Gaan na inhoud

Orion-ruimtetuig

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Orion het hierdie hoëresolusie-selfie in die ruimte geneem met 'n kamera wat op een van sy sonkragvlerke gemonteer is tydens 'n roetine eksterne inspeksie van die ruimtetuig op die tweede dag van die Artemis II-sending.

Die Orion meergebruikbemandevoertuig (Engels: Orion Multi-Purpose Crew Vehicle of MPCV) is 'n gedeeltelik herbruikbare bemande ruimtetuig wat deur NASA gebruik word vir die Artemis-maanverkenningsprogram. Dit bestaan uit 'n bemanningsmodule (CM), 'n ruimtekapsule wat deur Lockheed Martin gebou is, en is gekoppel aan 'n Europese Diensmodule (ESM) wat deur die Europese Ruimteagentskap (ESA) verskaf en deur Airbus Defence and Space vervaardig word. Orion ondersteun 'n bemanning van vier buite 'n lae aardwentelbaan vir tot 21 dae sonder om te dok of tot ses maande wanneer dit gekoppel is. Dit is toegerus met 'n NASA-dokstelselpoort en glaskajuitskerms. Dit is bedoel om bo-op die Ruimtelanseringstelsel (SLS)-vuurpyl gelanseer te word met 'n toringgemonteerde lansering-ontsnappingstelsel.

Orion is in die vroeë 2000's deur Lockheed Martin bedink as 'n voorstel vir die Crew Exploration Vehicle (CEV) wat in NASA se Constellation-program gebruik sou word en is in 2006 deur NASA gekies. Na die kansellasie van die Constellation-program in 2010, is Orion breedvoerig herontwerp vir gebruik in NASA se Journey to Mars-inisiatief; later genoem Maan na Mars. Die SLS het Orion se primêre lanseervoertuig geword, en die diensmodule is vervang met 'n ontwerp gebaseer op ESA se Automated Transfer Vehicle.

Teen 2026 is drie vlugwaardige voertuie gebou, saam met verskeie standaardmodelle en toetsartikels. Drie bykomende vlugwaardige voertuie is in aanbou. In Mei 2025 het die tweede Trump-administrasie voorgestel om die Orion-ruimtetuigprogram na Artemis III te beëindig.[1] Die One Big Beautiful Bill Act wat in Julie 2025 onderteken is, het 'n bepaling ingesluit om die verkryging van Orion vir Artemis IV te finansier en dit in toekomstige missies te hergebruik.[2]

Ontwerp

[wysig | wysig bron]
Die bemanning van Artemis II wat binne 'n Orion-oefenmodel in Januarie 2025.

Orion is gebaseer op die konfigurasie van die Apollo-beheer-en-diensmodule (CSM), met 'n groter deursnee, 'n opgedateerde termiese beskermingstelsel en moderne avionika. Dit is ontwerp vir diep ruimtemissies wat tot 21 dae se aktiewe bemanningsoperasies en tot ses maande se rustige ruimtetuigoperasie ondersteun.[3] Die Orion-bemanningsmodule lanseer met die Europese Diensmodule, 'n ruimtetuigkoppelaar en 'n lanseringsafbrekingstelsel.

Die Orion-bemanningsmodule (OCM) is 'n herbruikbare kapsule wat bewoonbare volume, berging vir verbruiksgoedere en navorsingstoerusting, en 'n Internasionale Dokstelselstandaard (IDSS)-poort vir bemanningsoordragte bied.[4][5][6] Dit is die enigste belangrike ruimtetuigelement wat na elke sending na die Aarde terugkeer en is ontwerp vir opknapping en hergebruik, met modulêre stelsels wat bedoel is om inkrementele opgraderings oor tyd te ondersteun.[4]

Struktuur en vervaardiging

[wysig | wysig bron]
Geannoteerde foto van die Orion-model, toegerus om 'n bemande sending volledig te simuleer, 2021.

