Ned Kelly
Ned Kelly | |
|---|---|
 Kelly op 10 November 1880 | |
| Gebore | Edward Kelly Desember 1854 Beveridge, Victoria, Australia |
| Sterf | 11 November 1880 Melbourne, Kolonie van Victoria, Australië |
| Beroep | Boswagter |
| Bekend vir | Misdadiger |
Edward Kelly (Desember 1854 – 11 November 1880) was 'n berugte Australiese struikrower ("bushranger"), misdadiger, bendeleier, bankrower, veroordeelde polisiemoordenaar en volksheld. As een van die laaste bushrangers van Australië, is hy bekend vir sy konflik met die koloniale owerhede, sy ikoniese yster wapenrusting en sy rol as simbool van weerstand teen onreg.
Lewensloop
[wysig | wysig bron]Kelly is in landelike Victoria gebore en getoë, die derde van agt kinders van Ierse ouers. Sy pa, 'n gevangene, is in 1866 oorlede. Kelly was toe 12 jaar oud en die oudste man in die huishouding. Die Kellys was 'n arm gesin wat hulself as slagoffers van vervolging deur die Victoria-polisie beskou het. Terwyl hy 'n tiener was, is Kelly in hegtenis geneem vir assosiasie met die struikrower Harry Power en het twee tronkstrawwe uitgedien vir 'n verskeidenheid oortredings, die langste daarvan was van 1871 tot 1874. Hy het later by die "Greta Mob" aangesluit, 'n groep bekend vir veediefstal. 'n Gewelddadige konfrontasie met 'n polisieman het in 1878 by die Kelly-gesin se huis plaasgevind, en Kelly is aangekla vir poging tot moord. Kelly het na die bos gevlug. Nadat hy, sy broer Dan, en medewerkers Joe Byrne en Steve Hart drie polisiemanne doodgeskiet het, het die regering van Victoria hulle tot misdadigers verklaar.
Kelly en sy bende, met die hulp van 'n netwerk van simpatiseerders, het die polisie vir twee jaar ontduik. Die bende se misdaadtog het klopjagte op die dorpies Euroa en Jerilderie ingesluit, asook die moord op Aaron Sherritt, 'n simpatiseerder wat 'n polisie-informant geword het. In 'n manifesbrief het Kelly – waarin hy die polisie, die Victoriaanse regering en die Britse Ryk veroordeel het – sy eie weergawe van die gebeure wat tot sy wetteloosheid gelei het, neergeskryf. Hy het geregtigheid vir sy familie en die landelike armes geëis en met ernstige gevolge vir sy vyande gedreig. In 1880 het die bende probeer om 'n polisietrein te ontspoor en in 'n hinderlaag te lei as 'n voorspel tot die aanval op Benalla, die basis van polisie-operasies in die streek. Nadat die polisie daaroor ingelig is, is die bende by Glenrowan gekonfronteer. In die daaropvolgende 12-uur lange beleg en skietgeveg het die misdadigers wapenrusting gedra wat van ploegskare gemaak is. Kelly, die enigste oorlewende, is ernstig deur polisievuur gewond en gevange geneem. Ten spyte van duisende ondersteuners wat bymekaargekom en sy vrylating versoek het, is Kelly aangekla vir moord, skuldig bevind en in die Melbourne-tronk gehang.
Nalatenskap
[wysig | wysig bron]
Volgens die historikus Geoffrey Serle was Kelly en sy bende "die laaste uitdrukking van die wettelose randfigure, in wat besig was om 'n hoogs georganiseerde en opgevoede samelewing te word, die laaste protes van die magtige wildernis wat vandag met ysterrelings aan Melbourne en die wêreld verbind is".[1] In die eeu na sy dood het Kelly 'n kulturele ikoon geword, wat talle werke in die kunste en populêre kultuur geïnspireer het, en is die onderwerp van meer biografieë as enige ander Australiër. Kelly veroorsaak steeds verdeeldheid in sy vaderland: hy word op verskeie maniere beskou as 'n Robin Hood-agtige volksheld en kruisvaarder teen onderdrukking, maar ook as 'n moorddadige skurk en terroris.
Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ Serle, Geoffrey (1971). The Rush to Be Rich: A History of the Colony of Victoria 1883–1889. Melbourne University Press. p. 11. ISBN 978-0-522-84009-4.
Eksterne skakels
[wysig | wysig bron] |
Wikimedia Commons bevat media in verband met Ned Kelly. |
 |
Wikisource bevat oorspronklike teks in verband met |
 |
Wikiquote het aanhalings in verband met Ned Kelly |
- Kelly, Ned (1855–1880) Nasionale Biblioteek van Australië, Trove, People and Organisation record vir Ned Kelly
- Die Kelly-versameling, insluitend John Hanlon se transkripsie van die Jerilderie-brief by die Nasionale Museum van Australië
- Ned Kelly Historiese Versameling, Openbare Rekordskantoor van Victoria
- Kultuur Victoria – historiese beelde en video-onderhoud met Peter Carey oor sy roman "True History of the Kelly Gang"
- Werke deur of oor Ned Kelly op die Internet Archive
