Prometheus

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
Spring na: navigasie, soek
Prometheus se lewer word deur ’n arend geëet, Jacob Jordaens (omstreeks 1640), Wallraf-Richartz-museum in Keulen, Duitsland.
Prometheus met die arend Ethon en Atlas (Lakoniese bak, ong. 530 v. Chr.).

Prometheus (Grieks: Προμηθεύς; "voor" + "gedagte, dus "voorsorg", "voorbedagtheid") was in die Griekse mitologie uit die tweede geslag Titane. Sy tweelingbroer het die kontrasterende naam Epimetheus ("nagedagte"; "nakennis") gehad. Die twee was "verteenwoordigers van die mensdom" [1].

Mite[wysig | wysig bron]

Prometheus was die seun van die Titane Iapetos en Themis. Sy ander broers was Atlas en Menoitios. Hy was bekend vir sy intelligensie en daarvoor dat hy vuur van Zeus gesteel en dit vir die mens gegee het, met wie hy bevriend was. Zeus het hom toe gestraf deur hom aan ’n rots in Kaukasus[2] vas te bind en ’n arend sy lewer te laat uiteet. Elke dag het die lewer teruggegroei en die volgende dag het die arend dit dan weer geëet.

Herakles het Prometheus bevry en versoen hom met Zeus, wat dan besluit om die mensdom te straf. Hy beveel die kunstige Hephaistos om 'n mooi vrou te skep: haar naam was Pandora. Sy was ryklik begaaf, aangesien alle gode gehelp het om haar met gawes van die liggaam en siel uit te rus.[2] Zeus gee haar 'n gesluite kissie, wat alle boosheid en lyding bevat, en stuur haar na die mense.

Vergewens waarsku Prometheus, die vooruitsienende, sy broer Epimetheus, die nadenkende, daarteen om 'n geskenk van Zeus te aanvaar. Epimetheus raak verlief op Pandora se skoonheid, en neem haar as sy vrou. Pandora maak uit nuuskierigheid die kissie oop en alle pyn en lyding verlaat die kissie en kom oor die ongelukkige mensdom. En so beland die mensdom steeds dieper in die sondigheid, totdat Zeus besluit om hulle deur 'n sondevloed te vernietig. Daarvan hoor die frome Deukalion, 'n seun van Prometheus, en sy vrou Pyrrha, 'n dogter van Pandora. Hulle bou vir hulself 'n skip en ontkom die vloed. En toe die water na die negende dag weer gedaal het, sodat hulle teen die bergpiek van Parnass land, vra hulle Zeus vir nuwe mense. Hulle word die raad gegee om die bene van hulle groot moeder agter hulself te gooi. Prometheues verduidelik aan hulle die ondeursigtige uitspraak: die groot moeder is die aarde, haar bene is die stene. Uit die stene wat Deukalion agter homself gooi, kom mans, en uit die stene wat Pyrrha agter haarself gooi, kom vroue. So ontstaan dan die nuwe mensgeslag.[2]

Verwysings[wysig | wysig bron]

Hierdie artikel is gedeeltelik vanaf die Engelse Wikipedia-artikel vertaal. [1]
  1. Kerenyi 1951, bl.207
  2. 2,0 2,1 2,2 Eckhart Peterich, Pierre Grimal (1971) Götter und Helden. Die Mythologie der Griechen, Römer und Germanen, Walter Verlag. ISBN 978-3-538-07625-9
  • Kerenyi, Karl, 1951. The Gods of the Greeks.

Eksterne skakels[wysig | wysig bron]

Gode, helde en ander wesens in die Griekse mitologie
Oergode  AitherChaosChronosErebosGaiaHemeraNyxPontosTartarosUranos
Titane  Eerste geslag:  HyperionIapetosKoiosKriosKronosMnemosyneOkeanosPhoibeRheaTethysTheiaThemis Tweede geslag:  AsteriaAtlasEosEpimetheusHeliosLetoMenoitiosPrometheusSelene
Olimpiese gode  AfroditeApolloAthenaAresArtemisDemeterDionysosHephaistosHeraHermesPoseidonZeus • (Hestia)
Ander gode  AdonisAlpheiosAsklepiosErosHadesHebeHeraklesPanPersephone
Halfgode & helde  AchillesAntiopeDaidalosGanymedesIkarosJasonOidipusPeleusPenelopePerseusSisyphosTantalosTheseus
Ander wesens  AmasonesChtoniese godeEriniërsGiganteGorgoneGrasieëHonderdhandigesMinotourusMusesNimfeSatersSentoureSiklopeSkikgodinne