groepsessies hou. Afhangende van die organisasie, kan hul werksure aand- en naweekwerk insluit.
Voordele en uitdagings
[wysig | wysig bron]Voordele
[wysig | wysig bron]Empiriese navorsing[6] bevestig die doeltreffendheid van loopbaanvoorligting.[7] Professionele loopbaanberaders kan mense met loopbaanverwante uitdagings ondersteun. Deur hul kundigheid in loopbaanontwikkeling en arbeidsmarkte kan hulle 'n persoon se kwalifikasies, ervaring, sterk- en swakpunte in 'n breë perspektief plaas terwyl hulle ook hul verlangde salaris, persoonlike stokperdjies en belangstellings, ligging, arbeidsmark en opvoedkundige moontlikhede in ag neem. Deur hul beradings- en onderrigvermoëns kan loopbaanberaders mense ook ondersteun om 'n beter begrip te kry van wat werklik vir hulle persoonlik saak maak, hoe hulle hul loopbane outonoom kan beplan, of hulle kan help om moeilike besluite te neem en deur krisistye te kom. Laastens is loopbaanberaders dikwels in staat om hul kliënte te ondersteun om geskikte plasings/werk te vind, om konflikte met hul werkgewers uit te werk, of om die ondersteuning van ander nuttige dienste te vind. Dit is as gevolg van hierdie verskeie voordele van loopbaanvoorligting dat beleidmakers in baie lande voorligtingsdienste in die openbaar befonds. Die Europese Unie verstaan byvoorbeeld loopbaanvoorligting en -berading as 'n instrument om sosiale uitsluiting effektief te bestry en burgers se indiensneembaarheid te verhoog.[8]
Loopbaanberaders help werksoekers om gestruktureerde werksoekplanne te ontwikkel wat ontwerp is om aan die eise van moderne arbeidsmarkte te voldoen. Navorsing dui daarop dat kliënte wat sulke planne volg, meer aansoeke indien, meer werkaanbiedinge ontvang en hoër indiensnemingsyfers behaal as diegene daarsonder.[9] Daar is ook getoon dat pasgemaakte werksoekadvies onderhoudsyfers verhoog, veral vir individue wat langtermynwerkloosheid ervaar.[10] Verder maak deelname aan gestruktureerde werksoekprogramme werksoekers meer as 2,5 keer meer geneig om werk te bekom in vergelyking met diegene wat nie deelneem nie.[11] Loopbaanberaders kan dus hierdie bewysgebaseerde benaderings toepas om werksoekers se motivering te verbeter, toegang tot indiensneming te verbreed en ongelykhede aan te spreek waarmee diverse bevolkings te kampe het.[12][13]
Uitdagings
[wysig | wysig bron]Een van die grootste uitdagings wat met loopbaanvoorligting verband hou, is om deelnemers aan te moedig om aan die proses deel te neem. Byvoorbeeld, in die VK sê 70% van mense onder 14 dat hulle geen loopbaanadvies ontvang het nie, terwyl 45% van mense ouer as 14 geen of baie swak/beperkte advies ontvang het.
In 'n verwante kwessie is sommige kliëntgroepe geneig om die intervensies van professionele loopbaanberaders te verwerp en verkies om op die advies van eweknieë of meerderes binne hul eie beroep staat te maak. Jackson et al. het bevind dat 44% van dokters in opleiding gevoel het dat senior lede van hul eie beroep die beste geplaas is om loopbaanadvies te gee.[14] Verder word erken dat die gee van loopbaanadvies iets is wat wyd versprei word deur 'n reeks formele en informele rolle. Benewens loopbaanberaders is dit ook algemeen dat sielkundiges, onderwysers, bestuurders, opleiers en menslikehulpbron (HR) spesialiste formele ondersteuning in loopbaankeuses bied.
