Lys van vertalings in Afrikaans

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search

Hierdie blad dien as 'n onkanonieke lys van vertalings in Afrikaans.

Agtergrond[wysig | wysig bron]

Selde word 'n duidelike antwoord verskaf waarom Afrikaanssprekendes so min vreemdetaalvertalings jaarliks uitgee.

Enkele aspekte wat wel tot hierdie "bevrore" tendens kan bydra is:

  • Heel gereeld is die boek van 'n vreemde taal reeds in Engels vryelik op die mark beskikbaar. Dit word ook as onsinnig beskou om uit Engels te vertaal indien die persoon wel by magte is om Engels te kan lees, veral by ontspanningsliteratuur. 'n Uitsondering is akademiese handboeke en ander leermateriaal.

Jaco [Jacobs] verduidelik die keuse van [jongmens]-boeke om te vertaal as volg: "Die meeste Afrikaanse jong volwassenes is gemaklik daarmee en gewoond daaraan om ook in Engels te lees, daarom maak dit nie veel sin om topverkopertitels soos The Hunger Games of The Fault in Our Stars te vertaal nie – teen die tyd dat ons dit op die rakke kan hê, het lesers waarskynlik reeds die boeke in Engels gekoop en gelees. Ons het eenvoudig (nog) nie 'n vertaalkultuur soos byvoorbeeld in Nederland nie"

Torr, Donnay. 2015. Die lees van lugkastele. Taalgenoot. Someruitgawe, p.54
  • Die tekort aan dééglike tweetalige woordeboeke in Afrikaans. Soms gebeur dit, soos by die Afrikaans-Franse woordeboek van 1950, dat die ontvangs nie so gunstig is nie, die belangstelling te min en die drukkoste te duur is. Pleks daarvan om op die ou weergawes te verbeter en uit te bou, loop die eksperimentele woordeboekmakery eenvoudig net dood. Goeie tweetalige woordeboeke kan juis die vertalerslus aanwakker.
  • Dikwels is die resensente van die vertalings eenvoudig nie opgewasse of geskool genoeg of eintlik by magte om 'n resensie oor 'n vertaling te lewer nie. 'n Resensie se hoofdoel kan wees om die gehalte vertalings te verbeter. Die Hollandse kritikus van die Afrikaanse en Nederlandse lettere, Rob Antonissen, skryf in sy resensie oor Uys Krige se Vir die luit en die kitaar (1950), die volgende:

Die eerste wat 'n mens geneig is om te doen wanneer jy die waarde van 'n vertaling probeer toets, is om dit met die origineel te vergelyk. Toe dus dié neiging ook vir my beetkry, het ek onmiddellik baie teleurgestel gevoel oor my onmag: die anderhalwe woord Spaans wat ek ken, gun my nie 'n skyn van kans om Spaanse poësie in die oorspronklike behoorlik te begryp, laat staan na waarde te skat nie. Wat die Arabiese poësie betref, het Krige self die vergelykingstoets onmoontlik gemaak, want hier het hy uit Engelse en Franse vertalings oorgesit. As my enigste toevlug het dus die Frans poësie oorgebly. - Ons eie boek: driemaandelikse tydskrif en boekegids, Jaargang XVII (2): 11

