Nowaja Zemlja

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Jump to navigation Jump to search
Nowaja Zemlja
Nasa-Satellietbeeld van Nowaja Zemlja
Nasa-Satellietbeeld van Nowaja Zemlja
Nasa-Satellietbeeld van Nowaja Zemlja
Geografie

Ligging Noordelike Atlantiese Oseaan
Koördinate 74°N 56°O / 74°N 56°O / 74; 56Koördinate: 74°N 56°O / 74°N 56°O / 74; 56
Argipel Nowaja Zemlja

Oppervlakte 90 650 vk km

 1 547 m

Administrasie
Vlag van Rusland Rusland
Oblast Archangelsk-oblast

Grootste stad Belushya Guba (1 972)

Demografie
Bevolking 2 429

Nowaja Zemlja (Russies: Но́вая Земля́; IPA: [ˈnovəjə zʲɪmˈlʲa]; letterlik: "Nuwe Land") is 'n argipel in die Arktiese Oseaan tussen die Barentsz- en die Karasee; dit maak deel uit van die Archangelsk-oblast en het die rang van munisipaliteit.

Geografie en klimaat[wysig | wysig bron]

Die argipel bestaan uit twee groot eilande Noord- en Suid-Nowaja Zemlja. Hulle word gekei deur 'n smal seestraat van 2–3 km wat die Matotsjkin Sjar genoem word. Daar is ook kleiner eilande wat deel vorm van die argipel. Die grootste een is Mezjdusjarski. Die noordoostelike punt van die Noord-Eiland, Flissingskij Mis (Vlissingse Kaap) is die mees oostelike punt van Europa.

Die argipel strek 925 km vanaf die suidweste na die noordooste. Die noordelikste punt van Nowaja Zemlja is die oostelikste van die Bolsjije Oranskije ostrova - die Groot Oranje-eilande. Die suidelikste punt is die eilande van Pynina, van die Petoegovski argipel. Die wespunt is 'n kaap wat geen naam het nie op die skiereiland van Goesnaja Zemlja (Ganseland) van die Suid-eiland. Die oostelikste punt is die Vlissingse kaap. Die oppervlakte van die eilande is saam meer as 83 duisend km². Die breedte van die Noord-eiland is 123 km en van die Suid-eiland tot 143 km. In die suide skei die Karapoort, 'n straat van 50 km, die eilande van die eiland Vajghatsj.

Die Arktiese klimaat is ongenaakbaar. Die winters is lank en koud met sterk winde. Die katabatiese spoed van die winde kan 40–50 m/sek bereik. Nowaja Zemlja word daarom soms die "Land van die Wind" genoem. Temperature kan -40 °C bereik. Die warmste maand is Augustus en in dié maand is die gemiddelde temperatuur 2,5 °C in die noorde en 6,5 °C in die suide. Daar is 'n temperatuurverskil tussen die kus van die Barentsz en Karasee wat meer as 5 °C kan bedra, omrede die ys op dié seë nie dieselfde is nie. Daar is talle van meertjies op die eilande en in die somer kan in die suide daar die watertemperatuur tot 18 °C styg.

Ongeveer die helfte van die Noord-eiland se gebied word ingeneem deur gletsers. Die yskap van die Noord-eiland bedra 20 000 km2 en strek byna 400 km lank en 70–75 km breed. Die dikte van die ys is meer as 300m. Op sommige plekke vloei die ys na die fjorde of breek af in die oop see, wat ysberge kan vorm. Die totale oppervlak van gletsers is 29 767 km². Daarvan is 7,9% op die berge te vind.

Op die Suid-eiland is gebiede met Arktiese toendra aan te tref.

Minerale[wysig | wysig bron]

Die argipel is bekend vir sy mineraalafsettings, veral op die Suid-eiland. Die belangrikste is die Rogatsjovsko-Tajninski-veld wat mangaanerts bevat. Volgens ramings is dit die grootste in Rusland. Die erts bestaan uit karbonate en oksiede. Die karbonaatertse het 'n gemiddelde mangaangehalte van 8-15% en lê verspreid oor 'n gebied van 800 vierkante kilometer. Die geraamde voorrade is 260 miljoen ton. Die oksiedertse met 'n Mn-gehalte van 16-24% is hoofsaaklik in die noorde van die gebied geleë en die voorrade is ongeveer 5 miljoen ton. Tegnologiese toetse het getoon dat die ertse geskik is om daar metallurgiese konsentrate van te maak. Alle oksiedafsettings kan in 'n oop put ontgin word.

Geskiedenis[wysig | wysig bron]

In antieke tye is Nowaja Zemlja bewoon deur 'n onbekende ras, wat moontlik deel uitmaak van die Oest-Poloeski kultuur. Die Nenets ken 'n volk in hul mitologie wat Sirte heet, moontlik is dit dieselfde volk.

Vir die moontlike aanwesigheid van handelaars van Nowgorod onbreek die bewyse.

Die eerste besoek van Wes-Europeeërs aan die eilandgroep is in 1553, toe die Hugh Willoughby vir die Engelse koning Eduard VI poog die Noordwes Passage te vind en betrekkings met Moskovië aan te gaan.

In 1594 ontdek die Nederlander Barentsz in die Stroganov-baai die reste van 'n Russiese nedersetting wat van skeurbuik gesterf het. Dit maak dit duidelik dat Russiese jagters al in die 14de-15de eeu daar op soogdiere gejag het. In 1596 rond Barentsz die noordelike punt van Nowaja Zemlja en oorwinter op die oostelike kus van die Noord-eiland. In 1871 het die Noorse poolekspedisie van Elling Carlsen daar sy hut gevind, waar hy nog eetgerei, munte, wapens en navigasiemiddels aantref saam met 'n skriftelike verslag oor die oorwintering, wat in die skoorsteen versteek was.

Verwysings[wysig | wysig bron]

Crystal txt.png Hierdie artikel is (gedeeltelik) vertaal uit die Russiese Wikipedia. Sien bron.