Montenegro

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Црна Гора
Crna Gora
Montenegro
Vlag van Montenegro Wapen van Montenegro
Vlag Wapen
Volkslied: Ој, свијетла мајска зоро
(tr.: Oj, svijetla majska zoro)
(Montenegryns vir: "O, jy helder dagbreek in Mei")
Ligging van Montenegro
Hoofstad Podgoricaa

42°47′N 19°28′O / 42.783°N 19.467°O / 42.783; 19.467

Grootste stad Podgorica
Amptelike tale Montenegryns[1]
Regering Unitêre parlementêre
grondwetlike republiek
Milo Đukanović
Duško Marković
Onafhanklikheid
Vorming
• Duklja word vasal van
die Bisantynse Ryk
• Semi-onafhanklike
hertogdom Duklja (Doclea)
• Prinsdom Zeta
erkenning
• Onafhanklike hertogdom gestig
• Onafhanklike hertogdom herstig
• Prinsdom gestig
• Erkenning deur die
Ottomaanse Ryk
• Koninkryk verkondig
• Stigting van Joego-Slawië
• Onafhanklikheid van
Serwië en Montenegro



6de eeu

9de eeu

1077
1356
1441
1 Januarie 1852

3 Maart 1878
28 Augustus 1910
1 Desember 1918

3 Junie 2006
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
13 812 km2  (156ste)
5 333 myl2
2,6
Bevolking
 - 2017-skatting
 - 2011-sensus
 - Digtheid
 
678 931[2] (164ste)
620 029[3]
45 / km2 (121ste)
116,5 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$11,381 miljard[4]
$18 261[4] (74ste)

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2018-skatting

$4,751 miljard[4]
$7 623[4] (80ste)

MOI (2015) Green Arrow Up Darker.svg 0,807[5] (49ste)  –  hoog
Gini (2013) 26,2[6](136ste) –  laag
Geldeenheid Euro (€)b (EUR)
Tydsone
 - Somertyd
MET (UTC+1)
MEST (UTC+2)
Internet-TLD .me
Skakelkode +382
a. Die grondwet verwys na Cetinje as die ou koninklike hoofstad (prijestonica) van Montenegro.[7]
b. Eensydig aangeneem; Montenegro is nie 'n amptelike lid van die Eurosone nie.

Montenegro (Montenegryns: Crna Gora / Црна Гора, uitgespreek: [t͡sr̩̂ːnaː ɡɔ̌ra], , letterlik: "Swart Berg") is 'n land geleë in Suidoos-Europa en op die Balkanskiereiland. Dit het 'n kus aan die Adriatiese See in die suide en begrens Kroasië in die weste, Bosnië en Herzegowina in die noordweste, Serwië in die noordooste en Albanië in die suidooste. Die hoofstad en grootste is Podgorica. Dit is 'n voormalige deelrepubliek van Joego-Slawië.

Nasa-Satellietbeeld van Montenegro
Kaart van Montenegro

Nadat dit van die laat Middeleeue tot 1918 onafhanklik was, word die land later deel van die verskeie weergawes van Joego-Slawië en die staat-unie van Serwië en Montenegro. Op grond van die uitslag van 'n referendum gehou op 21 Mei 2006 verklaar Montenegro op 3 Junie 2006 sy onafhanklikheid. Op 28 Junie 2006 word Montenegro die 192ste lidland van die Verenigde Nasies.[8] Op 5 Junie 2017 het Montenegro die 29ste lidland van die NAVO geword.[9] Montenegro is een van die Balkan-kandidaatlande vir toetreding tot die Europese Unie.[10]

Naam[wysig | wysig bron]

Montenegro se plaaslike naam, Crna Gora, is vir die eerste keer genoem in 'n charter van Sint Nicholaas-klooster (Vranjina) wat deur die Serwiese koning Milutin in 1296 uitgevaardig is en letterlik vertaal kan word na "swart berg", 'n verwysing na die donker woude wat eens op 'n tyd die hange van die Dinariese Alpe bedek het soos van die kus af gesien.[11] Die land se naam in die meeste Wes-Europese tale dui op die anneming van die Venesiaanse term vec|monte negro, wat ook "swart berg" beteken, wat waarskynlik terug dateer tot die era van die Venesiaanse heerskappy oor die gebied in die Middeleeue. Ander tale, veral die wat nabygeleë is, gebruik hulle eie direkte vertaling van die term, byvoorbeeld Albanees: Mali i Zi, Bulgaars: Черна гора; Roemeens: Muntenegru, Grieks: Μαυροβούνιο en Turks: Karadağ; "swart berge" van verder weg sluit in Russies: Черногория en Chinees: 黑山 (pinyin: "hēishān"[12]).

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) (19 Oktober 2007) Language and alphabet Article 13. WIPO. Besoek op 23 Mei 2018. “The official language in Montenegro shall be Montenegrin. Cyrillic and Latin alphabet shall be equal.” 
  2. (en) Statistical Office of Montenegro. Release The estimate of number of population and demographic indicators 2015”. 30 Mei 2017. URL besoek op 23 Mei 2018.
  3. (en) (sr) Stanovništvo Crne Gore prema polu, tipu naselja, nacionalnoj, odnosno etničkoj pripadnosti, vjeroispovijesti i maternjem jeziku po opštinama u Crnoj Gori”. URL besoek op 23 Mei 2018.
  4. 4,0 4,1 4,2 4,3 (en) Montenegro”. Internasionale Monetêre Fonds. URL besoek op 23 Mei 2018.
  5. (en) 2014 Human Development Report”. United Nations Development Programme: 2015. URL besoek op 23 Mei 2018.
  6. (en) Distribution of family income - Gini index
  7. (en) (19 Oktober 2007) Capital and Old Royal Capital 5. WIPO. Besoek op 23 Mei 2018. “The capital of Montenegro shall be Podgorica, The Old Royal Capital of Montenegro shall be Cetinje.” 
  8. (en) Member States”. URL besoek op 23 Mei 2018.
  9. (en) Montenegro to Join NATO on June 5”. The Wall Street Journal: 25 Mei 2017. URL besoek op 23 Mei 2018.
  10. (de) EU bekräftigt Perspektive für Westbalkan-Staaten”. Frankfurter Rundschau: 17 Mei 2018. URL besoek op 23 Mei 2018.
  11. (en) Geography
  12. die letterlike vertaling word op die vasteland gedeelte van die Volksrepubliek China en in Hongkong gebruik; Taiwannese Mandaryns gebruik 蒙特內哥羅 "méngtènèigēluó", 'n fonetiese transkripsie van "Montenegro"

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]