Nietemin stop hierdie waarskuwing nie akademici en die media om middelmatige resensies te skryf nie.
Een voorbeeld is resensies oor Fragmente uit die Ilias (2014). Die resensies van Taalgenoot,[1] Beeld,[2] Joan Hambidge,[3] Marlies Taljard[4] en selfs Johan Thom in 'n vaktydskrif[5] lewer slegs opsommings van die inhoud of die struktuur in Afrikaans. Die leser kan met geen sekerheid sê of die resensent enigsins Oudgrieks werklik magtig is nie, want daar is geen oortuigende aanhaling uit die oorspronklike teks nie. Die Burger[6]voer slegs 'n onderhoud met die vertaler.
Selfs al sou die vertaling Fragmente uit die Ilias "hoogaangeskrewe"[7] en akkuraat ook wees, maak die resensente geen objektiewe of kundige uitlating oor die nuanse, idee-getrouheid, konteks, of kultuuroordrag van die Oudgriekse wêreld nie. Daar word nie 'n enkele sinsnede uit die oerteks aangehaal [hetsy in die oorspronklike of getranslitereerde Grieks] om hul redes mee te staaf nie.
Wat betref die resensie van die Afrikaanse Bokveld binnekort (uit Engels Apocalypse now-now deur Charlie Human), lyk sake skielik anders: Die vertaling uit Engels het beslis ook die storie beïnvloed: Dit is soms opvallend waar 'n idee of toneel bloot net beter in die oorspronklike taal sou gewerk het.[8]
  • Die tekort aan internasionale taalvakkeuses op sekondêre skool. Die deursnit plattelandse hoërskool regoor Suid-Afrika bied hoofsaaklik net Engels en 'n ander inheemse taal aan, wat Afrikaans moontlik insluit. Die Afrikatale beskik nie almal oor 'n wye en groot verskeidenheid literatuur nie. Die internasionale tale is slegs by 'n uitgesoekte groepie skole beperk tot Frans, Duits, Portugees, Italiaans, Spaans en Mandaryns. Tale soos Hebreeus, Latyn, Oerdoe, Arabies, Hindi, Tamil, Goedjarati en Telegoe word ook net by enkele skole aangebied.[9] Ander tale van belang, soos Koreaans, Japannees, Grieks, Russies, Indonesies, Maleisies, Persies, ens. moet dus buite die leerplan aangeleer word. Die gebrek aan veeltaligheid lei tot die eerste probleem wat uitgelig is: dat die oorheersende boekeaanbod in Engels op die Suid-Afrikaanse mark die Afrikaanssprekendes skugter maak om uit Engels te vertaal.
  • Die sluiting van tersiêre instellings se taaldepartemente weens 'n gebrek aan openbare belangstelling. In 2015 sluit die Universiteit van Suid-Afrika sy Spaanse, Italiaanse en Russiese Departemente wat in die 1960's geopen is.[10] Belangstellendes moet dus nou kommersiële aanleerpakette aankoop en outodidakties te werk gaan, alternatiewe plaaslike universiteite opsoek of by oorsese instellings gaan studeer.
  • Afrikaanse vryskutvertalers word grotendeels swak betaal vir die moeitevolle arbeid wat in die vertaalproses gesit word. Daarteenoor vergoed groter boekemarkte aansienlik beter in ontwikkelde lande, soos te sien in Duitsland, Frankryk en Nederland en die Nordiese lande. Die gevolg is dat die Afrikaanse vryskutvertalers op eie bodem dikwels die vertaalwerk soos 'n liefhebbery sal aanpak en nie getalgewys soveel boeke as moontlik probeer vertaal nie.
  • Daar is 'n duidelike versuiling op te merk tussen die akademiese wêreld en die hoofstroomuitgewery. Laasgenoemde is kommersieel ingesteld en keur boeke hoofsaaklik goed wat 'n hoë publikasie-, verkoop- en winssyfer sal meebring. Die Afrikaanse akademiese wêreld spits hul egter weer hoofsaaklik toe op die gehalte boeke, wat dikwels 'n beperkte lesertal het – hetsy die digkuns, hetsy dik boekdele rondom die wysbegeerte. In die verlede is hierdie akademiese of niefiksieboeke meermaal slegs eenmalig op duur drukkoste uitgegee, sonder 'n heruitgawe waar moontlike foute van vorige weergawes reggestel is, met die uitsondering indien die boek wel vir die voorskryfboekemark goedgekeur is. Jare kon verbygaan voordat die spesifieke boek op groot aanvraag weer herdruk word. Die uitgewers is egter heel skugter om verliese te ly, wat die vertaling van akademiese werke inperk.[11] Die koms van die e-boek kan wel hierdie probleem oorbrug. Internasionale boekwinkels soos Amazon.com en Google Play maak ook 'n internasionale mark oop vir Afrikaanse boeke wat wêreldwyd in sy oorspronklike vorm aanlyn gekoop en gelees kan word.
  • Dikwels is die motief duister presies waarom sekere werke vertaal word. Daar ontstaan die vraag of daar enigsins 'n behoefte is na die betrokke werk, of daar vir 'n "spookmark" vertaal word, of daar enigsins 'n mark kunsmatig geskep word, en veral wie die besluitnemer is: die voorgenome vertaler of die uitgewer?[12]
  • Dikwels is die Afrikaanse vertalers sku om vorige "hinderlike" vertalings te korrigeer en weer uit te gee.
  • Party tekste vertaal swak wat oorspronklik swak geskryf is.[13]
  • Vertalings van klassieke werke word dikwels in Afrikaans eenmalig vertaal, maar bly nie lank in sirkulasie nie.[14][15]
  • Party skrywers weier summier om hul werke vertaal te kry. Deels om mense juis rede te gee om bv. Afrikaans of Bretons te leer. As 'n leser 'n vertaalde werk lees, is dit glad nie te sê hy sal die oorspronklike werk in die oorspronklike taal wil lees nie. Die Afrikaanse / Bretonse skrywer sou dan bloot bv. die Engelse of Franse taal verryk; andersyds word 'n minderwaardiger vertaalde werk aan die anderstalige leser oorgedra, want party werke is bykans onvertaalbaar uit die oerteks.[16]

Uit die oorspronklike teks[wysig | wysig bron]

Hieronder volg 'n onvolledige lys van nie-Engelse vertalings na Afrikaans toe.

Duits[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Lewenswysheid Parerga und Paralipomena
(Aphorismen zur Lebensweisheit)
F. P. van der Merwe 1949 Arthur Schopenhauer 1851
Gode, grafte en
geleerdes
Götter, Gräber und
Gelehrte
D.J. van Niekerk 1958 C.W. Ceram 1949
Die hart van die sesde leër Das Herz der 6. Armee Albert Crafford 1965 Heinz G. Konsalik 1964
Faust I Faust I Eitemal 1966 J.W. von Goethe 1808
Die aarde is naby Die Erde ist Nah Anna Minnaar-Vos 1972 Ludĕk Pešek 1970
Die Christen in 'n krisis Der Christ im Ernstfall. Das kleine Buch der Hoffnung Alba Bouwer 1977 Helmut Thielicke 1967
Nag van die wolwe Die Nacht der Wölfe Ludwig Visser 1981 Horst P. Fanger 1980
Verraad teen Suid-Afrika Verrat an Südafrika Erik H. Tönsing 1989 Klaus D. Vaqué 1988
Kreeftegang: roman Im Krebsgang Arnold Blumer 2003 Günter Grass 2002
Duino-elegieë Duineser Elegien H.J. Pieterse 2007 Rainer Maria Rilke 1951
Arthur Schopenhauer : essays oor lewenswysheid Parerga und Paralipomena C.R. Snyman 2013 Arthur Schopenhauer 1851

