Mikologie
Mikologie is 'n vertakking van biologie wat fokus op die studie van fungi of swamme, insluitende hulle taksonomie, genetika, biochemiese eienskappe en gebruik deur mense.[1] Fungi kan 'n bron van tontel, voedsel, tradisionele medisyne, asook enteogene, gif, en fungale infeksie wees. Gis is van die mees gebruikte lede van die funguskoninkryk, Veral in die voedselvervaardigingsindustrie.[2]
Mikologie vertak in die veld van fitopatologie, die studie van plantsiektes. Die twee velde is nouverwant, want die oorgrote meerderheid van plantpatogene is fungi. 'n Plantkundige wat spesialiseer in mikologie word 'n mikoloog genoem.
Oorsig
[wysig | wysig bron]Die woord mikologie kom van Antieke Grieks: μύκης (mukēs), wat "fungus" beteken en die agtervoegsel -λογία (-logia), wat "studie"[3] beteken. Pioneermikoloë sluit in Elias Magnus Fries, Christiaan Hendrik Persoon, Heinrich Anton de Bary, Elizabeth Eaton Morse en Lewis David de Schweinitz. Beatrix Potter, the outeur van The Tale of Peter Rabbit, het ook beduidende bydraes tot die veld gemaak.[4] Pier Andrea Saccardo het 'n sisteem ontwikkel om onperfekte fungi deur spoorkleur en -vorm te identifiseer, wat die primêre klassifikasiesisteem geword het voor DNA analise. Sy bekendste werk is Sylloge Fungorum,[5] wat 'n omvattende lys van al die name wat al vir sampioene gebruik is, insluit. Sylloge is steeds die enigste werk van hierdie soort wat beide omvattende was vir die plantkundige koninkryk Fungi, en redelik modern.[6]
Baie swamme produseer toksiene[7], antibiotika[8] en ander sekondêre metaboliete. Soos byvoorbeeld, die kosmopolitaanse genus Fusarium en sy toksiene wat met die noodlottige uitbrake van spysverteringsgiftige aleukie by mense verbind word en breedvoerig deur Abraham Z. Joffe bestudeer is.[9]
Fungi is noodsaaklik vir die lewe op aarde in hulle rolle as simbionte, byvoorbeeld in die vorm van mikorisa, inseksimbionte en ligene. Baie swamme is in staat om komplekse organiese biomolekules soos lignien, die meer duursame komponent van hout, en besoedelingstowwe soos xenobiotika, petroleum en polisikliese aromatiese koolwaterstowwe af te breek. Deur hierdie molekules te ontbind, speel swamme 'n kritieke rol in die globale koolstofsiklus.
Fungi en ander organismes wat tradisioneel as fungi herken word, soos oomisiete en mikomisiete (slymswamme), is dikwels ekonomies en sosiaal belangrik aangesien dit tot siektes by diere (insluitende mense) en plante kan lei.[10]
Behalwe vir patogeniese fungi, is baie swamspesies uiters belangrik vir die beheer van plantsiektes wat deur verskillende patogene veroorsaak word. Byvoorbeeld, spesies van die filamentagtige swamgenus Trichoderma word beskou as een van die belangrikste biologiese beheermiddels as 'n alternatief tot chemiese produkte vir effekiewe gewassiektebestuur.[11]
Veldontmoetings om interressante swamspesies te vind, staan bekend as 'forays', nadat die eerste ontmoeting wat deur die Woolhope Natuurkundigesveldklub in 1868 gereël is, 'n "foray among the funguses [sic]" genoem is.[12]
Party fungi kan siektes in mense en diere veroorsaak; die studie van patogeniese swamme staan as mediese mikologie bekend.[13]
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Arora, Dilip K.; Khachatourians, George G. (2001). Khachatourians, George G.; Arora (reds.). Agriculture and Food Production (1st uitg.). Amsterdam New York: Elsevier. ISBN 978-0-444-50657-3.
- ↑ Sage, Harmony (2019). Yeast Fermentation Handbook: Essential Guide and Recipes for Beer and Bread Makers (1st ed.). Callisto Publishing LLC. ISBN 978-1-64152-674-6.
- ↑ Henry, Alexander (1861). A Glossary of Scientific Terms for General Use. p. 113. ISBN 978-1-164-12388-0.
- ↑ Casadevall A, Kontoyiannis DP, Robert V (Julie 2019). "On the Emergence of Candida auris: Climate Change, Azoles, Swamps, and Birds". mBio (in American English). 10 (4): 1786–1787. doi:10.3201/eid2509.ac2509. PMC 6711238. PMID 31337723.
- ↑ Saccardo, P. A.; Traverso, G. B.; Trotter, A. (1882). Sylloge fungorum omnium hucusque cognitorum. doi:10.5962/bhl.title.5371.[bladsy benodig]
- ↑ Bolman, Brad (September 2023). "What mysteries lay in spore: taxonomy, data, and the internationalization of mycology in Saccardo's Sylloge Fungorum". The British Journal for the History of Science. 56 (3): 369–390. doi:10.1017/S0007087423000158. PMID 37248705.
- ↑ Wilson BJ (1971). Ciegler A, Kadis S, Ajl SJ (eds.). Microbial Toxins. Vol. 6: Fungal Toxins. New York: Academic Press. p. 251.
- ↑ Brian, P. W. (Junie 1951). "Antibiotics produced by fungi". The Botanical Review. 17 (6): 357–430. Bibcode:1951BotRv..17..357B. doi:10.1007/BF02879038.
- ↑ Joffe, Abraham Z.; Yagen, Boris (Januarie 1978). "Intoxication produced by toxic fungi Fusarium poae and F. sporotrichioides on chicks". Toxicon. 16 (3): 263–273. Bibcode:1978Txcn...16..263J. doi:10.1016/0041-0101(78)90087-9. PMID 653754.
- ↑ De Lucca AJ (Maart 2007). "Harmful fungi in both agriculture and medicine". Revista Iberoamericana de Micologia. 24 (1): 3–13. PMID 17592884.
- ↑ Ruano-Rosa, David; Prieto, Pilar; Rincón, Ana María; Gómez-Rodríguez, María Victoria; Valderrama, Raquel; Barroso, Juan Bautista; Mercado-Blanco, Jesús (Junie 2016). "Fate of Trichoderma harzianum in the olive rhizosphere: time course of the root colonization process and interaction with the fungal pathogen Verticillium dahliae". BioControl. 61 (3): 269–282. Bibcode:2016BioCo..61..269R. doi:10.1007/s10526-015-9706-z. hdl:10261/157852.
- ↑ Anon (1868). "A foray among the funguses". Transactions of the Woolhope Naturalists' Field Club. 1868. Woolhope Naturalists' Field Club.: 184–192. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 6 November 2018. Besoek op 14 Januarie 2018.
- ↑ San-Blas, Gioconda; Calderone, Richard A. (2008). Pathogenic Fungi: Insights in Molecular Biology. Caister Academic Press. ISBN 978-1-913652-13-5.
