Gaan na inhoud

Petjo

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Petjo
Gepraat in: Vlag van Indonesië Indonesië
Vlag van Nederland Nederland
Totale sprekers: "sommige"
Taalfamilie: Nederlands-gebaseerde Kreools
Taalkodes
ISO 639-1: geen
ISO 639-2:
ISO 639-3: pey

Petjo (ook Petjok genoem) is ’n kreooltaal wat hoofsaaklik op Nederlands en Indonesiese tale gebaseer is. Dit het ontstaan onder die Indo-mense, wat gemengde Nederlandse en Indonesiese afkoms gehad het, in die voormalige Nederlands-Indië (nou Indonesië).

Die taal kombineer Nederlandse woorde met grammatika wat meestal uit Maleis en verwante Indonesiese tale soos Javaans, Soendanees en Betawi afkomstig is, afhangende van die streek. Op ’n manier weerspieël die taal die gemengde Nederlands-Indonesiese agtergrond van die Indo-gemeenskap self.

Vandag woon die meeste sprekers in Indonesië en Nederland. Die taal is egter besig om stadig te verdwyn omdat jonger Indo-mense gewoonlik standaard Indonesies in Indonesië of Nederlands in Nederland praat. Daar word verwag dat die taal teen die einde van die 21ste eeu geleidelik sal uitsterf as gevolg van hierdie taalverskuiwing.

Petjo is geskep deur tweetalige sprekers wat beide Maleis en Nederlands geken het, hoewel baie meer gemaklik in Maleis was. In plaas daarvan om net een taal volledig te gebruik, het hulle elemente van albei tale gemeng om ’n nuwe alledaagse taal te vorm.

Die struktuur van Petjo is soortgelyk aan dié van Media Lengua, ’n gemengde taal wat in Ecuador gepraat word, omdat albei tale die grammatika van een taal met die woordeskat van ’n ander kombineer.

Een van die bekendste skrywers wat Petjo in letterkunde gebruik het, was Tjalie Robinson.[1]

Taalvoorbeelde

[wysig | wysig bron]
Afrikaans Petjo Nederlands Indonesies
Waar het jy daardie sigarette gekry, Ntiet? Fanwaar rokok-nja, Ntiet? Waar heb je die sigaretten vandaan, Ntiet? Dari mana rokoknya, Ntiet?[2]
Waarheen gaan jy, Koos? Jij haat naarwaar Koos? Waar ga je naar toe Koos? Kamu mau pergi ke mana, Koos?[3]
Die klere wat deur daardie vrou gewas is Kleren njang di-wassen door die frouw De kleren die door die vrouw worden gewassen Pakaian yang dicuci oleh wanita itu[2]
Sien jy daardie pruimtabak? Je siet proempie-nja? Zie je die pruim (pruimtabak)? Lihat premnya?
Die water wat sag vloei De water, njang stromen sachjes Het water, dat zachtjes stroomt Air, yang mengalir perlahan

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. "Tjalie Robinson (1911-1974)" (in Nederlands). Geargiveer vanaf die oorspronklike op 21 Februarie 2006. Besoek op 11 Mei 2010.
  2. 1 2 Robinson, Tjalie (1975). Ik en Bentiet. Moesson. p. 26. ISBN 9070301369.
  3. Robinson, Tjalie (1955). Piekerans van een straatslijper II. Bandung: Masa Baru.