Die OCM is gebou van aluminium-litium-legering en het 'n 57.5° afgeknotte vorm met 'n stomp sferiese agterkant, 5.02 meter in deursnee en 3.3 meter in lengte,[7] met 'n massa van ongeveer 8.5 metrieke ton. Die module bied ongeveer 50% meer interne volume as die Apollo-beheermodule en is ontwerp om vier ruimtevaarders op Artemis-missies te dra.[8] Dit word vervaardig deur Lockheed Martin, met die drukvat gebou by die Michoud-fasiliteit in New Orleans, Louisiana, en finale montering uitgevoer by die Operasies- en Uitrekeningsgebou by die Kennedy-ruimtesentrum in Florida.[9][10][11][12]

Termiese beskerming

[wysig | wysig bron]

Na evaluering van termiese beskermingsmateriale het NASA AVCOAT gekies vir die ablatiewe hitteskild. AVCOAT bestaan uit silikavesels ingebed in 'n hars binne 'nks heuningkoektruktuur van veselglas en fenolhars. Dit is voorheen gebruik op die Apollo-missies en die Ruimtependeltuig-wentelbaan.[13]

Bemanningsstelsels en akkommodasie

[wysig | wysig bron]

Die OCM gebruik 'n glaskajuit met digitale beheerstelsels wat gedeeltelik afgelei is van dié wat in die Boeing 787 Dreamliner gebruik word.[14] Die bevelvoerder en vlieënier sit teenoor drie hoofskerms en sewe skakelpanele binne armbereik, wat inligting oor die status van die ruimtetuig verskaf en beheer oor aanboordstelsels moontlik maak. 'n Wyserbeheertoestel maak interaksie met die skerms moontlik onder hoë g-kragte, wanneer die bemanning nie maklik kan uitreik nie. Die koppelvlak ondersteun beide roetinebedrywighede en anomalie-reaksie deur geïntegreerde elektroniese prosedures en waarskuwingstelsels. Rotasie- en translasionele handbeheerders stel die bemanning in staat om die ruimtetuig se oriëntasie en beweging handmatig aan te pas.[15][16]

Die vier bemanningssitplekke is ontwerp om 'n wye reeks ruimtevaarderliggaamsgroottes te akkommodeer, van ongeveer die 1ste tot die 99ste persentiel, en is verstelbaar. Vir lansering en herbetreding word ruimtevaarders op hul rug geplaas met knieë gebuig teen 'n 90-grade hoek en voete vasgemaak in voetpanne. Elke sitplek bevat 'n vyfpunt-harnas, kopstutte en skouer- en heupsteun, met voetbeugels wat met bemanningsskoene koppel om beweging te beperk. Die sitplekke sluit 'n impakdempingstelsel in, wat laste tydens die neerstorting verminder deur beheerde beweging langs geleidingsrelings toe te laat. Sodra hulle in 'n wentelbaan is, word die voetpanne op die bevelvoerder- en vlieëniersitplekke verwyder en gebêre om kajuitruimte te vergroot, en 'n vragnet oor die missiespesialissitplekke bied berging vir toerusting en pakkomponente.[15][16]

Die ruimtetuig werk met 'n gemengde stikstof/suurstof (N₂/O₂) atmosfeer teen óf seevlakdruk (101.3 kPa of 14.69 psi) óf 'n verminderde druk (55.2 tot 70.3 kPa of 8.01 tot 10.20 psi).[aanhaling nodig] Vanaf 2019 was dit beplan om die Ruimtetuig Atmosfeermonitor in die OCM gebruik te word.[17]

Die Orion vliegwiel oefentoestel.

Die OCM sluit die kompakte Orion-vliegwiel-oefentoestel in, wat ruimtevaarders in staat stel om aërobiese en weerstandsoefeninge tydens vlug uit te voer met behulp van 'n kabelgedrewe vliegwielmeganisme. Die stelsel is ontwerp om aan die ruimtetuig se massa- en volumebeperkings te voldoen, terwyl dit ook 'n wye reeks oefeninge moontlik maak. Dit is onder die syluik gemonteer en funksioneer ook as 'n trappie vir bemanningslede wat die ruimtetuig binnegaan of verlaat.[15][18][19]

Die OCM sluit 'n ruimtetoilet in, genaamd die Universal Waste Management System (UWMS), binne 'n volledig geslote kompartement van 0.46 m2 vir privaatheid wat lugvloei gebruik om vloeibare en vaste afval te bestuur. Vaste afval word in verseëlde houers gestoor, terwyl behandelde vloeibare afval oorboord geventileer word [15]

