Piramide van die Son
| Piramide van die Son | ||
| ||
| Vooraansig van die piramide. | ||
| Plaaslike naam | Pirámide del Sol | |
| Land | Mexiko (Teotihuacán) | |
| Soort | Piramide, tempel | |
| Streek | Meso-Amerika | |
| Geskiedenis | ||
| Gestig | 200 n.C.[1] | |
| Tydperk | Klassieke Meso-Amerika | |
| Kulture | Tolteke | |
Die Piramide van die Son is die grootste gebou in Teotihuacán, Mexiko, en een van die grootstes in Meso-Amerika. Dit is vermoedelik omstreeks 200 n.C. gebou.[2] Dit lê aan die Laan van die Dooies, tussen die Piramide van die Maan en die Ciudadela, en in die skadu van die berg Cerro Gordo. Die piramide is deel van 'n groot kompleks in die middel van die stad.
Geskiedenis
[wysig | wysig bron]
Die naam "Piramide van die Son" kom van die Asteke, wat die stad Teotihuacán besoek het eeue nadat dit verlaat is; die naam wat die plaaslike inwoners gebruik het, is onbekend. Die piramide is in twee fases gebou. Ná die voltooiing van die tweede fase was dit een van die grootste piramides in die wêreld, hoewel dit steeds net hoër as die helfte van die Groot Piramide van Giza (146 meter) is. Tydens die tweede fase is ook 'n altaar bo-op gebou, maar dit het nie bewaar gebly nie.
Die struktuur is met kalk afgewerk, met kleurryke muurskilderings op. Terwyl die piramide eeue lank behoue gebly het, is die kalk en verf nie meer sigbaar nie. Die koppe en pote van jaguars en sterre is van die paar beelde wat met die piramide vereenselwig word.
'n Godheid is vermoedelik met die struktuur vereer. Min bewyse bestaan egter om dié hipotese te staaf. Die vernietiging van die tempel bo-op, beide opsetlik en deur die elemente, het gekeer dat 'n spesifieke godheid geïdentifiseer kon word.
Uitgrawings onder die piramide
[wysig | wysig bron]In 1959 was die argeoloog René Millon en sy span navorsers van die eerste groepe argeoloë wat die tonnelstelsel onder die Piramide van die Son bestudeer het. Terwyl sommige van hierdie tonnels ná die val van Teotihuacán en die Asteke gegrawe is, het hulle verbindings geskep met tonnels en grotte wat tydens die tydperke van hierdie beskawings gemaak is. Die ondersoeke wat deur Millon gelei is, het getoon die meeste van die hooftonnels is verseël. Of dit doelbewus gedoen is of nie is onseker. Die tonnels onder die piramide het stukke erdewerk, haarde en ander noukeurig vervaardigde artefakte uit ander kulture opgelewer wat ook elders in Teotihuacán gevind is.
Millon en sy span het uiteindelik uit hulle navorsing afgelei die piramide is óf voortdurend oor verskeie tydperke deur die mense van Teotihuacán gebou óf in een tydperk gebou met sy fondament en grotstelsel wat vroeër apart gemaak is. Die verdeling van die tydperke is vanweë die invloed van verskillende kulture wat in die artefakte onder die piramide weerspieël word. Millon en sy span glo die vroeë uitbeeldings van die piramides in Teotihuacán as deur slawe gebou, is verkeerd. Die mense wat die piramides gebou het, het die motivering gehad om dit te doen, of hulle nou van elders in Meso-Amerika geëmigreer het of nie.[3]
In 1971 het die argeoloog Ernesto Taboada die ingang tot ’n sewe meter diep put aan die voet van die hooftrap van die Piramide van die Son ontdek. Die grotte en tonnelstelsels onder die piramide is ondersoek deur verskeie argeoloë wat almal tot die gevolgtrekking gekom het dat hierdie grotte heilig was vir die mense van Teotihuacán. Verskillende bronne wys op uiteenlopende teorieë en interpretasies oor waarom die Piramide van die Son gebou is en wat die grottestelsel daaronder werklik vir die mense en kultuur van Teotihuacán beteken het.[4][5]