Frans[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Die skoonseun van meneer Poirier Le Gendre de M. Poirier D.F. Malherbe 1919 Émile Augier & Jules Sandeau 1854
Jean Valjean Jean Valjean M. F. Toerien 1921–1922 Victor Marie Hugo 1862
Die swart tulp La Tulipe Noire C. Louis Leipoldt 1924 Alexandre Dumas 1850
Die gierigaard se dogter Eugénie Grandet J.F. Marais 1945 Honoré de Balzac 1833
Sterwende aarde Terre qui meurt Gerrit Bekker 1948 René Bazin 1898
Verhale (verskeie) Gerrit Dekker 1954 Guy De Maupassant (verskeie)
Twintigduisend myl onder die see Vingt mille lieues sous les mers Bep Rompel
Hans Rompel
1954 Jules Verne 1870
Perd sonder kop Le Cheval sans tête Jan Rabie 1955 Paul Berna 1955
Die klein prinsie Le petit prince J. P. L. Krige 1957 Antoine de Saint-Exupéry 1943
Nagvlug Vol de nuit J. P. L. Krige 1957 Antoine de Saint-Exupéry 1931
Die legende van die
heilige Julianus,
die herbergsame
La Légende de Saint
Julien l'Hospitalier
W.E.G. Louw 1959 Gustave Flaubert 1877
Die os en die esel van die krip Le Boeuf et l'âne de crèche Elizabeth Eybers 1959 Jules Supervielle 1931
Die stilte van die see Le Silence de la mer Jan Rabie 1960 Vercors
(Jean Bruller)
1942
'n Huis met groen luike Les Volets verts Jan Rabie 1960 Georges Simenon 1950
Die gevangene Les louves Onbekend 1960 Boileau-Narcejac 1955
Dertien grade Celsius Échec au porteur Onbekend 1960 Noël Calef 1956
Die waaier L'eventail de Séville Jan Rabie 1960 Paul-Jacques Bonzon 1958
Die seun en die rivier L'enfant et la rivière Hettie Odendaal 1961 Henri Bosco 1945
Die klip wat groei La pierre qui pousse Jan Rabie 1961 Albert Camus 1957
Die krete sterf weg Les clameurs se son Tues G P K Kirsten 1961 Jean Denys 1957
Die ligte voetstap Barboche Jan Rabie 1961 Henri Bosco 1957
Sleutels van die woestyn Les Clés du désert G P K Kirsten 1961 L. N. Lavolle 1960
Jakkalsstreke van Scapino Les Fourberies de Scapin Bartho Smit 1962 Molière 1671
Die romanse oor die muur Les romanesques Sarel Jakob Pretorius 1962 Edmond Rostand 1894
Poek en sy weerwolwe Pouk et ses loups-garous Eduard Petrus du Plessis 1962 Léonce Bourliaguet 1955
Reisigers na die groot land Le pays où l'on n'arrive jamais André P. Brink 1962 André Dhôtel 1955
Die brug oor die rivier Kwai Le Pont de la rivière Kwaï André P. Brink 1962 Pierre Boulle 1957
Die wonderhande Les mains du miracle André P. Brink 1962 Joseph Kessel 1960
Die weeskinders van Simitra Les Orphelins de Simitra Jan Rabie 1963 Paul-Jacques Bonzon 1955
Hysbak na die skavot Ascenseur pour l'échafaud Estelle Beyers 1963 Noël Calef 1956
Olaf die Wiking Le Viking au bracelet d'argent Willem Andries Boonzaaier 1963 Paul-Jacques Bonzon 1957
Die vlieënde kangaroe Le kangourou volant. G P K Kirsten 1963 Paul Berna 1957
Die berg is bang Le chef au masque d'or Jan A Jordaan 1963 René Guillot 1958
Verlorevlei L'Étang perdu Jan Rabie 1963 L.N. Lavolle 1959
Die Legioen van Eer Les centurions Eduard Petrus du Plessis 1963 Jean Larteguy 1960
Avontuur op vier voete:
die wonderbaarlike ondervindinge
van 'n worshondjie
Quatre pattes dans l'Aventure. Hester Susanna van der Merwe 1963 Claude Cénac 1961
'n Reis na die oertyd Voyage au pays de la pierre ancienne Eduard Petrus du Plessis 1963 J. C. Froelich 1962
Die swart stier Salicorne Suzanne van der Merwe 1964 Marcelle Verité 1957
Die silwerhert Les compagnons du cerf d'Argent G P K Kirsten 1964 Jacqueline Dumesnil 1959
Die koning van die katte Anne et le roi des chats H.S. van der Merwe 1964 René Guillot 1959
Pret met die ysterperd Le pista du souvenir Jan Rabie 1964 Paul Berna 1962
Die twaalf trappe Douze marches dans la falaise Hester Susanna van der Merwe 1964 Suzy Arnaud-Valence 1962
Windesang se kinders Les secrets de la Lande Jan Rabie 1964 L. N. Lavolle 1963
Nathie en die Minotaurus Nathie et le minotaure W. A. Boonzaier 1964 L. N. Lavolle 1963
Briewe uit my meul Lettres de mon moulin Jan Rabie 1964 Alphonse Daudet 1869
Grisjka en sy beer Grichka et son ours Suna Troskie 1964 René Guillot 1958
Die ysterperd Le bout du monde Jan Rabie 1964 Paul Berna 1961
Pascal se leeuwyfie Sirga la lionne Johan Smuts 1965 René Guillot 1951
Die spookjakkals Le Renard dans l'île Eduard Petrus du Plessis 1965 Henri Bosco 1956
Toekaram Toukaram, ou l'Age de l'Amitié J. van Regenmortel 1965 Jean-Francois Pays 1961
Die lang nagwaak La longue veille H.M. Liebenberg 1966 Suzy Arnaud-Valence, Onbekend
Simfonie : drie novelles
Die Herdersimfonie
Isabelle.
Vroue-skool.
La symphonie pastorale.
Isabelle.
L'ecole des femmes.
Adriaan Elferink 1966 Andre Paul Guillaume Gide Verskeie
Die graaf van Monte-Cristo Le comte de Monte-Christo Johanna van Regenmortel 1966 Alexandre Dumas 1845–1846
Die swerfling La Vagabonde André P. Brink 1966 Sidonie Gabrielle Colette 1910
Kursus in algemene Taalkunde Cours de linguistique générale Alewyn Lee 1966 Ferdinand de Saussure 1916
Die buitestaander L'étranger Jan Rabie 1966 Albert Camus 1942
Bruno, koning van die bere Bruno roi de la montagne B. T. Kannemeyer 1966 Michel-Aimé Baudouy 1953
Witrot en sy stoker:
'n verhaal oor treine
Rat-Blanc et son chauffeur:
une histoire de chemin de fer
Jan Rabie 1966 Étienne Cattin 1958
Alexander die god Alexandre le dieu Ia van Zyl 1966 Maurice Druon 1958
My vriend Carlo Mon ami Carlo Ria du Toit 1966 Gine Victor Leclercq 1959
Bende van die groot rots Les compagnons de la Croix-Rousse Toni Field 1966 Paul-Jacques Bonzon 1961
Vrywillig vir Europa Les volontaires Myron Kok 1966 Stanislas de Saint-Loup
(Marc Jean Pierre Augier)
1964
Die ongelukke op Vinknes Les cent malbeurs
des petits Cantebec
G.P.K. Kirsten 1966 Andrée Dubois-Millot 1965
Die klein arend Le Prince Impérial Ia van Zyl 1967 Alain Decaux Onbekend
Thérèse Thérèse Desqueyroux J. P. Venter 1967 François Mauriac 1927
