Mathurin Jacques Brisson
| Mathurin Jacques Brisson | |
 | |
| Gebore | 30 April 1723 Fontenay-le-Comte, Frankryk |
|---|---|
| Oorlede | 23 Junie 1806 (op 83) Croissy-sur-Seine, Frankryk |
| Vakgebied | dierkunde, ornitologie, entomologie |
| Instelling(s) | College van Navarre, Parys |
| Bekend vir | Ornitologie |
| Toekennings | Akademie vir Wetenskappe |
Mathurin Jacques Brisson (30 April 1723 – 23 Junie 1806) was 'n prominente 18de-eeuse Franse natuurkundige, dierkundige en fisikus, veral bekend vir sy fundamentele werk in ornitologie en sy noukeurige, monstergebaseerde benadering tot klassifikasie. Alhoewel hy later in sy loopbaan natuurgeskiedenis vir fisika laat vaar het, het sy ornitologiese werk 'n fondasie gelê vir wetenskaplike naamgewing en klassifikasie wat vir byna 'n eeu gebruik is.
Vroeë loopbaan en rol as natuurkundige
[wysig | wysig bron]Mentorskap onder Réaumur
[wysig | wysig bron]Brisson was van 1749 af 'n student en later 'n assistent van die vooraanstaande Franse wetenskaplike René-Antoine Ferchault de Réaumur. Hy het as die kurator vir Réaumur se massiewe privaatversameling van natuurhistoriese eksemplare gewerk, wat hom ongeëwenaarde toegang tot die bestudering en dokumentering van honderde voëlspesies gebied het.
Metodologie
[wysig | wysig bron]Anders as baie tydgenote wat op bestaande literatuur staatgemaak het, was Brisson 'n voorstander van persoonlike ondersoek, meting en disseksie van elke eksemplaar om akkuraatheid in sy beskrywings te verseker.
Ornithologie (1760)
[wysig | wysig bron]Sy magnum opus, Ornithologie, ou, Méthode Contenant la Division des Oiseaux en Ordres, Sections, Genres, Especes & leurs Variétés, was 'n sesdelige werk. Dit het 1 500 voëlspesies beskryf, wat dit die belangrikste Franse ornitologiese werk van die 18de eeu maak.
Wetenskaplike impak
[wysig | wysig bron]Brisson was een van die eerstes wat die konsep van 'n "tipe"-eksemplaar op sy klassifikasies toegepas het, selfs al het hy die term nie formeel gebruik nie. Linnaeus het sterk op Brisson se werk staatgemaak en 240 spesies in die 12de uitgawe van sy Systema Naturae uitsluitlik op Brisson se beskrywings gebaseer.
Oorskakeling na fisika
[wysig | wysig bron]Na Réaumur se dood in 1757 is die versameling teen Réaumur se wense in die Koninklike Kabinet opgeneem, en Brisson, wat teenkanting van Georges-Louis Leclerc, Graaf de Buffon, in die gesig gestaar het, het sy werk in natuurgeskiedenis gestaak.
Professor in fisika
[wysig | wysig bron]In 1762 het hy Jean-Antoine Nollet as professor in fisika aan die Collège de Navarre in Parys opgevolg. Hy het 'n bekende fisikus geword en Pesanteur Spécifique des Corps (1787) gepubliseer, wat die eerste omvattende tabelle van spesifieke graviteit vir 'n reekse materiale voorgelê het. Hy het ook Dictionnaire raisonné de physique (1781) geskryf en was 'n lid van die Akademie vir Wetenskappe.
Belangrike publikasies
[wysig | wysig bron]- Le règne animal divisé en IX classes (1756)
- Ornithologie (in 6 bande, 1760)
- Pesanteur Pécifique des Corps (1787)
Dood en nalatenskap
[wysig | wysig bron]Brisson is op 23 Junie 1806 in Magny-les-Hameaux, naby Versailles, oorlede.
Klassifikasiestelsel
[wysig | wysig bron]Alhoewel sy Latynse name vir voëls die binomiale stelsel nie streng gevolg het nie (wat daartoe gelei het dat sommige van sy genusname aanvaar is, maar nie alle spesiename nie), het sy klassifikasiestelsel vir ongeveer 100 jaar in gebruik gebly. Brisson se werk word vandag steeds hoog aangeskryf vir die presisie daarvan, en is gesog by versamelaars wat sy oorspronklike boeke vir aansienlike bedrae verhandel.