Gaan na inhoud

Nobuhle Nkabane

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie

Nobuhle Pamela Nkabane LP (gebore 1 Augustus 1979) was die Minister van Hoër Onderwys in die kabinet van Suid-Afrika, nadat sy op 3 Julie 2024 ingehuldig is en tot 21 Julie 2025 gedien het.[1] Sy het voorheen van 2021 tot 2024 as die Adjunkminister van Minerale Hulpbronne en Energie gedien.

Nkabane is 'n lid van die Nasionale Vergadering van Suid-Afrika vir die African National Congress. Sy is vir die eerste keer as LP verkies in die algemene verkiesing van 2019. Nkabane het voorheen as 'n tutor aan die Universiteit van Suid-Afrika gewerk terwyl sy as 'n LP gedien het.[2]

Onderwys

[wysig | wysig bron]

Nkabane het in 2001 'n nasionale diploma in kommersiële administrasie, besigheidsadministrasie en bestuur aan die Durban Universiteit van Tegnologie verwerf. Sy het in 2009 'n diploma in jeugontwikkeling, jeugdiens/administrasie aan die Universiteit van Suid-Afrika verwerf. In 2011 het sy aan UNISA gegradueer met 'n baccalaureusgraad in geesteswetenskappe.[3]

Sy het in 2019 'n Baccalaureus Administrasie Honneursgraad in Publieke Administrasie, 'n Meestersgraad in Administrasie in Publieke Administrasie en 'n Doktorsgraad in Administrasie aan die Universiteit van KwaZulu-Natal verwerf.[4] In 2016/17 het sy 'n voldoeningsbestuursprogram aan die Universiteit van Kaapstad voltooi.[3]

In 2017 het sy 'n Vlak 7 NQF-kwalifikasie in uitvoerende ontwikkeling aan die Universiteit van Stellenbosch Besigheidskool verwerf en was 'n deelnemer aan die AAE Somerskool in Nancy, Frankryk.[3] In 2020 het sy 'n nagraadse diploma in arbeidsreg aan die Universiteit van Wes-Kaapland verwerf. Sy studeer het vir 'n Meestersgraad in Internasionale Besigheidsadministrasie deur die SOAS Universiteit van Londen.[3]

Loopbaan

[wysig | wysig bron]

Nkabane het tussen Maart 2005 en November 2006 as 'n persoonlike assistent by die Umzimkhulu Plaaslike Munisipaliteit gewerk en van Desember 2006 tot Maart 2012 as 'n jeugkoördineerder by die Sisonke Distriksmunisipaliteit.[3]

Sy was 'n kliëntediensbestuurder van April 2012 tot Desember 2017 en 'n direkteur van waterbestuur en kliëntediens van Januarie 2018 tot Mei 2019 vir die Harry Gwala-distriksmunisipaliteit. Sedert Februarie 2019 is Nkabane as 'n tutor by UNISA in diens.[3]

Parlementêre loopbaan

[wysig | wysig bron]

Nkabane het as 'n parlementêre kandidaat gestaan in die nasionale en provinsiale verkiesings vir die African National Congress op 8 Mei 2019.[5] Sy is verkies tot die Nasionale Vergadering uit die KwaZulu-Natal-lys en is op 22 Mei 2019 ingehuldig.[6]

Op 27 Junie 2019 is Nkabane benoem tot die Portefeuljekomitee oor Menslike Nedersettings, Water en Sanitasie en die Portefeuljekomitee oor Werk en Arbeid.[7] Sy het die Portefeuljekomitee oor Menslike Nedersettings, Water en Sanitasie op 19 Julie 2019 verlaat.[8]

Nkabane is op 5 September 2019 aangestel tot die Portefeuljekomitee oor Sport, Kuns en Kultuur.[9] Sy het daardie komitee op 8 Oktober 2020 verlaat.[10]

Op 21 Junie 2021 is Nkabane benoem tot die Komitee vir Artikel 194-ondersoek. Die komitee sal die geskiktheid van die Openbare Beskermer, Busisiwe Mkhwebane, om die amp te beklee, bepaal.[11]

Nasionale uitvoerende gesag

[wysig | wysig bron]

Op 5 Augustus 2021 het president Cyril Ramaphosa Nkabane as Adjunkminister van Minerale Hulpbronne en Energie aangestel. Sy is op 6 Augustus 2021 ingesweer.[12][13]

Op 16 Maart 2022 het Nkabane gesê dat Suid-Afrika in kernenergie moet belê, terwyl sy by die Kerntegnologie-imbizo gepraat het onder die tema "Bevordering van Globale Vennootskap ter Ondersteuning van die Suid-Afrikaanse Nuwe Kernbouprogram". Sy het ook gesê dat dit internasionaal bewys is dat kernenergie "'n onskatbare bron van elektrisiteit" bied.[14]

Op 3 Julie 2024 is Nkabane as Suid-Afrika se Minister van Hoër Onderwys ingesweer. Op 21 Julie 2025 is Nobuhle Nkabane deur Cyril Ramaphosa as Minister van Hoër Onderwys afgedank.[15][16]

Kontroversie

[wysig | wysig bron]

In Mei 2025 is daar, via 'n inligtinglek, bevind dat daar onreëlmatighede was rondom 22 aanstellings as voorsitter van die raad wat Nkabane aan 'n onderwysopleidingsowerhede (SETA) gemaak het. Een so 'n aanstelling was vir Buyambo Mantashe, die seun van 'n mede-Suid-Afrikaanse politikus, en Minister van Minerale Hulpbronne, Gwede Mantashe, en verskeie individue wat aangestel is, was ANC-vennote.[17]