Die daaglikse lewe tydens die Renaissance Vie quotidienne au temps de la Renaissance A. A. F. Teurlinckx 1967 Abel Jules Maurice Lefranc 1938
Die straatmusikant Le piano à bretelle Jan Rabie 1967 Paul Berna 1956
Die jong miljoenêrs Millionnnaires en Herbe Ia van Zyl 1967 Paul Berna 1958
Agt vroue Huit femmes Jocelyn de Bruyn 1967 Robert Thomas 1958
Witkuif Crin-Blanc M. van der Merwe 1967 René Guillot 1959
Roseline se sneltrein L'Express du soir Jan Rabie 1967 Étienne Cattin 1962
Die glasperd Le Cheval de Verre Jo Joubert 1967 Paul-Jacques Bonzon 1963
Die geheim van die swart kat Le temoignage du chat noir Ia van Zyl 1967 Paul Berna 1963
Die buitepos : 'n Vietnamese oorlogsroman Les os du tigre Sophia Elizabeth Van Zyl
(Ia van Zyl)
1967 Claude Pierre Favre 1965
Die agterbankers Saamgestel uit "La foire aux cancres" en "Le rire en herbe" Rina Scheiflinger 1968 Jehanne Jean-Charles Verskeie
Die spel van liefde en toeval:
'n komedie
Le jeu de l'amour et du hasard Johann Joubert 1968 Pierre Carlet de Chamblain de Marivaux 1730
Jean Valjean Jean Valjean Beatrix Marianne Kannemeyer 1968 Victor Marie Hugo 1862
Die nag gaan verby La fin de la nuit Rita Elferink 1968 François Mauriac 1935
Montserrat Montserrat Bartho Smit 1968 Emmanuel Roblès 1948
Michel Strogof Michel Strogoff Chris van Lille 1969 Jules Verne 1876
Romeo en Jeannette Roméo en Jeannette Peter Blum 1969 Jean Anouilh 1946
Die berge treur La Neige en deuil Myron Kok 1969 Henri Troyat 1952
Die perd van vieruur in die môre Le cheval de quatre heures du matin Lettie Pretorius 1969 Henriette Robitaillie 1954
My vyand, my vriend Pour que la neige reste blanche B. M. Kannemeyer 1969 Antoine Reboul 1963
Worsie loop weg Petite histoire d'un petit chien Chris van Lille 1969 René Guillot 1964
Die pantoffelmoordenaars:
'n riller blyspel
Assasins associé A.E. Vorster 1969 Robert Thomas 1965
Die verlore opstal Le Grand Meaulnes Ignatius van der Westhuizen 1970 Alain-Fournier 1913
Dokter teen-wil-en-dank Le médecin malgré lui Uys Krige 1971 Molière 1666
Die Italiaanse strooihoed: 'n klug in vyf bedrywe Un chapeau de paille d'Italie Rita Elferink 1971 Eugène Labiche 1851
Hond se gedagte La puce a l'oreille Nerina Ferreira 1971 Georges Feydeau 1907
Mag ek saamspeel? Voulez-vous jouer avec moâ ? Laurie van der Merwe 1971 Marcel Achard 1923
Vlug soos die wind Va Comme le Vent Toni Field 1971 Gine Victor Leclercq 1960
Grisjka en die wolwe Grichka et les loups Suna Troskie 1971 René Guillot 1960
Grisjka se merk La Marque de Grichka Suna Troskie 1971 René Guillot 1961
Die planeet van die ape La Planète des singes Sonja-Marié Eksteen 1971 Pierre Boulle 1963
Nag van die tyd La Nuit des temps Rina Scheiflinger 1971 René Barjavel 1968
Wagters op die Wit Rots Alerte sur le Roc Blanc Sonja-Marié Eksteen 1971 Michel-Aimé Baudouy 1970
Die vergete soldaat Le Soldat oublié Sonja-Marié Eksteen 1972 Guy Sajer 1967
Stories van lank gelede Contes et images d'autrefois. Erne Badenhorst 1972 Madeleine Gilard
&
Rolande Causse
1968
Die geheim van die verdwene skuit L'Epave de la Bérénice Chris van Lille 1972 Paul Berna 1969
Soektog na 'n legende Un pays sans Légende Jan Rabie 1975 Paul Berna 1970
Om 'n knoop deur te hak Le Nœud gordien Jan Boyazoglu 1976 Georges Pompidou 1974
Kuifie: Die skat van Rackham die Rooie Tin-tin: Le trésor de Rackham le Rouge Eduard Petrus du Plessis 1977 Hergé 1943/1944
Die knyptang La tenaille: roman E. E. Lindeque 1977 Pierre Louis Boileau 1975
Die toring van Babel La tour de Babel Eduard Petrus du Plessis 1977 Yvette Contempré (rondom die skildery van Pieter Breugel) 1977
Suster luiperd[17] Ma sœur la panthère Jan Rabie 1981 Djibi Thiam 1978
Die swart tulp La Tulipe Noire Gerhard Venter 1982 Alexandre Dumas 1850
Omsingel die laer van die heiliges Le Camp des saints Naomi Morgan 1990 Jean Raspail 1973
Die klein prinsie Le petit prince André P. Brink 1994 Antoine de Saint-Exupéry 1943
Een jaar : roman Un an Lydia van Eeden 2003 Jean Echenoz 1997
Negrologie:
waarom Afrika vergaan
Négrologie:
pourquoi l'Afrique meurt
Dan Roodt,
Karin Roodt,
Lydia van Eeden
2005 Stephen Smith 2003
L'Africain L'Africain Naomi Morgan 2010 Jean-Marie Gustave Le Clezio 2004
Die land van die groot woordfabriek La grande fabrique de mots Nicol Stassen 2011 Agnès de Lestrade
Valeria Docampo
2009
Tagtig gedigte en twee essays Verskeie Catherine du Toit en medewerkers 2012 Michel Houellebecq Verskeie
Die pes[18] La peste Piet de Jager 2012 Albert Camus 1947
Ek sou graag 'n kind wil opvreet Je mangerais bien un enfant Nicol Stassen 2012 Sylviane Donnio
&
Dorothée de Monfreid
2004
Die blou klippie Bonhomme et le caillou bleu Francois D. Marais 2012 Anne-Gaëlle Balpe
&
Eve Tharlet
2011
Oskar en die pienk tannie
['n storie van vriendskap en aanvaarding]
Oscar et la Dame rose Naomi Morgan 2013 Eric-Emmanuel Schmitt 2002
Leeus eet nie hondekos nie Les lions ne mangent pas de croquettes Kobus Geldenhuys 2013 André Bouchard 2012
Monsieur Ibrahim en die blomme van die Koran Monsieur Ibrahim et les fleurs du Coran Naomi Morgan 2014 Eric-Emmanuel Schmitt 2001
Ses stoute varkies Six petits cochons turbulents Alida Viljoen 2014 Isabella Camino
&
Delphine Lacharron
2002
My kat, die mees verspotte kat ter wêreld Mon chat le plus bête du monde Nicol Stassen 2015 Gilles Bachelet 2004
Toe my kat nog klein was Quand mon chat était petit Nicol Stassen 2015 Gilles Bachelet 2006
Nuus oor my kat Des nouvelles de mon chat Nicol Stassen 2015 Gilles Bachelet 2009
Avonture in Dinosourusland Douze aventures au pays des dinosaures Naomi Morgan 2015 Mireille Saver
&
Frédéric Multier
&
Gauthier Dosimont
2012
Die badkamer La salle de bain Dan Roodt 2016 Jean-Philippe Toussaint 1985
Die mure onthou La Mémoire des murs Ronel Esterhuizen-Belin 2016 Tatiana de Rosnay 2003

