Nigerië

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Republic of Nigeria (Engels)
Jamhuriyar Taraiyar Nijeriya (Hausa)
Ọ̀hàńjíkọ̀ Ọ̀hànézè Naìjíríyà (Igbo)
Orílẹ̀-èdè Olómìniira Aláàpapọ̀ Nàìjíríà (Joroeba)
Republiek van Nigerië
Vlag van Nigerië Wapen van Nigerië
Vlag Wapen
Nasionale leuse:
Unity and Faith, Peace and Progress
(Engels vir: "Eenheid en vertroue, vrede en vooruitgang")
Volkslied: Arise, O Compatriots
(Engels vir: "Staan op, o landgenote")
Ligging van Nigerië
Hoofstad Abuja

9°4′N 7°29′O / 9.067°N 7.483°O / 9.067; 7.483

Grootste stad Lagos

6°27′N 3°23′O / 6.450°N 3.383°O / 6.450; 3.383

Amptelike tale Engels
Regering Federale presidensiële
republiek
Muhammadu Buhari
Yemi Osinbajo
Onafhanklikheid
Onafhanklikheid
• Vereniging van Suid-
en Noord-Nigerië
• Verklaar en erken
• Republiek
• Huidige grondwet

van die Verenigde Koninkryk

1 Januarie 1914
1 Oktober 1960
1 Oktober 1963
29 Mei 1999
Oppervlakte
 - Totaal
 
 - Water (%)
 
923 768 km2  (32ste)
356 667 myl2
1,4
Bevolking
 - 2015-skatting
 - 2006-sensus
 - Digtheid
 
182 202 000[1] (7de)
140 431 790
188,9 / km2 (71ste)
489,3 / myl2
BBP (KKP)
 - Totaal
 - Per capita
2015-skatting

$1 105 miljard[2] (20ste)
$6 184[2] (124ste)

BBP (nominaal)
 - Totaal
 - Per capita
2015-skatting

$492,986 miljard[2] (21ste)
$2 758[2] (122ste)

MOI (2015) Green Arrow Up Darker.svg 0,514[3] (152ste)  –  laag
Gini (2010) 43,0[4] –  hoog
Geldeenheid Naira (₦) (NGN)
Tydsone
 - Somertyd
WAT (UTC+1)
nie toegepas nie (UTC+1)
Internet-TLD .ng
Skakelkode +234
Kaart van Nigerië
Topografiese kaart van Nigerië
Verspreiding van tale in Nigerië in 1979

Nigerië (Engels: Nigeria [naɪˈdʒɪəriə] , Hausa: Nijeriya, Igbo: Naigeria, Joroeba: Nàìjíríà), amptelik bekend as die Federale Republiek van Nigerië (Engels: Republic of Nigeria, Hausa: Jamhuriyar Taraiyar Nijeriya, Igbo: Ọ̀hàńjíkọ̀ Ọ̀hànézè Naìjíríyà, Joroeba: Orílẹ̀-èdè Olómìniira Aláàpapọ̀ Nàìjíríà), is 'n federale presidensiële republiek wat uit ses-en-dertig deelstate en een Federale Hoofstadsgebied bestaan. Dit is in Wes-Afrika aan die Atlantiese Oseaan (Golf van Guinee) geleë. Nigerië se buurlande is Benin in die weste, Niger in die noorde, Tsjad in die noordooste en Kameroen in die ooste. Die hoofstad is sedert 12 Desember 1991 Abuja wat in die sentrum van die land geleë is. Vóór hierdie datum het die hawestad Lagos die funksie vervul, wat nog steeds die grootste stad is.

Nigerië het op 1 Oktober 1960 van die Verenigde Koninkryk onafhanklik en op 1 Oktober 1963 'n republiek geword. Kort na sy onafhanklikheid het in 1967 die Nigeriese Burgeroorlog tussen die regering en die streek Biafra in die suide uitgebreek, waarin die Igbo probeer het om hul eie onafhanklike republiek te stig. Die burgeroorlog is deur die oorwinning van die regering en die ontbinding van Biafra beëndig.

Die land is met 'n bevolking van 182 202 000 in 2015 die mees bevolkte land in Afrika en ook die grootste ekonomie op dié kontinent.[5] Die naam van dié land is afgelei van die Nigerrivier wat in die weste van die land vloei. Deur Nigerië se ooste vloei die Benuerivier, die grootste sytak van die Nigerrivier. In die noordooste is die Tsjadmeer in die Sahel geleë.