Die drinkwaterhouer verskaf water vir die rehidrasie van voedsel, die voorbereiding van drankies en die ondersteuning van mediese behoeftes in Orion. Dit koppel aan vier druktenks in die diensmodule. 'n Kosverwarmer in aktetas-styl prop in Orion se kragpaneel in vir gebruik en laat die bemanning toe om kos en drankies te verhit. Dit kan met Velcro aan kajuitoppervlakke vasgemaak word wanneer nodig en gebêre word wanneer dit nie gebruik word nie.[15]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. ↑ "President Trump's FY26 Budget Revitalizes Human Space Exploration" (in en-US). Persberig. 2 Mei 2025. https://www.nasa.gov/news-release/president-trumps-fy26-budget-revitalizes-human-space-exploration/. Besoek op 2 Mei 2025.
  2. ↑ "One Big Beautiful Bill Act". Public Law 119–21. 119th United States Congress. 4 Julie 2025. 139 Stat. 134 (SEC. 40005, appropriations for SLS, Orion, and Artemis Missions IV and V). Besoek op 18 Januarie 2026.
  3. ↑ Peterson, L. (2009). "Environmental Control and Life Support System (ECLSS)" (PDF). NTRS.nasa.gov. Ames Research Center: NASA. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 7 April 2014. Besoek op 7 April 2014.
  4. 1 2 J. Scharr (13 Junie 2013). "NASA Goes 'Green': Next Spacecraft to be Reusable – Orion Capsule". Space.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 4 Desember 2014. Besoek op 30 November 2014.
  5. ↑ "NASA – A 21st Century-Style Return to the Moon". nasa.gov. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 5 September 2017. Besoek op 3 Junie 2018.
  6. ↑ C. Bergin (30 Oktober 2014). "EFT-1 Orion completes assembly and conducts FRR". NASASpaceflight.com. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 Augustus 2016. Besoek op 10 November 2014.
  7. ↑ NASA (7 Februarie 2009). "NASA – Orion Crew Exploration Vehicle". Persberig. Archived from the original on 8 April 2021. https://web.archive.org/web/20210408073530/https://www.nasa.gov/pdf/156298main_orion_handout.pdf. Besoek op 7 Februarie 2009.
  8. ↑ "Orion Reference Guide" (PDF). NASA Johnson Space Center. Geargiveer (PDF) vanaf die oorspronklike op 5 Oktober 2023. Besoek op 29 September 2023.
  9. ↑ "Lockheed to build Nasa 'Moonship'". BBC News. 31 Augustust 2006. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 17 April 2021. Besoek op 1 Maart 2007. {{cite news}}: Gaan datum na in: |date= (hulp)
  10. ↑ LaNasa, Shannon (2021). "Michoud Tenants: Lockheed Martin". Marshall Space Flight Center. NASA. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 18 Maart 2021. Besoek op 27 Junie 2021. Hierdie artikel bevat teks uit dié bron, wat in die publieke domein is.
  11. ↑ Cristina, Victoria (26 April 2021). "Behind the scenes at NASA Michoud: Assembly of the Orion Crew Modules". WGNO. Nexstar Media Group. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 16 November 2022. Besoek op 12 Februarie 2022.
  12. ↑ NASA Orion public relations [@NASA_Orion] (10 September 2021). "Technicians at NASA's Michoud Assembly Facility completed the welding on Orion's pressure vessel which will carry @NASA_Astronauts to the Moon on #Artemis III" (Twiet) – via Twitter.
  13. ↑ NASA Ames Research Center (7 April 2009). "NASA Selects Material for Orion Spacecraft Heat Shield". Persberig. Archived from the original on 17 Maart 2021. https://web.archive.org/web/20210317173040/https://www.nasa.gov/centers/ames/news/releases/2009/09-39AR.html. Besoek op 16 April 2009.
  14. ↑ Coppinger, Rob (6 Oktober 2006). "NASA Orion crew vehicle will use voice controls in Boeing 787-style Honeywell smart cockpit". Flight International.
  15. 1 2 3 4 5 "Life Inside Orion Fact Sheet" (PDF). NASA. Februarie 2026. Besoek op 13 April 2026.
  16. 1 2 "Crew Systems". NASA (in American English). 5 Maart 2025. Besoek op 15 April 2026.
  17. ↑ Hill, Denise (23 Julie 2019). "S.A.M. Goes to Work Aboard ISS". NASA. Geargiveer vanaf die oorspronklike op 7 November 2020. Besoek op 31 Julie 2019.
  18. ↑ "Artemis II Flight Day 2: Orion Completes TLI Burn, Crew Begins Journey to the Moon". NASA. 2 April 2026.
  19. ↑ Hanson, Mike (3 April 2026). "Artemis II crew space moon mission". WESH. Besoek op 9 April 2026.
Ontsluit van "https://af.wikipedia.org/w/index.php?title=Orion-ruimtetuig&oldid=2922408"