Grieks[wysig | wysig bron]

Oudgrieks[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Koning Oidipus : treurspel van Sophokles Οἰδίπους Τύραννος Lodewicus Johannes du Plessis 1928 Sophokles 429–425 v.C.
Hippolytus 'Iππόλυτος J.A. Ross 1940 Euripides 428 v.C.
Paddas Βάτραχοι Theodorus Johannes Haarhoff 1944? Aristophanes 405 v.C.
Die Ilias Ἰλιάς Johannes Petrus Jansen van Rensburg 1952 Homeros 800-700 v.C.
Die vroue van Troje Τρωιαδες Johannes Petrus Jansen van Rensburg
&
N.P. van Wyk Louw
1955 Euripides 415 v.C.
Die Odusseia ἡ Ὀδύσσεια Johannes Petrus Jansen van Rensburg 1963 Homeros aan die einde van
8ste eeu v.C.
Iphigeneia in Aulis Ἰφιγένεια ἡ ἐν Αὐλίδι Johannes Petrus Jansen van Rensburg 1967 Euripides 406 v.C.
Elektra Ἠλέκτρα Johannes Petrus Jansen van Rensburg 1967 Sophokles 435 en 410 v.C.
Die mooiste verhale van Esopus Verskeie Johannes Petrus Jansen van Rensburg 1970 Esopus Verskeie
Lusistrata Λυσιστράτη Johannes Petrus Jansen van Rensburg 1970 Aristophanes 411 v.C.
Koning Oidipus Οἰδίπους Τύραννος Theo Wassenaar 1974 Sophokles 429–425 v.C.
Antigone Ἀντιγόνη Theo Wassenaar 1975 Sophokles 442 v.C.
Die Philoktetes Φιλοκτήτης Johannes Petrus Jansen van Rensburg 1976 Sophokles 409 v.C.
Elektra Ἠλέκτρα Theo Wassenaar 1977 Sophokles 435 en 410 v.C.
Die paddas Βάτραχοι Merwe Scholtz 1978 Aristophanes 405 v.C.
Oidipus by Kolonos Οἰδίπους ἐπὶ Κολωνῷ Oidipous epi Kolōnō Johannes Petrus Jansen van Rensburg 1979 Sophokles 401 v.C.
Die Ooste teen die Weste: Herodotus se geskiedenis Ἱστορίης ἀπόδεξις (Historiès apodeksis) Johannes Petrus Jansen van Rensburg In 1970 voltooi, 1991 geresenseer, 1994 uitgegee[19][20] Herodotus 401 v.C.
Vyftig fabels in Afrikaans Verskeie Piet Boshoff
&
Gafie Van Wyk
2000 Esopus Verskeie
Meditasies Τὰ εἰς ἑαυτόν (Geskrifte aan myself) Francois Bredenkamp 2007 Marcus Aurelius Antonines 170-180
Esopus se fabels : die volledige versameling Verskeie Piet Boshoff
&
Gafie Van Wyk
2008 Esopus Verskeie
Fragmente uit die Ilias Ἰλιάς Cas Vos 2014 Homeros 800-700 v.C.
Odusseia Ὀδύσσεια Cas Vos 2016 Homeros aan die einde van
8ste eeu v.C.

