Gaan na inhoud

Potensieel gevaarlike voorwerp

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Die asteroïed Toutatis word beskou as 'n potensieel gevaarlike voorwerp, maar hou nie 'n onmiddellike bedreiging vir die Aarde in nie (foto in 1996 geneem).

'n Potensieel gevaarlike voorwerp of PGV (Engels: Potentially hazardous object of PHO) is 'n nabyaardevoorwerp – óf 'n asteroïed óf 'n komeet – met 'n wentelbaan wat baie naby aan dié van die Aarde kan kom en wat groot genoeg is om aansienlike streekskade aan te rig in die geval van 'n botsing.[1]

Definisie

[wysig | wysig bron]

Hulle word gewoonlik gedefinieer as met 'n minimum baankruisingsafstand van die Aarde van minder as 0,05 AE (19,5 maanafstande) en 'n absolute magnitude van 22 of helderder (dit stem rofweg ooreen met 'n deursnee van meer as 140 meter).[2]

Meer as 99% van die bekende PGV's hou nie binne die volgende 100 jaar 'n botsingsbedreiging in nie.[3] Teen Februarie 2025 kon net 21 van die bekende PGV's op die Sentry-risikobasis nie uitgesluit word van 'n moontlike botsing binne die volgende 100 jaar nie.[4] Oor honderde, indien nie duisende jare nie, kan die wentelbane van sommige potesieel gevaarlike asteroïede (PGA's) egter so verander dat dit wel 'n bedreiging inhou.

Getalle

[wysig | wysig bron]

Die meeste van die PGV's is asteroïede, maar dit sluit ook 'n paar komete in. Teen November 2022 was daar 2 304 bekende potensieel gevaarlike asteroïede (sowat 8% van alle asteroïede naby die Aarde), waarvan 153 'n geraamde deursnee van meer as 1 km het.[5][6] Die meeste van die ontdekte PGA's is Apollo-asteroïede, en 185 behoort tot die Aten-groep.[7][8]

'n Potensieel gevaarlike voorwerp kan bekend wees dat dit geen bedreiging vir die Aarde binne die volgende 100 jaar of meer inhou nie as sy wentelbaan redelik goed bepaal is. PGA's wat die Aarde binne die volgende 100 jaar bedreig, word op die Sentry-risikotabel gelys. Teen September 2022 was daar net 17 PGA's op die risikotabel.[4] Die meeste PGA's sal nie binne 'n paar honderd jaar teen die Aarde bots nie, maar vir onlangse ontdekkings waarvan die wentelbane nie goed bekend is nie, sal verdere inligting ingesamel moet word. Ná verskeie sterrekundige opnames het die getal PGA's sedert die 1990's tienvoudig toegeneem.[5] Die lys van die potensieel gevaarlike asteroïede op die Kleinplaneetsentrum se webtuiste publiseer ook gedetailleerde inligting oor dié voorwerpe.[9]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. Task Force on potentially hazardous Near Earth Objects (September 2000). "Report of the Task Force on potentially hazardous Near Earth Objects" (PDF). Geargiveer vanaf die oorspronklike (PDF) op 10 Desember 2016. Besoek op 22 Januarie 2018. {{cite journal}}: Cite journal requires |journal= (hulp)
  2. "NEO Basics – Potentially Hazardous Asteroids (PHAs)". CNEOS NASA/JPL. Besoek op 16 Januarie 2020.
  3. (17 Sentry "risk-listed" PHAs / 2289 known PHAs) ≈ 0.74%
  4. 1 2 "Sentry Risk Table". Besoek op 29 September 2022. (Click "Use Unconstrained Settings" and select "H<=22" for list of PHAs)
  5. 1 2 "Discovery Statistics – Cumulative Totals". CNEOS NASA/JPL. 7 Januarie 2020. Besoek op 16 Januarie 2020.
  6. "Unusual Minor Planets – Overview". Minor Planet Center. Besoek op 16 Januarie 2020.
  7. "JPL Small-Body Database Search Engine: PHAs and orbital class (APO)". JPL Solar System Dynamics. Besoek op 16 Januarie 2020.
  8. "JPL Small-Body Database Search Engine: PHAs and orbital class (ATE)". JPL Solar System Dynamics. Besoek op 16 Januarie 2020.
  9. "List of the Potentially Hazardous Asteroids (PHAs)". Minor Planet Center. Besoek op 16 Januarie 2018.

Skakels

[wysig | wysig bron]