Die grot direk onder die piramide is ses meter onder die middel van die struktuur geleë. Daar is oorspronklik geglo dit is ’n natuurlike lavabuis en moontlik die plek van Chicomoztoc, die plek van menslike oorsprong volgens legendes. Meer onlangse opgrawings dui egter daarop dat die ruimte deur mense gemaak is en moontlik as ’n koninklike graf gedien het. Onlangs het wetenskaplikes detektors gebruik om ander kamers binne die binnekant van die piramide te probeer vind.[6]
Dit is vir argeoloë duidelik die grot onder die Piramide van die Son is nie toevallig gebou nie. Trouens, die grot self is van sterrekundige belang vir die Asteke en hulle godsdiens. Die grot was ’n simbool van skepping, van die lewe self – ’n tema deur die godsdiensgeskiedenis van Meso-Amerika. Grotte het ’n belangrike aspek van die Meso-Amerikaanse mitologie geword, aangesien geglo is verskillende etniese groepe het uit grotte en holtes ontstaan. Daarom is grotte beskou as die “moederskoot van die aarde.” Die Piramide van die Son, gebou bo-op die heilige grot, het ’n fokuspunt vir die samelewing geword omdat dit aan die Straat van die Dooies geleë was. Belangriker as sy fisiese ligging is dat die uitleg van die stad Teotihuacán gedoen is volgens die sterrekundig betekenisvolle oriëntering van die Piramide van die Son. Die piek van die piramide is so gebou dat dit met die horison in lyn is om as ’n natuurlike merker vir die son se posisie op sekere dae van die jaar te dien. Dus is dié grot belangriker as die meeste ander in die Asteke se kultuur en godsdiens. Daar is bepaal dat dit vroeg in Teotihuacán se geskiedenis as ’n heiligdom gebou is wat later deur die Piramide van die Son bedek is.[7]
Sien ook
[wysig | wysig bron]Verwysings
[wysig | wysig bron]- ↑ "Teotihuacán." Early Civilizations in the Americas Reference Library. Ed. Sonia G. Benson, Sarah Hermsen, and Deborah J. Baker. Vol. 2: Almanac, Vol. 2. Detroit: UXL, 2005. 315–332. Student Resources in Context. Web. 14 Dec. 2014.
- ↑ Americas, Department of Arts of Africa, Oceania, and the (1 Oktober 2001). "Teotihuacan: Pyramids of the Sun and the Moon - The Metropolitan Museum of Art". www.metmuseum.org.
{{cite web}}: AS1-onderhoud: meer as een naam (link) - ↑ Millon, René; Drewitt, Bruce; Bennyhoff, James A. (1965). "The Pyramid of the Sun at Teotihuacán: 1959 Investigations". Transactions of the American Philosophical Society. 55 (6): 1–93. doi:10.2307/1005892. ISSN 0065-9746.
- ↑ Heyden, Doris. "An Interpretation of the Cave underneath the Pyramid of the Sun in Teotihuacan, Mexico". American Antiquity (in Engels). 40 (2Part1): 131–147. doi:10.2307/279609. ISSN 0002-7316.
- ↑ Heyden, Doris (1975). "An Interpretation of the Cave underneath the Pyramid of the Sun in Teotihuacan, Mexico". American Antiquity. 40 (2): 131–147. doi:10.2307/279609. JSTOR 279609. S2CID 130342291.
- ↑ A. Menchaca-Rocha; et al. (2013). "Search for cavities in the Teotihuacan Pyramid of the Sun using cosmic muons: preliminary results". Proceedings of Science. X LASNP 012: 2003. Bibcode:2013ICRC...33.2003A.
- ↑ Šprajc, Ivan. "Astronomical Alignments at Teotihuacan, Mexico". Latin American Antiquity (in Engels). 11 (4): 403–415. doi:10.2307/972004. ISSN 1045-6635.
Skakels
[wysig | wysig bron]
Wikimedia Commons het meer media in die kategorie Piramide van die Son.
Hierdie artikel is in sy geheel of gedeeltelik uit die Engelse Wikipedia vertaal.