Nieugrieks[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Patoegas O Patoúhas (Ο Πατούχας) Jan Rabie 1974 Iōannēs Kondylakēs ?
Verlange na die Hartland Aioliki ji (Αιολική Γη Μυθιστόρημα)[21] Jan Rabie 1979 Ilias Venezis (Ηλίας Βενέζης) 1943

Hebreeus[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Nieu-Hebreeuse Kortverhale Verskeie Berend Gemser 1933 Verskeie Verskeie
Volledige Sidoer vir die Sabbat: Aandgebed vir die Sabbat, Oggendgebed vir die Sabbat, Bygevoegde Sabbatgebed, Minga-gebed vir die Sabbat, Pirke abot (leerstellings van die Vaders) Sidur shalem le-khol tefilot ha-Shabat: meturgam le-Afriḳaans
סידור שלם לכל תפלות השבת :‏ ‏מתורגם לאפריקאאנס
Rabbi Moses Romm 1950 (Tweetalige boek) (Tweetalige boek)
Versaak nie jou Hart Al tiznaḥ et libkha : hu nivra le-ehov
אל תזנח את ליבך : הוא נברא לאהוב
Jaco Leuvennink
&
Jacqueline Leuvennink
2010 Birgitta Yavari-Ilan (Tweetalige boek)

Italiaans[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Elias Portolù Elias Portolù C.G.S. de Villiers 1950 Grazia Deledda 1900
Praalgraf van papier Il Sepolcro di Carta Onbekend 1960 Sergio Donati 1955
Die Goddelike Komedie
dele van Inferno en Paradiso
La Divina Commedia Cas Vos 2018 Dante Alighieri 1320

Latyn[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Die Romeinse boer : uittreksels uit die Latynse geskrifte oor die landbou van die vroeë Republiek af tot by die aanvang van die Keiserryk, met 'n vertaling van die Georgica van Vergilius en begeleidende kommentaar Georgica Theodorus Johannes Haarhoff 1925 Vergilius 37-29 v.C.
Die epistulae morales van Seneca Epistulae morales ad Lucilium G.J.J. van Deventer Sine anno Lucius Annaeus Seneca Verskeie
Institusie van die
Christelike godsdiens
Institutio Christianæ
Religionis
A. Duvenhage (1951) met medewerking van L.J. du Plessis.
&
H.W. Simpson (1980)
1951
1980
Johannes Calvyn 1536
Die navolging van Christus De imitatione Christi A S Geyser 1952 Thomas van Kempen 1418
Die dekreet oor ekumenisme van die tweede Vatikaanse Konsilie (1962–1965). Sacrosanctum Oecumenicum concilium vaticanum secundum: Decretum de oecumenismo. Th. van Haastrecht 1966 Vatikaanse Konsilie 1966
Bepeinsinge oor die eerste filosofie
waarin die bestaan van God en die
onsterflikheid van die siel bewys word.
Meditationes de prima philosophia,
in qua Dei existentia et animae
immortalitas demonstratur.
D.M. Kriel
&
A.M.T. Meyer
1967 René Descartes 1641
Die Aeneïs Aeneis J.T. Benade 1975 Vergilius 29-19 v.C.
Landelike poësie : Bucolica. Georgica "Eclogae" en "Georgica" Nicolaas Andries Blanckenberg[22][23] 1975 Vergilius 42-39 v.C. en 37-29 v.C.
Van wapens en 'n man: versvertaling van die Aeneïs Aeneis Nicolaas Andries Blanckenberg 1980 Vergilius 29-19 v.C.
Eclogae en Georgica "Eclogae" en "Georgica" J.T. Benade 1983 Vergilius 42-39 v.C. en 37-29 v.C.
Die Galliese oorlog De bello Gallico J.T. Benade 1984 Gaius Iulius Caesar 58-51/50 v.C
Tractatus de pactis Tractatus IV de pactis, jurisdictione, collationibus et transactionibus Lodewicus Johannes du Plessis 1985 Arnold Vinnius 1651
Aantekeninge oor die Inleiding van Hugo de Groot Observationes ad Hugonis Grotii manudictionem Paul Van Warmelo
&
Coenraad J. Visser
1987 Johannes Voet Onbekend
Keur uit die redevoerings van Marcus Tullius Cicero Verskeie J.T. Benade 1988 Cicero Verskeie
Tot lof van dwaasheid Encomium moriae J.L. de Villiers 2002 Desiderius Erasmus 1511

Nederlands[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Toringhoog en myle breed Torenhoog en mijlen breed Retha Scholtz 1978 Tonke Dragt 1969
Die plaag De plaag Daniel Hugo 2003 David van Reybrouck 2001
Die agterhuis Het achterhuis Lina Spies 2008 Anne Frank 1947
Die vierkant van die wraak Het vierkant van de wraak Daniel Hugo 2010 Pieter Aspe 1997
Sprakeloos Sprakeloos Daniel Hugo 2011 Tom Lanoye 2009
Die Midasmoorde De Midasmoorden Daniel Hugo 2011 Pieter Aspe 1995
Tikkop Tikkop Daniel Hugo 2011 Adriaan van Dis 2010
Die kinders van Chronos De kinderen van Chronos Wium van Zyl 2013 Pieter Aspe 1996
Bo is dit stil Boven is het stil Daniel Hugo 2013 Gerbrand Bakker 2006
Nege oop arms Negen Open Armen Daniel Hugo 2013 Benny Lindelauf 2004
Die hemel van Heivisj De Hemel van Heivisj Daniel Hugo 2013 Benny Lindelauf 2010
Kom in, dit vries daar buite (Verskeie) Daniel Hugo 2013 Alfred Schaffer (Keuseverse)
Een miljoen vlinders Eén miljoen vlinders Nicol Stassen 2013 Edward van de Vendel 2008
Die aandete Het diner Daniel Hugo 2013 Herman Koch 2009
Die Suurtjies De Zuurtjes Daniel Hugo 2013 Jaap Robben