Net so is dit ook algemeen dat mense informele ondersteuning van vriende en familie rondom hul loopbaankeuses soek en loopbaanprofessionele heeltemal vermy. In die 2010's maak mense toenemend staat op loopbaanwebportale om advies te kry oor die skryf van curriculum vitae's en die hantering van onderhoude, en om navorsing te doen oor verskeie beroepe en maatskappye. Dit is ook moontlik om 'n beroepsassessering aanlyn te laat doen.
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ "What is Career Counseling?". Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 Augustus 2020.
- ↑ Van Esbroeck, R.; Athanansou, J. (2008). "1. Introduction". In Athanasou, J. & R. Van Esbroeck (red.). International Handbook of Career Guidance. Springer. pp. 1–19. ISBN 978-1-4020-6229-2.
- ↑ http://www.co.warren.nj.us/departments/contractadmin/61.pdf Geargiveer 31 Julie 2020 op Wayback Machine A One Stop Career Center Description
- 1 2 Schiersmann, C., Ertelt, B.-J., Katsarov, J., Mulvey, R., Reid, H, & Weber, P. (eds.) (2012). NICE Handbook for the Academic Training of Career Guidance and Counselling Professionals. Heidelberg: Heidelberg University, Institute of Educational Science. p. 7. ISBN 978-3-944230-03-0.
{{cite book}}:|last=has generic name (hulp)AS1-onderhoud: meer as een naam (link) - ↑ "Employment Counselor Job Description, Career as an Employment Counselor, Salary, Employment - Definition and Nature of the Work, Education and Training Requirements, Getting the Job".
- ↑ Whiston, Susan C.; Li, Yue; Mitts, Nancy Goodrich; Wright, Lauren (2017). "Effectiveness of career choice interventions: A meta-analytic replication and extension". Journal of Vocational Behavior. 100: 175–184. doi:10.1016/j.jvb.2017.03.010. S2CID 53404768.
- ↑ "5 Signs You Need a Career Coach". www.passage2pro.com. Besoek op 30 November 2023.
- ↑ Council of the European Union (31 Oktober 2008). "Council Resolution on Better Integrating Lifelong Guidance into Lifelong Learning Strategies" (Resolution No. 14398/08 EDUC 241 SOC 607).
{{cite journal}}: Cite journal requires|journal=(hulp) - ↑ Abel, Martin; Burger, Rulof; Carranza, Eliana; Piraino, Patrizio (April 2019). "Bridging the Intention-Behavior Gap? The Effect of Plan-Making Prompts on Job Search and Employment". American Economic Journal: Applied Economics (in Engels). 11 (2): 284–301. doi:10.1257/app.20170566. ISSN 1945-7782.
- ↑ Belot, Michèle; Kircher, Philipp; Muller, Paul (1 Julie 2019). "Providing Advice to Jobseekers at Low Cost: An Experimental Study on Online Advice". The Review of Economic Studies (in Engels). 86 (4): 1411–1447. doi:10.1093/restud/rdy059. hdl:1814/60670. ISSN 0034-6527.
- ↑ Liu, Songqi; Huang, Jason L.; Wang, Mo (2014). "Effectiveness of job search interventions: A meta-analytic review". Psychological Bulletin (in Engels). 140 (4): 1009–1041. doi:10.1037/a0035923. ISSN 1939-1455.
- ↑ Cmar, Jennifer L.; McDonnall, Michele C. (1 Januarie 2021). "Short-Term Effectiveness of Job Search Skills Training: Comparisons by Summer Work Experience Participation". Rehabilitation Counseling Bulletin (in Engels). 64 (2): 86–96. doi:10.1177/0034355220910225. ISSN 0034-3552.
- ↑ Brown, Steven D. (2020), "Facilitating Success in the Job Search Process" (in en), Career Development and Counseling (John Wiley & Sons, Ltd): pp. 703–731, doi:10.1002/9781394258994.ch22, ISBN 978-1-394-25899-4, https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1002/9781394258994.ch22, besoek op 2025-07-19
- ↑ Jackson et al, Informing choices: the need for career advice in medical training
