Mapoch se Grotte
Mapoch se grotte by Roossenekal is van groot kultuur-historiese belang vir die Ndebele-mense.
Ligging
[wysig | wysig bron]Die grotte en omliggende terrein is by 25° 11′ 20″ suid, 29° 55′ 11″ oos, 4150 m bo seevlak, op die plaas Mapochsgronde en net noordoos van Roossenekal.
Geskiedenis
[wysig | wysig bron]Die grotte en die terrein daar rondom, saam bekend as Erholweni, is vir die Ndebele en veral die Ndzundza-clan, van belang. In 1882 was hoofman Nyabela en sy volgelinge in ‘n oorlog gewikkel met die ZAR en het Ndebele-impi’s dit as vesting gebruik en daar skuiling gesoek in die tonnels van die grotte. In die grot word nog rotskuns en skerwe van pottebakkerswerk aangetref.
Herdenking
[wysig | wysig bron]Elke jaar sedert 1979 vind hier op 19 Desember die aangrypende kaptein Nyabela-byeenkoms plaas om die Ndebele se geskiedenis en kultuur te vier. In 1968 is die grotte tot kultuur- en natuurmonument verklaar en op 19 Desember 1970 is ‘n standbeeld van die hoofman op die terrein onthul.
Betekenis
[wysig | wysig bron]Die woord erholweni beteken die wegkruipplek of die skuilplek.