&
Benjamin Leroy

2010
Die groot poefwedstryd Het grote poepconcours Daniel Hugo 2013 Guido van Genechten 2012
Tirza Tirza Lina Spies 2014 Arnon Grunberg 2006
Ek is my brein Wij zijn ons brein Daniel Hugo 2014 Dick Swaab 2010
'n Digter in Antwerpen:
'n keuse uit die gedigte van Leonard Nolens
Verskeie Daniel Hugo 2015 Leonard Nolens Verskeie
Mara Mara Daniel Hugo 2015 Lisette van de Heg 2009
En toe kom Tom Toen kwam Sam Daniel Hugo 2015 Edward van de Vendel 2011
Die hormoonfabriek De hormoonfabriek: roman Daniel Hugo 2015 Saskia Goldschmidt 2012
Nooit meer slaap nie Nooit meer slapen Wium van Zyl 2016 Willem Frederik Hermans 1966

Op die stapeltjie[24]

Titel Skrywer
Oorlog en terpentijn Stefan Hermans
Bonita Avenue Peter Buwalda
Het verdriet van België Hugo Claus
El negro en ik Frank Westerman
Koning Eenoog Toef Jaeger

(Pseudo-)Oudfries[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Die Oera Linda Boek Thêt Oera Linda Bok Adriaan Snyman
&
Kamil Inghels
1998 Ottema, J.C.(publiseerder) 1871

Russies[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Eerste liefde Perwaja ljoebow
(Первая любовь)
Alewyn Lee 1962 Iwan Toergenjew 1860
Die jas Sjinel
(Шинель)
G P K Kirsten 1962 Nikolai Gogol 1842

Spaans[wysig | wysig bron]

Titel Oorspronklike titel Vertaler Jaartal Skrywer Jaartal
Don Segundo Sombra Don Segundo Sombra Marie Malherbe 1950 Ricardo Güiraldes 1926
Yerma Yerma Uys Krige 1963 Federico García Lorca 1934
Die vindingryke ridder
Don Quijote de la Mancha[25]
El ingenioso hidalgo
Don Quixote de la Mancha
André P. Brink 1966 Miguel de Cervantes Saavedra 1604–1614
Die oë van die hoogmoediges Una mujer llega al pueblo Bienkie Wessels 1967 Mercedes Salisachs 1956
Die blinde miere Las ciegas hormigas Nerina Ferreira 1968 Ramiro Pinilla 1960
Die huis van Bernarda Alba La Casa de Bernarda Alba Uys Krige 1974 Federico García Lorca 1936–1945
Ek en Platero : 'n Andalusiese elegie Platero y yo Lettie Pretorius 1981 Juan Ramón Jiménez 1914–1917
Verse van Lorca (Verskeie) Uys Krige 1987 (postuum) Federico García Lorca (Keuseverse)

