Gaan na inhoud

Rōnin

in Wikipedia, die vrye ensiklopedie
'n Houtsneë-afdruk deur Utagawa Kuniyoshi wat die bekende rōnin, Miyamoto Musashi, uitbeeld.
'n Ukiyo-e Houtsneë-afdruk deur Yoshitoshi, wat Oishi Chikara, een van die sewe-en-veertog rōnin, uitbeeld.

In die feodale tot vroeë moderne tydperk van Japan se geskiedenis (ongeveer 1185–1868) was 'n rōnin ( Japannees: 浪人, "swerwer" of "rondloper") 'n samoerai sonder heer of meester en, in sommige gevalle, iemand wat afstand gedoen het van alle bande met sy familie of stam.[1] 'n Samoerai het 'n rōnin geword by die afsterwe van sy meester, of nadat hy die guns van sy meester of regsbeskerming verloor het.[2][3]

In moderne Japannees word die woord gewoonlik gebruik om 'n salaristrekkende man te beskryf wat werkloos is, of 'n matrikulant wat nog nie toelating ontvang het om aan 'n universiteit te studeer nie.[4][5]

Etimologie

[wysig | wysig bron]

Die woord rōnin word gewoonlik vertaal as "swerwer" of "rondloper"; ingevolge kanji (die stel Chinese karakters wat in die moderne Japannese logografiese skryfstelsel, tesame met die lettergreepskrifte hiragana (平仮名), katakana (片仮名), en die Arabiese syfers, gebruik word.) beteken ( ?) egter "golf" (soos op water), sowel as "ongebreideld, losbandig", terwyl nin (?) "persoon" beteken. Dit is 'n idiomatiese uitdrukking vir "swerwer" of "rondloper", iemand wat nie aan een plek behoort nie. Die term het ontstaan in die Nara en Heian-tydperke, toe dit verwys het na 'n lyfeiene wat gevlug of sy meester se gebied verlaat het. Dit is later gebruik vir 'n samoerai wat geen meester gehad het nie. In die Middeleeue is die ronin uitgebeeld as die skaduwees van samoerai, meesterloos en sonder eer of opregtheid.

Status

[wysig | wysig bron]

Volgens die Bushido Shoshinshu (die "kode van die krygsman") moes 'n samoerai by die verlies aan sy meester seppuku (ook bekend as harakiri, "die maag sny", 'n vorm van rituele selfmoord) pleeg.[6][7] Iemand wat gekies het om nie die kode te eerbiedig nie, was "op sy eie", en was bestem om groot skaamte te ly. Die onwenslikheid van die status van rōnin was hoofsaaklik te wyte aan diskriminasie deur ander samoerai en deur die daimyō, die feodale here.

Soos met ander samoerai, was rōnin bewapen met daishō (twee swaarde).[8] Rōnin het ook van 'n verskeidenheid ander wapens gebruik gemaak. Sommige rōnin—gewoonlik diegene sonder geld—het 'n ('n tipe kierie, 1.5 tot 1.8 m in lengte), (kleiner kierie of loopstok, 0.9 to 1.5 m in lengte) of 'n yumi (pyl en boog) by hul gedra.

Gedurende die Edo-tydperk, met die sjōgunaat se rigiede klasstelsel en wette, het die aantal rōnin aansienlik toegeneem; konfiskering van landgoedere (wat bewoon is op voorwaarde van die lewering van feodale dienste) tydens die heerskappy van die derde Tokugawa sjōgun, Tokugawa Iemitsu, het gelei tot 'n besonder groot toename in hul getalle.[2] In vorige eeue kon samoerai tussen meesters en selfs tussen beroepe beweeg. Hulle kon ook tussen klasse trou. Gedurende die Edo-tydperk is die samoerai se voorregte egter drasties ingeperk; hulle is verbied om in diens te tree van 'n ander meester of heer, sonder die vorige meester se toestemming.

Omdat die voormalige samoerai nie wettiglik 'n nuwe beroep kon beoefen nie, of in elk geval huiwerig was om dit te doen weens gevoelens van eer en trots, het baie rōnin na ander maniere begin soek om 'n bestaan te maak met hul swaarde. Daardie rōnin wat bestendige, wettige werk verlang het, het huursoldate geword wat handelskaravane bewaak het, of as lyfwagte gedien het vir welgestelde handelaars. Baie ander rōnin het hul egter na misdadigheid gewend as byvoorbeeld struikrowers, of betrokke geraak by georganiseerde misdaad in dorpe en stede. Rōnin was bekend daarvoor dat hulle as huursoldate vir bendes gewerk het wat afpersing, dobbelhuise, bordele en soortgelyke aktiwiteite bedryf het. Baie was kleinskaalse diewe en rowers. Hierdie kriminele aspek van die rōnin het aan diè uit die Edo-tydperk 'n reputasie van oneer besorg, met rōnin wat uitgebeeld is as skobbejakke, skarminkels, skurke, boelies, moordenaars en swendelaars.[2] Na die afskaffing van die Samoerai-klas, het sommige rōnin voortgegaan met swendelary en huursoldaatwerk en -aktiwiteite, soos die deelname aan die berugte sluipmoord op die Koreaanse Keiserin Myeongseong van die Joseon-dinastie in 1895, allerweë bekend as die Eulmi-insident.