SETA's is beroepsopleidingsorganisasies wat verantwoordelik is vir die bevordering en fasilitering van onderwys en opleiding binne spesifieke ekonomiese sektore in Suid-Afrika. Hulle speel 'n belangrike rol in die implementering van die land se Nasionale Vaardigheidsontwikkelingstrategie en die verhoging van die vaardighede van individue binne hul onderskeie sektore.[17]

Nkabane het op 30 Mei 2025 voor 'n Portefeuljekomitee in die Parlement verskyn,[18] om vrae rakende die omstrede SETA-aanstellings te beantwoord. Tydens die sitting het sy na bewering 'n ongeïnteresseerde, oneerbiedige houding getoon. Nkabane het ook geweier om vrae te beantwoord en het op 'n stadium die portefeuljelede aangesê om antwoorde te Google.[17]

Nkabane het ook geweier om die name van die onafhanklike paneel wat toesig gehou het oor die aanstellingsproses bekend te maak, en beweer dat die proses vry van foute was.[18] Sodra president Cyril Ramaphosa van die aanstellings bewus geword het, het hy Nkabane gebel en haar opdrag gegee om dit terug te trek. Die aanstellings is teruggetrek nadat Ramaphosa die Wet op Onluste vir haar voorgelees het, met Nkabane wat op 16 Mei 2025 aangekondig het dat sy dit terugtrek weens openbare kommer. Sy het gesê sy sal binne 7 dae 'n Staatskoerant uitreik waarin sy nuwe aanstellings versoek. Sy het verder gesê dat 'n nuwe onafhanklike paneel saamgestel sal word om aanbevelings te maak vir en die nominasies te verwerk.[17][18] President Ramaphosa het in reaksie versoek dat Nkabane 'n gedetailleerde verslag oor die SETA-voorsitter se aanstellingsproses indien, asook 'n verduideliking van haar gedrag voor die Portefeuljekomitee.[17] Die President het verklaar dat hy verwag dat lede van die Uitvoerende Gesag hulself professioneel, deursigtig en hartlik sal gedra wanneer hulle met die Parlement en ander verantwoordingsstrukture skakel.[18]

Ter verdediging het Nkabane gesê dat snitte van die komiteeverrigtinge wat aanlyn geplaas is, uit konteks geneem is, en sy het volgehou dat sy nie oneerbiedig was teenoor die parlementslede wat haar ondervra het nie.[18]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. ↑ "Historic day for SA as government of national unity ministers take oath of office". Daily Maverick. 3 Julie 2024. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 3 Julie 2024. Besoek op 3 Julie 2024.
  2. ↑ Maqhina, Mayibongwe (2 Junie 2021). "Alcohol, cellphones, shoes and portraits... these are just a few of the things MPs received as gifts". Independent Online. Cape Town. Besoek op 30 Julie 2021.
  3. 1 2 3 4 5 6 "Dr Nobuhle Pamela Nkabane". LinkedIn. Besoek op 30 Julie 2021.
  4. ↑ "Member of Parliament Graduates with a Doctorate in Administration". Universiteit van KwaZulu-Natal. 13 September 2019. Besoek op 30 Julie 2021.
  5. ↑ "ANC national and provincial lists for 2019 elections". Politicsweb. 17 Maart 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Julie 2021. Besoek op 30 Julie 2021.
  6. ↑ "SEE: These are the people who will represent you in Parliament, provincial legislatures". News24. 15 Mei 2019. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 30 Julie 2021. Besoek op 30 Julie 2021.
  7. ↑ "Announcements, tablings and committee reports" (PDF). Parlement van Suid-Afrika. 27 Junie 2019. Besoek op 30 Julie 2021.
  8. ↑ "Announcements, tablings and committee reports" (PDF). Parliament of South Africa. 19 Julie 2019. Besoek op 30 Julie 2021.
  9. ↑ "Announcements, tablings and committee reports" (PDF). Parlement van Suid-Afrika. 5 September 2019. Besoek op 30 Julie 2021.
  10. ↑ "Announcements, tablings and committee reports" (PDF). Parliament of South Africa. 9 Oktober 2020.
  11. ↑ "Announcements, tablings and committee reports" (PDF). Parliament of South Africa. 21 Junie 2021. Besoek op 30 Julie 2021.
  12. ↑ "Ramaphosa's big cabinet reshuffle: here are all the changes – including a new finance minister". BusinessTECH. 5 Augustus 2021. Besoek op 6 Augustus 2021.
  13. ↑ Khoza, Amanda (6 Augustus 2021). "Newly appointed ministers sworn in after Ramaphosa's cabinet reshuffle". TimesLIVE. Besoek op 6 Augustus 2021.
  14. ↑ "Minister calls for end to 'silence' around need for nuclear power". www.iol.co.za (in Engels). Besoek op 16 Maart 2022.
  15. ↑ Press, Town (21 Julie 2025). "Ramaphosa Fires Higher Education Minister Nobuhle Nkabane | Townpress Newspaper" (in American English). Besoek op 21 Julie 2025.
  16. ↑ Masuabi, Queenin (21 Julie 2025). "Cyril Ramaphosa sends higher education minister Nobuhle Nkabane packing". Sunday World (in Engels). Besoek op 21 Julie 2025.
  17. 1 2 3 4 5 Kgothatso Madisa (5 Junie 2025). "Ramaphosa tells 'gum-chewing' Nkabane to explain her behaviour in parliamentary committee". Times Live. Besoek op 7 Junie 2025.
  18. 1 2 3 4 5 Victoria O’Regan (5 Junie 2025). "Ramaphosa demands answers from Minister Nkabane over Seta appointments and conduct in Parliament". Daily Maverick. Besoek op 7 Junie 2025.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Nobuhle_Nkabane&oldid=2823530"