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. Taalgenoot. 2015. Oppirak: 'Fragmente uit die Ilias'. Somer-uitgawe, p. 24.
  2. Beeld. 2014. Afrikaans ’n vasmeerplek waar Griekse skip tuiste vind. 24 November:17
  3. Hambidge, J. 2015. Vertaling van klassieke werk vernuwe ryke digkuns-skat. Netwerk 24, 08 Januarie.
  4. Taljard, M. 2014. Homeros se afdrukke in Afrikaans. Versindaba, 30 Oktober
  5. Thom, J. 2015. Resensie: Fragmente uit die Ilias. Tydskrif vir Letterkunde 52(2):239-240
  6. Die Burger. 2014. Klassieke werk bly aktueel, wys Vos. 07 November:12
  7. De Vries, W. 2016. Werke van voorste skrywers, digters Die Burger, 04 Januarie
  8. Taalgenoot. 2013. Oppirak: 'Bokveld binnekort'. Lente-uitgawe, p. 23.
  9. Nasionale Senior Sertifikaat-Eksamenrooster van 2015
  10. Italian, Russian and Spanish languages from 2015
  11. Rabie, J. 1984. Oor vertaling. In: Rabie, J. 1989. Buidel. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 83-86: 3. Uit 'n totaal van 2 032 nuwe Afrikaans titels daardie jaar (1982) lyk 310 vertalings nie sleg nie. Maar uit eie ondervinding vermoed ek dat maar bra min van daardie boeke van veel literêre waarde was. Uitgewers is gou om te sê: 'n Vertaling? Nee dankie. Kan nie voorgeskryf word nie. 'n Goeie boek? Nee dankie, nee dankie. Sal nie verkoop nie. Dit is dan ook 'n feit dat goeie werke in ons TV-eeu swak verkoop of dat die meeste klassieke meesterwerke alreeds in Engels of 'n ander Westerse taal gelees is. Wat dus nog by ons van oorsee af inkom, in vertaalde vorm, is veral populêre kitswerke, godsdienstige en jeugboeke. 4.Ons moet let op heelparty soorte vertalings: a) Vertalings van eie werk. André P. Brink skryf sy romans glad al gelyktydig. My 21 en Mens-alleen het ek grotendeels in Engels geskryf en toe vertaal, terwyl ek my Bolandia-reeks self in Engels vertaal het.
    b) Roetine-kitsboeke soos bv. die populêre romans van Heinz Konsalik of Paul Berna.
    c) Internasionale kinderprenteboeke in baie kleure wat gelyktydig in dosyne tale elders gedruk word.
    d) Klassieke reeks in opdrag, bv. Wêreld-literatuur wat Bartho Smit vir Perskor geredigeer het.
    e) Werke wat mens uit liefde vertaal.
    Byvoorbeeld N. A. Blanckenberg se lewenstaak om sy geliefde Vergilius in Afrikaans te vertaal.
    Byvoorbeeld my eie vertalings van Daudet se Lettres de mon moulin en Ilias Venezis se Aioliki yi (Verlange na die hartland). Op eie risiko. Boeke wat nie verkoop nie. 11. Ek self het goed 40 boeke in Afrikaans vertaal, uit moderne Grieks, Duits en veral Frans. Goeie werke soos dié van Sartre, Daudet, Camus, Vercors en Ionesco en Bosco. Maar die merendeel was aangevraagde suksesboeke en populêre boeke. 12. Juis die goeie boeke moes ek uit liefde en op eie risiko vertaal. Dit was juis die groot uitgewers wat nie vir dergelike boeke kans sien nie, en die risiko aan kleiner uitgewers laat.
  12. Crous. 2009. De Coninck inspekteer die kolletjies op die ‘i’ . . . in Afrikaans. Beeld, 24 Augustus:15
  13. Rabie, J. 1984. Oor vertaling. In: Rabie, J. 1989. Buidel. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 83-86: 9. 'n Goeie teks is 'n UITDAGING. Jy wil probeer om nog beter te kan. 'n Swak teks vertaal swak, maar Albert Camus vuur jou aan. Dis by vertaling wat jy swak kolle agterkom, en leer agterkom. 10. Vertaling is 'n uitstekende leerskool. Schopenhauer se beroemde frase: Soveel tale as ek kan, soveel male is ek man. Die vertaler leer bv. bondigheid en helderheid waardeer en self toepas.
  14. De Vries, W. 2012. Klassieke werke verdien ’n platform. Die Burger, 19 Junie:6
  15. De Vies, W. 2015. Boeke uit druk só beskikbaar. Die Burger, 03 Julie:6
  16. Rabie, J. 1984. Oor vertaling. In: Rabie, J. 1989. Buidel. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 83-86: 5. Party werke is moeiliker om te vertaal; daar is selfs werke wat onvertaalbaar genoem word. 8. Traddutore traditore? Is vertaler verraaier? Nee, as die vertaler albei tale goed ken. 14. Vertalings van eie werk: Bolandia 3: Waar jy sterwe het maklik in Engels vertaal en had sukses; romantiese, algemene taal. Maar Bolandia 2: Die groot anders-maak, my mees geslaagde roman, was onverstaanbaar oorsee omdat die Hottentot-Afrikaans daarin onverstaanbaar elders is. In Engels bv. bestaan iets soos Rooihuid-Engels, maar Hottentot-Engels nie. Dit is dus 'n goeie teks wat nie vertaal kon word nie omdat dit té Afrikaans is. 15. En weet u, soms wil ek my teks eintlik onvertaalbaar hê. Ja, dis die gevoel wat ek soms oor my gekastyde taal kry. Om in 'n oorvol, oorluide, oorveralgemeende wêreld 'n klein hoekie onvervreembaar my eie te hê. 16. … En las seker ook by toekrampende ouderdom, of seergemaakte trots omdat my boeke nie méér aandag in oorsese vertalings gekry het nie. Hoe ook al, soms voel ek in my 'n intense behoefte om my Afrikaans vir myself te hou, om my boeke so verinnig, plaaslik, Afrikaans as moontlik te skryf dat hulle eintlik onvertaalbaar moet bly. 17. Miskien ook uit irritasie wanneer die soveelste eentalige neul: "Why don't you translate your book for Onrast?" Dit is juis op so 'n oomblik dat ek ook die beneukte blydskappie voel: Goed so, laat my boek so Afrikaans wees dat jy dit in Afrikaans moet lees. Is Poppie Nongena met sy heerlike babelsheid van taalgebruik nie mens-verwarmender as 'n naastenbye vertaling van 'n vertaling in een taal nie? 18. Wel, klink dit te negatief? Dalk wil ek maar net sê: Party skrywers hou nie daarvan om hul eie werk in 'n selfvertaling te herkou nie. Hulle verkies nuwe werk.
  17. Rabie, J. 1988. Parys se Sestigers. In: Rabie, J. 1989. Buidel. Kaapstad: Human & Rousseau, bl. 50: Met my laaste besoek wou ek veral weet watter goeie skrywers swart Afrika oplewer. Swart Fránse skrywers. Swart Engelse skrywers is onmiddellik toeganklik vir ons, maar ek wou weet watter goeie Franse skrywers swart Afrika oplewer. Met die oog op vertaling. Ek self het reeds een so 'n roman in Afrikaans vertaal: Suster luiperd (Ma sœur la panthère) deur Djibi Thiam: hoe leef 'n swart dorpie in die woude in die hart van Afrika.
  18. Die Burger. Persoonlike projek lei tot Camus-vertaling. 27 Augustus 2012, p. 8: De Jager (59) sê hy was nie eintlik bevoeg vir dié reuse-werk nie omdat hy nie Frans geken het nie en “dit nou nog nie eintlik kan praat nie”. Hy het ’n paragraaf per aand vertaal “en dan korrigeer ek myself uit die Nederlandse en Engelse vertaling”.
  19. Lesersbrief: So vang jy ’n krokodil
  20. Kannemeyer, J.C. 1991. Herodotus in Afrikaans. Beeld, 14 November:5
  21. Kannemeyer, J.C. 2004. Jan Rabie: prosapionier en politieke padwyser. Kaapstad:Tafelberg. p. 434: Hy voltooi sy vertaling van Ioannes Kondulakis se roman Patouchos as Patoegas en vertaal verder uit die Grieks Ilias Venezis se roman Aioliki ji as Verlange na die hartland
  22. Die Burger. 1988. M.M. Walters huldig wyle N.A. Blanckenberg 'Die waardige ou witkop' 2 Augustus:6
  23. VARIA DIDACTICA: In memoriam
  24. Malan. M. 2016. Boekeblad:Tendens. DeKat, Maart/April-uitgawe: bl. 78: Van die topverkoperromans oorsee wat binne die volgende twee jaar by Protea in Afrikaans gaan verskyn, is..."
  25. Die vindingryke ridder Don Quijote de la Mancha p. 9: "Die vertaling is gemaak uit die tweedelige uitgawe van Emecé Editores, Buenos Aires, 1957; waar die soms argaïese wendinge die betekenis verduister het, het ek moderne vertalings in Frans en Engels gebruik om my op die regte spoor te bring. - André P. Brink; Grahamstad, 1965.