Uitbeelding in rolprente

[wysig | wysig bron]
Akteurs wat die rolle van rōnin vertolk, links en regs, en 'n samoerai in die middel. Die samoerai se chonmage [9] identifiseer hom as 'n samoerai wat in diens van iemand is.

Verskeie moderne Japannese fiksiewerke wat gedurende die Edo-tydperk afspeel bevat rōnin as karakters.

  • Rōnin word dikwels uitgebeeld in die jidaigeki (Jidaigeki (時代劇) is 'n genre van film, televisie en teater in Japan. Dit beteken letterlik "periodedramas" en verwys na stories wat afspeel voor die Meiji-restourasie van 1868.) van Akira Kurosawa, veral in die rolprente Yojimbo, Sanjuro en Sewe Samoerai.
    • Die 1954-rolprent Sewe Samoerai handel oor die lotgevalle van 'n dorpie kleinboere wat sewe rōnin huur om 'n bende struikrowers te beveg wat beplan om die dorpie se oes te steel nadat dit afgehaal is.
    • Die 1961-rolprent Yojimbo handel oor 'n rōnin wat in 'n klein dorpie aanland waar misdadigers kompeteer vir oorheersing. Twee misdaadsbase probeer elk om die rōnin te huur as lyfwag. Die rolprent het as inspirasie gedien vir rolprente in die Spaghetti Western-genre, soos A Fistful of Dollars en Django, asook die 1962-opvolgfilm, Sanjuro.
  • Die 1962-rolprent Harakiri speel af in die Edo-tydperk van die vroeë 17de eeu in Japan, en handel oor twee Ronin wat hulself by die paleis van die Ii-stam aanmeld om toestemming te vra om rituele selfmoord te pleeg.
  • Die 1998-rolprent Ronin beeld voormalige spesiale magte en intelligensie-agente uit wat hulself werkloos bevind aan die einde van die Koue Oorlog. Sonder 'n doel word hulle hoogsbetaalde huursoldate. Daar is ook 'n direkte vergelyking met die karakters met die sewe-en-veertig rōnin.
  • Die rolprent 47 Ronin is 'n Japannees-Amerikaanse fantasie-aksiefilm uit 2013 wat 'n fiktiewe weergawe van die sewe-en-veertig rōnin uitbeeld.
  • Die 2015-rolprent, getiteld Last Knights, is 'n meer gestileerde weergawe van die storie van die sewe-en-veertig rōnin.[10] Dit is 'n mede-produksie van die Verenigde Koninkryk, Tsjeggië en Suid-Korea.

Sien ook

[wysig | wysig bron]

Verwysings

[wysig | wysig bron]
  1. "Rōnin, Japanese warrior". Encyclopædia Britannica. 
  2. 1 2 3 Stephane Lun (2021). A Guide on Shinsengumi: the background and management.
  3. Till, Barry (2005). The 47 Ronin: A Story of Samurai Loyalty and Courage (in Engels). Pomegranate. p. 11. ISBN 978-0-7649-3209-0.
  4. Akihiko Yonekawa. Beyond Polite Japanese. bl. 25. Kodansha 2001. ISBN 4-7700-2773-7
  5. 浪人 at Japanese-English dictionaries: プログレッシブ和英中辞典 Geargiveer 18 Februarie 2013 op Wayback Machine of ニューセンチュリー和英辞典 Geargiveer 19 Februarie 2013 op Wayback Machine
  6. Hubbard, Ben (2 Junie 2014). Samurai: Swords, Shoguns and Seppuku (in Engels). The History Press. ISBN 978-0-7509-5725-0.
  7. Rankin, Andrew (20 November 2012). Seppuku: A History of Samurai Suicide (in Engels). Kodansha USA. ISBN 978-1-56836-448-3.
  8. history, Kallie Szczepanski Kallie Szczepanski has a Ph D. in; College, Has Taught at the; U.S, high school level in both the; Korea. "What Was a Ronin in Feudal Japan?". ThoughtCo (in Engels). Besoek op 18 September 2019.
  9. Die chonmage (丁髷) is 'n tipe tradisionele Japannese knoopvormige kapsel wat deur mans gedra word. Dit word meestal geassosieer met die Edo-tydperk (1603–1868) en ook met die samoerai, en in meer onlangse tye, met sumo-stoeiers. Dit was oorspronklik 'n metode om hare te gebruik om 'n samoerai kabuto-helm stewig bo-op die kop te hou tydens gevegte, en het 'n statussimbool in die Japannese samelewing geword. In 'n tradisionele Edo-tydperk chonmage word die bokant van die kop geskeer. Die oorblywende hare word geolie en gewas, voordat dit in 'n klein stertjie vasgemaak word wat in 'n kenmerkende knoop bo-op die kop gevou word.
  10. Stewart, Sara (1 April 2015). "Freeman, Owen casualties of bloody bad 'Last Knights'".