Demografies gesien is Nigerië een van Afrika se mees diverse lande. Nigerië se bevolking is byna vyftig-vyftig tussen die Christendom in die suide en die Islam in die noorde gedeel. Van die Christe in die land vorm Protestantisme met 74% die grootste groep, gevolg deur die Rooms-Katolieke Kerk met 25%. Die Moslems is oorwegend Soenniete. Nigerië se grootste etniese groepe vorm Hausa, Igbo, Joroeba en Fulani wat altesaam meer as 70% van die bevolking uitmaak.

Nigerië se politiek is veral gekenmerk deur die konflik tussen die Islamitiese noorde en die Christelike suide. Sedert 2002 word veral die bevolking in die noorde deur Boko Haram se terroriste-aanvalle getref. Boko Haram veg vir die oprigting van 'n Islamitiese stelsel onder Sjaria-wetgewing in teenstelling met die hedendagse sekulêre stelsel.[6]

Naas Hollywood (Verenigde State) en Bollywood (Indië) het Nigerië (Nollywood) die grootste filmbedryf ter wêreld. Bekende akteurs sluit in Genevieve Nnaji, Kate Henshaw-Nuttal en Richard Mofe Damijo.

Deelstate[wysig | wysig bron]

Politiese kaart van Nigerië
Deelstaate
  1. Abia
  2. Adamawa
  3. Anambra
  4. Akwa Ibom
  5. Bauchi
  6. Bayelsa
  7. Benue
  8. Borno
  9. Cross River
  10. Delta
  11. Ebonyi
  12. Enugu
  1. Edo
  2. Ekiti
  3. Gombe
  4. Imo
  5. Jigawa
  6. Kaduna
  7. Kano
  8. Katsina
  9. Kebbi
  10. Kogi
  11. Kwara
  12. Lagos
  1. Nasarawa
  2. Niger
  3. Ogun
  4. Ondo
  5. Osun
  6. Oyo
  7. Plateau
  8. Rivers
  9. Sokoto
  10. Taraba
  11. Yobe
  12. Zamfara
Gebied
Federal Capital Territory (FCT)

Verwysings[wysig | wysig bron]

  1. (en) "United Nations world population prospects"(PDF) 2015 revision
  2. 2,0 2,1 2,2 2,3 (en) Nigeria”. World Economic Outlook Database, April 2015. Internasionale Monetêre Fonds: 5 Maart 2016.
  3. (en) 2015 Human Development Report Statistical Annex”. United Nations Development Programme: 2015. URL besoek op 5 Maart 2016.
  4. (en) Gini Index”. Wêreldbank. URL besoek op 5 Maart 2016.
  5. (en) Nigeria becomes Africa's largest economy”. Al Jazeera. URL besoek op 5 Maart 2016.
  6. (en) Scores killed in Nigeria clashes”. Al Jazeera: 24 Desember 2011. URL besoek op 5 Maart 2016.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]


 
Lande in Afrika

Algerië | Angola | Benin | Botswana | Burkina Faso | Burundi | Comore-eilande | Demokratiese Republiek van die Kongo | Djiboeti | Egipte | Ekwatoriaal-Guinee | Eritrea | Ethiopië | Gaboen | Gambië | Ghana | Guinee | Guinee-Bissau | Ivoorkus | Kaap Verde | Kameroen | Kenia | Lesotho | Liberië | Libië | Madagaskar | Malawi | Mali | Marokko | Mauritanië | Mauritius | Mosambiek | Namibië | Niger | Nigerië | Republiek van die Kongo | Rwanda | São Tomé en Príncipe | Senegal | Sentraal-Afrikaanse Republiek | Seychelle | Sierra Leone | Soedan | Somalië | Suid-Afrika | Suid-Soedan | Swaziland | Tanzanië | Togo | Tsjad | Tunisië | Uganda | Zambië | Zimbabwe

Omstrede gebiede: Arabiese Demokratiese Republiek Sahara - Cabinda - Galmudug - Puntland - Somaliland
Afhanklike gebiede: Brits: Sint Helena, Ascension en Tristan da Cunha | Frans: Mayotte - Réunion | Portugees: Madeiraeilande | Spaans: Kanariese Eilande - Ceuta en Melilla

Lande van: Asië Europa Noord-Amerika Oseanië Suid-Amerika